Göğüs Kanserinde Tedavi Tümörün Biyolojisine Nazaran Belirleniyor

BEĞENDİM

ABONE OL

News

Göğüs kanseri dünyada her yıl 2,3 milyondan fazla bayanı etkilerken, Türkiye’de de 25 binden fazla yeni olay görülüyor. Göğüste yahut koltuk altında ele gelen kitle, göğüs başındaki değişiklikler ve ciltte ortaya çıkan farklılıklar hastalığın değerli belirtileri arasında yer alıyor. Erken teşhis ve tümörün biyolojik özelliklerine nazaran planlanan tedaviler, hastaların ömür mühleti ve kalitesi açısından değerli avantajlar sağlıyor. Memorial Ankara Hastanesi Genel Cerrahi Bölümü’nden Prof. Dr. Ramazan Yıldız, göğüs kanserinde risk faktörleri, teşhis formülleri ve aktüel tedavi yaklaşımları hakkında bilgi veriyor.

Meme kanseri bayanlarda en sık görülen kanser çeşitlerinden biri

Meme kanseri, bayanlarda görülen kanserlerin yaklaşık dörtte birini oluşturmaktadır. Süt bezlerini yahut süt kanallarını oluşturan hücrelerin denetimsiz çoğalmasıyla gelişen hastalık, dünyada ve Türkiye’de değerli bir halk sıhhati sorunu olmayı sürdürmektedir. Son 50 yılda göğüs kanseri görülme sıklığında besbelli bir artış yaşanırken, teşhis konulan hastaların yaş dağılımında da değişimler dikkat çekmektedir.

Memede ve koltuk altında ele gelen kitleyi önemseyin

Meme kanserinde belirtilerin erken fark edilmesi, teşhis sürecinin gecikmemesi açısından değer taşımaktadır. Dikkat edilmesi gereken esas belirtiler şunlardır:

Meme yahut koltuk altında ele gelen sertlik, yumru ya da şişlik
Meme başında içe çekilme, biçim değişikliği, akıntı yahut yara oluşması
Meme cildinde kızarıklık, çökme, şişlik, yara ya da portakal kabuğu görünümü
Memenin boyutunda yahut iki göğüs arasındaki simetride değişiklik

Memede ele gelen her kitlenin kanser manasına gelmediği unutulmamalıdır. Fibroadenom ve kist üzere güzel huylu göğüs hastalıkları da kitle yahut sertlik halinde ortaya çıkabilmektedir. Fakat daha evvel bulunmayan yeni bir kitle, geçmeyen kızarıklık yahut olağan dışı göğüs başı akıntısı fark edildiğinde vakit kaybetmeden bir sıhhat kuruluşuna başvurulması gerekmektedir.

Yaş, genetik yatkınlık ve hayat üslubu riski etkiliyor

Meme kanserinde yaş, genetik yatkınlık ve hayat uzunluğu östrojene maruz kalma müddeti değerli risk faktörleri arasında yer almaktadır. 12 yaşından evvel adet görmeye başlamak, 55 yaşından sonra menopoza girmek, hiç doğum yapmamış olmak yahut birinci doğumunu 35 yaşından sonra gerçekleştirmek riski etkileyebilen faktörler arasındadır. Menopoz sonrasında uzun müddetli hormon tedavileri, ailede göğüs kanseri hikayesi, bilhassa BRCA1 ve BRCA2 genlerindeki birtakım mutasyonlar, daha evvel göğüs kanseri geçirmiş olmak ve göğüste atipik hiperplazi bulunması da risk değerlendirmesinde önem taşımaktadır. Birtakım hormonal doğum denetim yollarıyla göğüs kanseri riski arasında da bağ bulunabilmektedir. Ömür stili da risk üzerinde tesirli olabilmektedir. Bilhassa menopoz sonrasında obezite, alkol kullanımı ve hareketsiz ömür göğüs kanseri riskiyle ilişkilendirilmektedir. Sigara kullanımı ve beslenme alışkanlıkları da genel sıhhat ve kanser riskinin değerlendirilmesinde dikkate alınması gereken ögeler arasındadır. Bununla birlikte, risk faktörlerinin bulunmaması göğüs kanseri gelişmeyeceği manasına gelmemektedir.

Tanıda görüntüleme sistemleri ve biyopsi birlikte değerlendiriliyor

Meme kanserinin teşhisinde fizik muayene, radyolojik görüntüleme ve gerekli durumlarda biyopsi temel metotları oluşturmaktadır. Mamografi, düşük doz röntgen ışını kullanarak göğüs dokusunu kıymetlendirmekte; bilhassa taramalarda ve mikrokalsifikasyonların saptanmasında değerli rol oynamaktadır. Göğüs ultrasonografisi, ses dalgalarıyla göğüs dokusunu inceleyerek kist ve katı kitlelerin birbirinden ayrılmasına yardımcı olmaktadır. Bilhassa yoğun göğüs dokusuna sahip bayanlarda ve muhakkak şikâyetlerin değerlendirilmesinde kullanılabilmektedir. Manyetik rezonans görüntüleme (MR) ise bilhassa yüksek riskli hastalarda yahut muhakkak kuşkulu durumlarda ek bilgi sağlamak gayesiyle tercih edilmektedir. Dijital tomosentez, üç boyutlu görüntüleme özelliğiyle üst üste binen göğüs dokularının daha detaylı kıymetlendirilmesine katkıda bulunmaktadır. Görüntüleme yollarında kuşkulu bir bulgu saptandığında kesin teşhis için biyopsi gerekebilmektedir. Hangi formülün kullanılacağı hastanın yaşı, şikâyetleri, göğüs dokusunun özellikleri ve klinik kıymetlendirme doğrultusunda belirlenmektedir.

Tedavi, tümörün biyolojik özelliklerine nazaran planlanıyor

Meme kanseri tanısı sonrasında tedavi planının oluşturulması için tümörün biyolojik özelliklerinin belirlenmesi büyük kıymet taşımaktadır. Biyopsi örneğinde östrojen ve progesteron reseptörleri (ER ve PR), HER2 durumu ve Ki-67 indeksi kıymetlendirilerek tümörün özellikleri ortaya konulmaktadır. Hastalığın sırf göğüste mi bulunduğu, koltuk altı lenf bezlerine yahut uzak organlara yayılıp yayılmadığı da araştırılmaktadır. Hastanın durumuna nazaran bilgisayarlı tomografi, MR, kemik sintigrafisi yahut PET-BT üzere görüntüleme metotlarından yararlanılabilmektedir. Yaş, genel sıhhat durumu, eşlik eden hastalıklar ve aile hikayesi de tedavi planında dikkate alınmaktadır. Gerekli görülen hastalarda BRCA1 ve BRCA2 üzere genlere yönelik testler değerlendirilebilmektedir. Tüm bu bulgular genel cerrahi, tıbbi onkoloji, radyasyon onkolojisi, radyoloji ve patoloji uzmanlarının yer aldığı multidisipliner takım tarafından kıymetlendirilerek hastaya özel tedavi planı oluşturulmaktadır. Göğüs kanserinin evresine ve tümörün biyolojik özelliklerine nazaran cerrahi, kemoterapi, hormon tedavileri, gayeye yönelik tedaviler, immünoterapi ve radyoterapi tek başına yahut birlikte uygulanabilmektedir. Birtakım hastalarda ameliyat öncesinde uygulanan sistemik tedavilerle tümörün küçültülmesi hedeflenirken, kimi hastalarda ameliyat sonrasında hastalığın tekrarlama riskini azaltmaya yönelik tedavilere başvurulmaktadır.

Memenin tamamının alınması her hasta için gerekmiyor

Meme kanseri cerrahisinde her hastada göğsün tamamının alınması, yani mastektomi, zarurî değildir. Tümörün boyutu ve göğse oranı uygun olduğunda sırf kanserli dokunun ve etrafındaki inançlı cerrahi hududun çıkarıldığı göğüs esirgeyici cerrahi uygulanabilmektedir. Erken evre göğüs kanserlerinin kıymetli bir kısmında göğüs kollayıcı cerrahi mümkün olmaktadır. Uygun hastalarda göğüs gözetici cerrahi ve mastektomi arasında uzun devir sağkalım açısından emsal sonuçlar elde edilebilmektedir. Göğüs kollayıcı cerrahi sonrasında ise hastalığın özelliklerine nazaran radyoterapi tedavinin kıymetli bir modülünü oluşturmaktadır. Tümörün büyüklüğü, göğüste birden fazla odak bulunması, yaygın mikrokalsifikasyonlar, lenf bezi durumu, ameliyat öncesi tedaviye verilen karşılık ve genetik riskler cerrahinin kapsamını etkileyebilmektedir. Hastanın beklentileri ve tercihleri de karar sürecinde dikkate alınmaktadır. Uygun hastalarda göğüs tamiri, yani rekonstrüksiyon, kanser cerrahisiyle tıpkı seansta yahut daha sonraki bir devirde gerçekleştirilebilmektedir.

Erken teşhis hayat müddeti ve ömür kalitesini artırıyor

Meme kanserinde teşhis ve tedavi alanındaki gelişmeler, hastaların ömür müddeti ve ömür kalitesinin artırılmasına katkı sağlamaktadır. Mamografi ve öbür görüntüleme usulleri sayesinde birtakım tümörler şimdi belirti vermeden saptanabilmektedir. Maksada yönelik tedaviler, çağdaş hormon tedavileri ve uygun hastalarda kullanılan immünoterapi üzere sistemler, bilhassa ileri evre hastalıkta tedavi seçeneklerini genişletmektedir. Genomik testler de muhakkak hasta kümelerinde kemoterapiden fayda görme mümkünlüğünün kıymetlendirilmesine yardımcı olabilmektedir. Böylelikle tedavinin gerekliliği ve kapsamı hakkında daha detaylı kararlar alınabilmektedir. Günümüzde göğüs kanseri tedavisinde hedef sırf hastalığı denetim altına almak değil, tedavi sırasında ve sonrasında hayat kalitesini de korumaktır. Göğüs kollayıcı ve onkoplastik cerrahi, gelişmiş radyoterapi teknikleri ve tümörün özelliklerine nazaran belirlenen tedaviler bu yaklaşımın kıymetli kesimlerini oluşturmaktadır. Bayanların göğüs sıhhatleri konusunda farkındalık kazanmaları, göğüslerinde daha evvel olmayan bir değişiklik fark ettiklerinde sıhhat kuruluşuna başvurmaları ve yaşlarına ve şahsî risklerine uygun tarama programlarını takip etmeleri, göğüs kanserinde erken teşhis açısından büyük değer taşımaktadır.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı