Sinaptik budama beyni daha verimli kılıyor!

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Nöroloji Uzmanı Dr. Celal Şalçini, sinaptik budamanın beynin gelişimi ve öğrenme süreçlerindeki rolü, çocukluk ve ergenlikteki değeri ve hayat uzunluğu beyin sıhhatini destekleyen alışkanlıklarla münasebeti hakkında açıklamalarda bulundu.

Beyinde daha fazla irtibat, daha yüksek zekâ manasına gelmiyor!

Sinaptik budamanın beynin gelişimi için vazgeçilmez bir düzenek olduğunu lisana getiren Dr. Celal Şalçini, “İnsan beyni doğumdan sonra çok sayıda sinaptik temas oluşturur. Fakat bu ilişkilerin tamamının korunması mümkün değildir. Beyin, kullanılmayan yahut fonksiyonel olmayan ilişkileri vakitle ortadan kaldırarak daha güçlü ve daha verimli sinir ağları oluşturur. Sinaptik budama olarak isimlendirilen bu süreç, sağlıklı beyin gelişiminin doğal ve gerekli bir kesimidir.” dedi.

Sinaptik budamanın yanlış anlaşılan bir bahis olduğuna dikkat çeken Dr. Şalçini, “Toplumda daha fazla hudut kontağının daha yüksek zeka manasına geldiği yönünde yaygın bir inanış var. Halbuki kıymetli olan ilişkilerin sayısı değil, etkinliğidir. Beyin gereksiz temasları ortadan kaldırarak bilgi işlemeyi hızlandırır, dikkatin odaklanmasını kolaylaştırır ve öğrenmeyi daha verimli hale getirir.” tabirlerini kullandı.

İlk yıllar ve ergenlik kritik dönemler!

Sinaptik budamanın bilhassa hayatın birinci yıllarında ve ergenlik periyodunda yoğunlaştığını vurgulayan Dr. Şalçini, “Bebeklik periyodunda beyin çok süratli yeni ilişkiler oluşturur. Çocuk büyüdükçe kullanılan temaslar güçlenirken kullanılmayanlar elenir.” dedi.

Ergenlikte ise beynin bilhassa planlama, dikkat ve karar verme üzere fonksiyonlardan sorumlu ön bölgesinin tekrar şekillendiğini lisana getiren Dr. Şalçini, bu sebeple çocukluk ve ergenlik devrindeki tecrübelerin, beynin gelişiminde kalıcı izler bıraktığını aktardı.

Kullanılmayan sinir ağları vakitle zayıflıyor!

Öğrenmenin sinaptik irtibatlar üzerinde direkt tesirli olduğunu belirten Dr. Celal Şalçini, şöyle devam etti:

“Kitap okumak, yeni bir lisan öğrenmek, müzikle ilgilenmek, spor yapmak ve toplumsal etkileşim içinde olmak beynin kullandığı sinir ağlarını güçlendirir. Kullanılmayan ilişkiler ise vakitle zayıflar. Beyin, ömür boyunca tecrübelere nazaran kendini tekrar düzenleyen dinamik bir yapıya sahiptir.”

Kaliteli uyku beyin için bir bakım süreci!

Uyku ile sinaptik budama arasındaki alakaya değinen Dr. Şalçini, “Uyku sırf dinlenme vakti değildir. Beyin uyku sırasında gün içinde öğrenilen bilgileri kıymetlendirir, kıymetli olanları pekiştirirken gereksiz olanları ayıklar. Bilhassa çocuklar ve ergenler için kâfi ve kaliteli uyku, sağlıklı beyin gelişiminin temel ögelerinden biridir.” formunda konuştu.

Sağlıklı ömür alışkanlıkları beyin gelişimini destekliyor!

Dengeli beslenme ve fizikî aktivitenin de kıymetli olduğuna işaret eden Dr. Şalçini, “Omega-3 açısından güçlü beslenme, tertipli antrenman, kaliteli uyku ve zihinsel olarak etkin kalmak, beynin sağlıklı işleyişini destekleyen ömür alışkanlıklarıdır. Bu faktörler hudut hücrelerinin irtibatını güçlendirerek bilişsel işlevlerin korunmasına katkı sağlayabilir.” açıklamasını yaptı.

Sinaptik budamadaki farklılıklar birtakım nörogelişimsel hastalıklarla alakalı olabilir!

Sinaptik budamanın birtakım nörogelişimsel hastalıklarla bağlantısını inceleyen çalışmaların sürdüğü bilgisini veren Dr. Celal Şalçini, “Bilimsel araştırmalar, sinaptik budama süreçlerindeki farklılıkların otizm spektrum bozukluğu, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu ile şizofreni üzere birtakım hastalıklarla alakalı olabileceğini gösteriyor.” dedi.

Dr. Şalçini, lakin bu hastalıkların tek bir sebebe bağlı olmadığını, genetik ve çevresel birçok faktörün birlikte rol oynadığını hatırlattı.

Beyin ömür uzunluğu değişmeye devam ediyor!

Beynin gelişiminin çocuklukla sonlu olmadığının altını çizen Dr. Celal Şalçini, kelamlarını şöyle tamamladı:

“Eskiden erişkin beyninin değişmediği düşünülüyordu. Günümüzde ise beynin hayat boyunca yeni kontaklar kurabildiğini ve kullanılmayan kontakları tekrar düzenleyebildiğini biliyoruz. Bu sebeple öğrenmenin yaşı yoktur. Yeni hünerler kazanmak, zihinsel olarak faal kalmak ve toplumsal hayatın içinde olmak beyin sıhhatini destekleyen değerli alışkanlıklardır.”

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı