Sokak çocukları meselesinde tahlil kişisel değil, kamusal!

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

12 Nisan Memleketler arası Sokak Çocukları Günü kapsamında değerlendirmede bulunan Prof. Dr. Abdullah Karatay, sokakta yaşayan çocuklara ait dataların gerçeği tam yansıtmadığını, sorunun temelinde yoksulluk ve yapısal eşitsizliklerin bulunduğunu vurguladı. 

Karatay, sokak çocuklarının birçok vakit “görünmeyen grup” olarak kaldığını söz ederek, “Bir ‘sosyal sorun olarak’ sokak çocukları sıkıntısının ne nedeni ne de tahlili bizim sokakta onlara yardım etmemiz değildir. Kapsamlı kamusal siyasetler tahlil için belirleyicidir.” dedi.

Üsküdar Üniversitesi Toplumsal Hizmet Bölümü’nden Prof. Dr. Abdullah Karatay, 12 Nisan Memleketler arası Sokak Çocukları Günü kapsamında sokakta yaşayan çocuklara ait değerlendirmelerde bulundu.

Sokakta yaşayan çocuklara ait bilgiler gerçeği tam olarak yansıtmıyor

Prof. Dr. Abdullah Karatay, sokakta yaşayan çocuklara ait bilgilerin gerçeği tam olarak yansıtmadığını belirterek, “Çünkü sokaktaki çocuklarla özel olarak ilgilenen ne memleketler arası ne de ulusal seviyede bir örgütlenme yok. Sayılar daha çok projeler bazlı ve belirli bölgelerden alındığı için genelleştirilmesi hakikat değil. Dönemsel olarak bu çocuklara karşı gelişen ilgiye paralel olarak kamuoyunda algı ve istatistikler de değişmektedir. Lakin bilinen ve değişmeyen bir gerçek var ki erken endüstrileşme periyodunda beri bu olgu her vakit var olmuştur. Lakin toplumların ekonomik seviyesinin güzelleşmesine bağlı olarak bilhassa refah toplumlarında çok az görülürken; fakir dünyada çok daha fazla karşımıza çıkmaktadır.” dedi.

Bu çocuklar görünmeyen bir grup

Sokakta yaşayan çocukların “görünmeyen grup” olarak tanımlanmasının nedenlerine de değinen Prof. Dr. Karatay, “Toplumun çok önemsediği, paha sıralamasında önde olan bir küme değil bu çocuklar. Daha çok ‘ötekimiz’ ve kaygı nesnelerimizdir. Bir de sorunun toplumsal boyutundan çok, çocukların ferdî özellikleri, sokaktaki görünürlüğü daha fazla ilgi çekiyor. ‘Görünmeyen grup’ olarak tanımlanan sokaktaki çocukların sokakta olma nedenleri, sorunun gerisindeki iten nedenler, içinde bulundukları aile kıssaları, yoksulluk döngüsü ‘görünmüyor’ temel olarak. Biz sıradan beşerler olgunun gerisindeki bu yapısal mekanizmayı görmüyoruz. Yalnızca kirli ve tehlikeli imgeler olarak birtakım çocukları görüyoruz ve birçok sefer dışlıyoruz, anlamak yerine suçluyoruz.” diye konuştu.

Yoksulluk temel belirleyici

İnsanların doğal yapılarından (yani annelerinden, kardeşlerinden, babalarından) kopmalarının alacakları en güç karar olduğuna işaret eden Prof. Dr. Karatay, şöyle devam etti:

“Dolayısıyla çocukların anne, baba ve kardeşlerinden koparak bağımsız olarak sokakta yaşaması kolay olarak tek nedene bağlı olarak anlaşılamaz. Çoklu nedenler ve onların tarihi, birikmişliği vardır; anlık, öfkeyle verilecek bir karar değil. Birçok nedeni olmakla birlikte temel nedenden kelam edilebilir. Yoksulluk temel nedendir mesela; zira, yoksulluk birden fazla faktörü birebir anda tesirler (sağlık, eğitim, kabahat, evsizlik vb.), birden fazla sistem üzerinden tesir üretir ve vakit içinde varlığını inatla sürdüren bir durumdur.  Dolayısıyla bu çocuk kümesinin içinde bulunduğu çoklu durumu ortaklaştıran temel sistem, çocuklar ve ailelerinin yoksulluk durumu ya da ‘düşük sosyo ekonomik statüsüdür’. O halde yalnızca bireylere ya da yalnızca ailelerin özelliklerine bakarak sokakta yaşayan çocuklar olgusunu açıklamak aldatıcı olacaktır.”

İstismar riski yüksek!

Sokakta yaşayan çocukların her türlü istismara açık olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Karatay, “Sokak çocuğu her tıp muhafazadan uzaklaştırdığı için; çocuklar da her çeşit istismar riskinin içindedir. Cinsel istismar, şiddet, zorla çalıştırma, yasadışı işlere bulaştırılma ve unsur kullanımı en önde gelen istismar riskleri olarak sayılabilir. Çocuk şimdi ‘yetişkin’ statüsünde olmadığı için temel olarak mağdurdur. İşlediği cürümler ve işlemeye itildiği cürümler karşısında tam sorumluluğu yoktur; şimdi gelişme ve münasebetiyle müdafaa muhtaçlığı devam eden bir devirde olduğu için her şartta ‘sistem’ belirli oranlarda sorumludur. Çocuk yetişkin oluncaya kadar içine girdiği olumsuz şartlar nedeniyle ‘sistem’ direkt ya da dolaylı sorumluluktan kaçamaz.” sözünde bulundu.

Bireysel yardımlar tahlil değil

Toplumun en büyük yanılgısının sorunu yalnızca çocuklar ve aileleriyle hudutlu görmek olduğunu söz eden Prof. Dr. Karatay, “Toplum olarak en büyük yanılgımız sokaktaki çocuklar sıkıntısının ‘çocukların kendisi, ailesi ve sokakla’ sonlu bir durum olduğunu düşünmemiz; gerisindeki mekanizmayı, sistemi görmememizdir. Bir ‘sosyal sorun olarak’ sokak çocukları probleminin ne nedeni ne de tahlili bizim sokakta onlara yardım etmemiz değildir. Sokaktaki beşerlerle yardım münasebetimiz büsbütün kişisel vicdani bir durumdur. Sorunu derinleştirecek kadar ya da yapısal durumu belirleyecek kadar büyük bir tesiri olmaz. Yardım etmek isteyen beşerler kendisi için risk yaratmadan bunu yapabilirler; lakin bilmelidirler ki, sokaktaki birkaç çocuğa birkaç yardım bu sorunu çözmeyecektir. Bu sorunu biz hayırsever bireyler ne yarattık ne de çözebiliriz. Kamuyu sorumluluğuna çağırma, talep etme, kamuoyu oluşturma, kamu üzerinde baskı ögesi olma tahminen yaptığımız birkaç kuruşluk yardımdan çok daha tesirli olacaktır.” dedi.

Prof. Dr. Karatay, sokak çocukları probleminin lakin kapsamlı ve kamusal siyasetlerle çözülebileceğinin altını çizdi. 

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı