Tarih, coğrafya ve kimliğin kesişiminde: “Kuzey Kafkasya Halkları”

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

VakıfBank Kültür Yayınları (VBKY), “Kuzey Kafkasya Halkları” adlı kitabı okurlarla buluşturuyor. Okan Yeşilot ve Serdar Oğuzhan Çaycıoğlu’nun editörlüğünü yaptığı bu çalışma, bölgeyi sırf siyasi tarih ekseninde değil, coğrafik şartların toplumsal yapıya tesirinden kültürel ve kimlik inşasına, demografik dinamiklerden ekonomik yapılara, lisan ve etnisite münasebetlerinden aktüel sıkıntılara kadar uzanan geniş ve disiplinler ortası bir perspektifle ele alıyor.

 VBKY’nin tarih kitaplığı, “Kuzey Kafkasya Halkları” adlı yapıtla genişlemeye devam ediyor.  Karadeniz’in kuzeydoğusundaki Taman Yarımadası’ndan, Hazar Denizi’nin batısındaki Apşeron Yarımadası’na kadar uzanan dağ silsilesi Kafkas Dağları olarak isimlendirilir. Coğrafik ve siyasi açıdan Kuzey ve Güney olmak üzere iki ana bölgeye ayrılan Kafkasya’nın güneyinde Azerbaycan, Gürcistan ve Ermenistan; kuzeyinde ise günümüzde Rusya Federasyonu hudutları içinde yer alan yedi özerk cumhuriyet bulunur. Sarp dağlar, derin vadiler ve geniş düzlüklerle şekillenen bu geniş coğrafya, tarih boyunca çok sayıda etnik kümenin ortaya çıkmasına taban hazırlamış; farklı lisanlar konuşan topluluklar ortasında, coğrafik şartların da tesiriyle besbelli ayrışmalar ve özgün kültürel yapılar oluşmuştur. Bununla birlikte toplumsal, siyasi ve ekonomik hareketlilik, halklar ortasındaki etkileşimi artırmış ve vakitle misal sosyokültürel yapıların gelişmesine katkı sağlamıştır. Güçlü tarihî birikimi ve lisan çeşitliliğiyle öne çıkan Kuzey Kafkasya’da Abhazlar, Çerkezler, Lezgiler, Avarlar, Darginler, Laklar, Çeçenler, İnguşlar, Osetler, Kumuklar, Karaçay-Malkarlar, Nogaylar, Kalmuklar, Dağ Musevileri ve daha pek çok halk birlikte yaşamaktadır. Okan Yeşilot ve Serdar Oğuzhan Çaycıoğlu’nun editörlüğünde alanında uzman araştırmacıların makalelerinden oluşan “Kuzey Kafkasya Halkları”, bölgeyi sırf siyasi tarih çerçevesinde ele almakla kalmıyor; coğrafik şartların toplumsal yapıya tesirinden kültürel ve kimlik inşasına, demografik dinamiklerden ekonomik yapılara, lisan ve etnisite bağlarından yeni problemlere kadar uzanan geniş ve disiplinler ortası bir bakış sunuyor.

Kitaptan: 

 “Kafkasya, 16 ve 17. yüzyıllarda Osmanlı İmparatorluğu ile Safeviler ortasında, 18. yüzyılın ortalarından itibaren Çarlık Rusya’nın da dâhil olduğu bir mücade­le alanı haline gelmiştir. 19. yüzyıldan itibaren ise artık Rusya tesirli bir biçimde bölgede kelam sahibi olmaya başlamıştır. Çarlık Rusya ve Sovyetler periyodunda Ku­zey Kafkasya’da, siyasi, etnik, demografik, lisan, din, kültür ve edebiyat alanlarında değerli değişimler yaşanmıştır. SSCB’nin dağılmasından sonra Güney Kafkasya’da Azerbaycan, Gürcistan ve Ermenistan bağımsız cumhuriyetler olarak ortaya çıkar­ken, Kuzey Kafkasya’da ise Rusya Federasyonu’na bağlı özerk cumhuriyetler yeni sistem içerisindeki yerlerini almışlardır. Çok sayıda lisanın konuşulduğu, güçlü bir tarih ve kültüre sahip olan Kuzey Kafkasya’da Türk kökenli ve Kafkasya’nın yerlisi halklar yaşamaktadır. Bunlar; Ab­hazlar, Çerkezler, Lezgiler (Agullar, Rutullar, Tabasaranlar, Tsahurlar vd.), Avarlar, Darginler, Laklar (Gazikumuklar), Çeçenler, İnguşlar, Osetler, Kumuklar, Kara­çay-Malkarlılar, Nogaylar, Kalmuklar, Dağ Musevileri vd. biçiminde zikredilebilir. Editoryal olarak hazırlanan bu yapıtta, Kuzey Kafkasya halkları farklı ayrı uzmanlar tarafından kaleme alınmış ve yalnızca siyasi tarih açısından değil, kültür, kimlik, nüfus, iktisat, lisan ve halkların sorunları istikametiyle de incelenmiştir.”

 Editörler Hakkında;

 Okan Yeşilot:

 Giresun’un Piraziz ilçesinde doğdu. İlkokulu Gökçeali’de, ortaokul ve liseyi Samsun Ladik Akpınar Öğretmen Lisesi’nde bitirdi. 1988 yılında kazandığı Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Tarih Öğretmenliği Kısmından 1992 yılında mezun oldu. Yüksek lisansını Prof. Dr. Nesrin Sarıahmetoğlu danışmanlığında “Hacı Zeynelabidin Tagiyev’in Hayatı ve Faaliyetleri” isimli teziyle yaptı. Doktorasını Prof. Dr. Abdülkadir Donuk danışmanlığında “Hasan Melikzade Zerdabi’nin Hayatı ve Faaliyetleri” isimli teziyle tamamladı. 1995-96 yıllarında Azerbaycan Bakü Devlet Üniversitesi’nde konuk öğretim elemanı olarak bulundu. 1997-98 yıllarında Memleketler arası Türk-Kazak Hoca Ahmet Yesevi Üniversitesi’nde öğretim görevliliği yaptı. 2008 yılında Marmara Üniversitesi’nde doçent unvanı aldı, 2014 yılında da birebir üniversitede profesörlüğe atandı. Hala Marmara Üniversitesi, İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi’nde öğretim üyesi ve Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü müdürü olarak görev yapmaktadır. Yayımlanmış kitaplarından kimileri şunlardır: Şah’ın Ülkesinde (2014), Hacı Zeynelabidin Tagiyev (2015), Ateş Çemberinde Azerbaycan (2022).

Serdar Oğuzhan Çaycıoğlu:

1986 yılında Kastamonu’da doğdu. Birinci, orta ve lise tahsilini orada tamamladı. 2009 yılında Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi, Tarih Bölümü’nden mezun oldu. Yüksek lisans derecesini 2014 yılında Marmara Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü’nde alan Çaycıoğlu, doktora derecesini ise tıpkı enstitüde “Rusya’nın Kafkasya Siyaseti: General Paskeviç’in Başkomutanlığı Periyodu (1827-1831)” başlıklı tezle almaya hak kazandı (2018). Gürcistan ve Rusya’da yabancı lisan eğitimi aldı, Rus ve Gürcü arşivlerinde araştırmalar yaptı, ulusal ve milletlerarası etkinliklere katıldı. Mart 2023’ten itibaren Genel Türk Tarihi alanında doçent unvanı alan Çaycıoğlu, hâlihazırda Marmara Üniversitesi, İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi’nde öğretim üyesidir. Yayımlanmış kitaplarından kimileri şunlardır: Osmanlı İmparatorluğu’nun Lezgilerle Bağları (1578-1732) (İstanbul, 2025) ve Rusya’nın Kafkasya Siyaseti (Ankara, 2025) 

KÜNYE

Yayınevi: VBKY

Kitabın ismi: Kuzey Kafkasya Halkları     

Editörler: Okan Yeşilot, Serdar Oğuzhan Çaycıoğlu   

Kategori: Tarih

Kapak Görseli: Faruk Özcan

Kitap Editörü: Elif Uzunağaç

Sayfa Uygulama: Yümna Sarıkaya  

Son Okuma: Ali Kılıç

Proje Editörü: Ömer Uzunağaç

Sayfa sayısı: 576

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı