Şizofreni denetim altına alınabilen bir hastalık!

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Psikiyatri Uzmanı Prof. Dr. Hüsnü Erkmen, 24 Mayıs Dünya Şizofreni Günü kapsamında, şizofreninin belirtileri, nedenleri, tedavi usulleri, aile takviyesi ve toplumsal damgalanma hakkında bilgi verdi.

Şizofreni, algı ve davranışları etkileyen bir beyin hastalığı!

Şizofreninin, beynin işleyişini etkileyen önemli bir psikiyatrik hastalık olarak tanımlandığını söz eden Prof. Dr. Hüsnü Erkmen, “Halk ortasında birden fazla vakit ‘akıl hastalığı’ olarak bilinse de, temel olarak kişinin niyet, algı ve davranış bütünlüğünü bozan bir beyin hastalığıdır. Hastalık; gerçek dışı inançlar (hezeyanlar), çevresel algıda bozulma ve fonksiyonellik kaybı ile kendini gösterebilir.” dedi.

Şizofreni hastalarında en sık görülen belirtilere değinen Prof. Dr. Erkmen, “Kişinin kendisine ziyan verileceğine inanması, takip edildiğini düşünmesi ya da kendisini son derecede değerli bir kişi olarak görmesi belirtiler yer alır. Bu kanılar vakitle kişinin toplumsal hayattan uzaklaşmasına, işini, eğitimini bırakmasına ve içe kapanmasına yol açabilir. Kimi olaylarda saldırgan davranışlar görülse de, bu durum hastalığın genel karakteristiği değildir. Tersine araştırmalar, şizofreni hastalarının toplumda sanıldığı kadar yüksek oranda şiddet eğilimi göstermediğini ortaya koyuyor.” biçiminde konuştu.

Şizofrenide genetik yatkınlık kıymetli bir risk faktörü!

Şizofreninin erkeklerde bayanlara oranla daha sık görüldüğünü aktaran Prof. Dr. Hüsnü Erkmen, “Uzmanlara nazaran bunun nedenlerinden biri, bayanlarda östrojen hormonunun menopoz periyoduna kadar hami bir tesir göstermesi. Menopoz sonrası periyotta bu esirgeyici tesirin azalmasıyla bayanlarda hastalık riski artabilmekte.” dedi.

Şizofreninin kesin nedeninin tam olarak bilinmemekle birlikte, genetik yatkınlığın değerli bir rol oynadığının kabul edildiğini kaydeden Prof. Dr. Erkmen, “Ailede şizofreni hikayesi bulunan bireylerde riskin daha yüksek olduğu gözlemleniyor. Bunun yanında çevresel faktörlerin, bilhassa travmatik ömür olaylarının ve ağır gerilim durumlarının hastalığın ortaya çıkışını tetikleyebileceği düşünülüyor. Fakat çevresel tesirlerin rolü hala araştırılıyor.” tabirlerini kullandı.

Tedavinin bırakılması hastalığın tekrarlamasına yol açabilir!

Şizofreni tedavisinde temel yaklaşımın ilaç tedavisi olduğunu lisana getiren Prof. Dr. Hüsnü Erkmen, şunları söyledi:

“Bu tedavi ekseriyetle uzun vadeli devam eder. Hastalığın denetim altına alınabilmesi için ilaçların nizamlı kullanılması büyük ehemmiyet taşır. Belirtiler düzelse bile tedavinin kendi kendine sonlandırılması, hastalığın tekrarlamasına neden olabilir. İlaç tedavisinin yanı sıra rehabilitasyon çalışmaları da tedavinin değerli bir kesimidir. Hastaların toplumsal hayata kazandırılması, iş hünerlerinin geliştirilmesi ve toplum içinde bağımsız yaşayabilmeleri için çeşitli programlar uygulanır. Sanat ve müzik üzere alanların da rehabilitasyon sürecine olumlu katkı sağladığı biliniyor.

Günümüzde uzun tesirli enjeksiyon tedavileri de kullanılabiliyor. Aylık, üç aylık ve hatta altı aylık iğneler sayesinde ilaç takibi kolaylaşıyor ve tedavi ahengi artıyor. Fakat her hastanın bu tedavilere cevabı farklı olabileceği için şahsa özel planlama yapılması gerekiyor.”

Şizofreni tedavisinde aile dayanağı en kritik ögelerden biri!

Şizofreni hastalarının toplumdan büsbütün izole edilmesi gerekmediğine işaret eden Prof. Dr. Hüsnü Erkmen, “Uygun tedavi ve takviyeyle birçok hasta eğitim hayatına devam edebilir ve çalışabilir. Kimi ülkelerde hastalar, daha kısa çalışma saatleri ve destekleyici iş ortamlarıyla üretken ömürlerini sürdürebiliyor. Türkiye’de de misal halde çalışan şizofreni hastaları bulunuyor.” dedi.

Şizofreni üzere kronik hastalıklarda aile takviyesinin tedavinin en kritik ögelerinden biri olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Erkmen, “Ailelerin en önemli sorumluluğu, hastanın nizamlı olarak doktora gitmesini sağlamak ve ilaç kullanımını takip etmektir. İlaçların aksatılması, hastalığın yine alevlenmesine yol açabilir. Ailelerin dikkat etmesi gereken erken belirtiler ortasında; kişinin giderek içine kapanması, toplumsal ahenginin bozulması, okul yahut iş performansında bariz düşüş, etrafına karşı kuşkucu niyetler geliştirmesi yer alır. Bu çeşit belirtiler görüldüğünde vakit kaybetmeden uzman takviyesi alınması değerlidir.” açıklamasını yaptı.

Damgalama, hastaların tedaviye erişimini ve topluma ahengini zorlaştıran kıymetli bir sorun!

Şizofreni sözü toplumda birçok vakit yanlış ve damgalayıcı bir halde kullanıldığına dikkat çeken Prof. Dr. Hüsnü Erkmen, “Bu durum hem hastaları hem de ailelerini olumsuz etkiliyor. Uzmanlara nazaran psikiyatrik teşhislerin bir ‘etiket’ olarak kullanılmaması, hastalığın bir sıhhat sorunu olduğunun kabul edilmesi gerekir. Damgalama, hastaların tedaviye erişimini ve topluma ahengini zorlaştıran değerli bir sorun.” dedi.

Şizofreninin birtakım hastalarda büsbütün iyileşmese de, büyük oranda denetim altına alınabilen bir hastalık olduğunu hatırlatan Prof. Dr. Erkmen, sözlerini şöyle tamamladı:

“Erken teşhis ve nizamlı tedavi ile birçok hasta toplumsal hayatına dönebilir, iş ve aile hayatını sürdürebilir. Aktüel psikiyatri yaklaşımı, hastalığı büsbütün ortadan kaldırmaktan fazla, bireyin hayat kalitesini artırmaya ve fonksiyonelliğini müdafaaya odaklanır.”

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı