Tüp bebekte yeni kuşak yaklaşımlar!

BEĞENDİM

ABONE OL

News

Bilim ilerledikçe çocuk sahibi olma seyahati da değişiyor. Bir vakitler bilim kurgu üzere görünen teknolojiler artık tüp bebek laboratuvarlarının kapısından içeri giriyor. Embriyoların gelişimini 24 saat izleyen kameralar, transfer için en uygun embriyoyu belirlemeye yardımcı olan yapay zeka sistemleri, genetik tahliller ve kişiye özel tedaviler…

Acıbadem Maslak Hastanesi Tüp Bebek ve Üreme Sağlığı Merkezi, Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Prof. Dr. Bülent Tıraş tüp bebekte yeni periyodun, “daha fazla işlem” değil, yanlışsız embriyoyu ve gerçek tedaviyi daha hassas biçimde belirleme üzerine kurulduğunu vurguluyor.

Milyonlarca çift için yıllardır değerli bir seçenek olan tüp bebek tedavisinde, günümüzde laboratuvarlarda kullanılan formüllerin çok daha ileri bir noktaya ulaştığını belirten Prof. Dr. Tıraş “Artık yumurta ile spermin laboratuvarda buluşturulmasının ötesinde bir devirden kelam ediyoruz. Embriyonun gelişimi saat saat takip edilebiliyor, genetik özellikleri transferden evvel değerlendirilebiliyor hatta yapay zekadan hangi embriyonun öncelikli olarak transfer edilebileceği konusunda takviye alınabiliyor” diyor.

Prof. Dr. Bülent Tıraş, tüp bebek tedavisinde son yıllarda yaşanan gelişmeleri, ileri teknolojiyle birlikte öne çıkan 6 yenilikçi yolu anlattı, değerli ihtarlar ve tekliflerde bulundu.

Embriyoyu 24 saat izleyen teknoloji

Prof. Dr. Bülent Tıraş, tüp bebek tedavisinin en kritik sorularından birinin ‘hangi embriyonun transfer edilmesi gerektiği’ olduğunu belirterek şöyle konuşuyor: “Klasik formülde embriyoların gelişimi belli vakitlerde mikroskop altında bedellendiriliyor. Lakin yeni kuşak vakit atlamalı ( time-lapse) görüntüleme sistemleri, embriyoların gelişimini, bulundukları özel aygıttan çıkarılmadan muhakkak aralıklarla görüntülemeye imkan sağlıyor. Böylelikle birkaç günlük gelişim süreci adeta bir sinema üzere izlenebiliyor. Hücre ne vakit bölündü? Bölünmeler sistemli gerçekleşti mi? Embriyo hangi süratte gelişti? Bu bilgiler embriyologlara embriyonun gelişim süreci hakkında çok daha detaylı bir tablo sunabiliyor.

Yapay zeka tüp bebek laboratuvarında

Tüp bebekte dikkat çeken gelişmelerden biri de; manzaraların artık yapay zeka tarafından da tahlil edilebilmesi. Yapay zeka, embriyoların gelişim sürecine ilişkin imajları inceleyerek gelişim özelliklerini değerlendirmeye ve embriyologların hangi embriyoların öncelikli değerlendirilebileceğine karar vermesine yardımcı oluyor. Prof. Dr. Tıraş “Bu durum kulağa ‘Bebeği yapay zeka seçiyor’ üzere gelebilir. Lakin gerçek bundan daha farklı. Son kararı hala doktor ve embriyolog veriyor. Yapay zeka ise uzmanların karar sürecini destekleyebilecek yeni bir araç olarak araştırılıyor ve birtakım merkezlerde kullanılıyor” diyor.

Embriyoya transferden evvel genetik inceleme

Tüp bebek tedavisindeki en kıymetli gelişmelerden biri de embriyoların genetik olarak değerlendirilebilmesi. Preimplantasyon Genetik Testleri (PGT) sayesinde makul durumlarda embriyolar rahme transfer edilmeden evvel genetik açıdan incelenebiliyor. Örneğin; ailede bilinen belli bir tek gen hastalığının bulunması durumunda PGT-M kullanılabilirken, PGT-A ile embriyolardaki kromozom sayısı farklılıkları değerlendirilebiliyor. Lakin genetik test yapılması, her hastada gebelik garantisi manasına gelmiyor. Bilhassa PGT-A’nın tüm tüp bebek hastalarına rutin olarak uygulanmasının canlı doğum oranını artırdığı gösterilmiş değil. Bu sebeple genetik testlerin gerekliliği hastanın yaşı, hikayesi ve tedavinin özelliklerine nazaran kıymetlendirilmek zorunda.

Tüp bebekte bireye özel tedavi dönemi

Günümüzde herkese birebir tedavinin uygulandığı yaklaşımdan giderek uzaklaşılıyor. Anahtar kelime; kişiselleştirme! Tedavinin daha birinci evresinde ferdileştirme giderek kıymet kazanıyor. Zira 25 yaşındaki bir hastanın yumurtalık rezervi ve tedaviye vereceği cevap ile 39 yaşındaki bir hastanınki tıpkı değil. Yaş, yumurtalık rezervi, hormon kıymetleri, evvelki tedavilerde alınan sonuçlar ve yumurta sayısı üzere faktörler kıymetlendirilerek yumurtalık uyarımında kullanılan ilaçların dozları ve protokolleri şahsa nazaran planlanabiliyor.

Yumurta ve embriyoların dondurulmasında teknoloji ilerliyor

Tüp bebek tedavisini değiştiren en değerli teknolojilerden biri de vitrifikasyon, yani süratli dondurma metodu. Bu teknik sayesinde yumurta ve embriyolar çok süratli formda dondurularak daha sonra kullanılmak üzere saklanabiliyor. Bilhassa embriyo dondurma, günümüzde tüp bebek tedavisinin rutin ve kıymetli modüllerinden biri haline gelmiş durumda.

Robotik teknolojiler de tüp bebek laboratuvarına giriyor

Prof. Dr. Bülent Tıraş “Belki de geleceğin tüp bebek merkezlerinde bugünkünden çok daha farklı laboratuvarlarla karşılaşacağız. İmaj takviyeli robotik mikropipet sistemleri, otomatik embriyo kıymetlendirme teknolojileri, mikroakışkan kültür sistemleri ve yapay zeka dayanaklı tahliller araştırmaların odağında. Bu teknolojilerin değerli bir kısmı şimdi gelişim ve klinik doğrulama etabında olsa da maksat hayli net: Daha az kusur, daha standart laboratuvar şartları ve daha şahsileştirilmiş tedavi. Lakin en değerli yahut en teknolojik tedavi, her vakit en başarılı tedavi manasına gelmiyor. Tüp bebekte muvaffakiyet, yanlışsız teknolojinin, gerçek hastaya, yanlışsız vakitte uygulanmasından geçiyor” diyor.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı