Sekiz Yüzyıllık Bilgilerle Toplumsal Hareketlilik Tahlili: “Oğullar da Yükselir”

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

VakıfBank Kültür Yayınları (VBKY), iktisat tarihçisi Gregory Clark’ın kaleme aldığı “Oğullar da Yükselir” adlı kitabı okurlarla buluşturuyor. Clark, bu çarpıcı çalışmasında, jenerasyonlar boyunca soyadlarını takip ederek ülkeler ve tarihi devirler ortasındaki toplumsal hareketliliği inceleyen yenilikçi bir yol kullanıyor. Muharrir, elde ettiği datalar ışığında toplumsal hareketlilik oranlarının sanılandan çok daha düşük olduğunu, toplumlar ortasında büyük farklılıklar göstermediğini ve toplumsal siyasetlerden beklenildiği ölçüde etkilenmediğini ortaya koyuyor. Toplumsal eşitsizlik, sınıf geçişleri ve nesiller ortası statü transferi üzerine dikkat cazip bir perspektif sunan eser, toplumsal bilimler alanında yürütülen tartışmalara güçlü bir katkı niteliği taşıyor.

 VakıfBank Kültür Yayınları’nın insan ve toplum kitaplığı, Gregory Clark’ın kaleme aldığı “Oğullar da Yükselir” adlı çalışmayla genişlemeye devam ediyor. “Kaderimizin ne kadarı ebeveynlerimizin ve büyükanne-büyükbabalarımızın toplumsal statüsüne bağlıdır?” ve “Bu durum çocuklarımızın ömrünü ne ölçüde tesirler?” üzere temel sorular etrafında şekillenen eser, katı sınıf yapılarının vakitle daha eşitlikçi toplumlar lehine çözüldüğü istikametindeki yaygın kabulü sorguluyor. Clark’a nazaran, toplumsal merdivendeki hareketlilik son sekiz yüzyıl boyunca sanılandan çok daha sonlu bir değişim gösterdi. Müellif, kuşaklar boyunca soyadlarını takip ederek ülkeler ve tarihi devirler ortasında toplumsal hareketliliği ölçen yenilikçi bir yol kullanıyor. Bu kapsamlı araştırma, hareketlilik oranlarının klâsik varsayımlardan daha düşük olduğunu, toplumlar ortasında büyük farklılıklar göstermediğini ve toplumsal siyasetlere karşı şaşırtan ölçüde dirençli kaldığını ortaya koyuyor. Clark; ABD, İngiltere, çağdaş İsveç ve Qing Hanedanlığı devri Çin’i üzere birbirinden hayli farklı toplumlarda soyadlarını inceleyerek jenerasyonlar ortası statü transferini karşılaştırıyor. Çalışma, bireylerin mukadderatının büyük ölçüde atalardan miras kalan avantajlar ve dezavantajlar tarafından şekillendiğini gösterirken, farklı toplumların emsal ölçüde düşük toplumsal hareketlilik oranlarına sahip olduğuna dikkat çekiyor. Toplumsal hareketlilik üzerine yerleşik kabulleri sorgulayan ve miras alınan ayrıcalıkların uzun vadeli tesirlerini gözler önüne seren bu dikkat cazip çalışma, VakıfBank Kültür Yayınları aracılığıyla Türkçe literatürdeki yerini alıyor.

Kitaptan:

 “Genel olarak toplumsal hareketlilik, genetik mirasın kuşaklar ortasındaki bi­rincil temas gerçeğini dışlamayan özelliklere sahiptir. Genetiğe kıymetli bir rol atfetmek, toplumsal hareketliliğin değerli bilmecelerinden/paradokslarından biri­sini açıklamaya yardımcı olur: Neden İngiltere, İsveç ve Amerika Birleşik Devletleri üzere ülkelerdeki hâkim sınıflar, aşağı istikametli hareketliliğe karşı kendilerini kalıcı biçimde koruyamamıştır? Şayet ekonomik ve toplumsal muvaffakiyetin temel belirleyicileri servet, eğitim ve temaslar olsaydı, neden zenginlerin, gözlemlenen yavaş oranla­ra karşın, daima olarak ortalamaya gerçek regresyon eğiliminde olduklarını göz­lüyoruz? Örneğin, 1880-1990 yılları ortasında İngiltere’de zenginlerin daima olarak yoksullardan daha az çocuğa sahip olduğunu görmekteyiz. Bu, onların çocuklarına daha fazla vakit ve kaynak ayırmalarını ve servetlerini daha az sayıda torun ara­sında bölüştürerek müdafaalarını sağlamalıydı. Bu davranışla, neden toplumun doruğunda kalmayı başaramadılar, hatta ortalamanın daha da üzerine çıkamadı­lar? Buna karşılık, 1500-1800 yılları ortasında, zenginler daima olarak fakirlerden daha fazla çocuk sahibi olmuş; ilgilerini ve servetlerini daha çok sayıda hayatta ka­lan çocuğa bölüştürmüştür. Fakat bu çok farklı demografik rejimler, İngiltere’deki toplumsal hareketlilik oranları üzerinde hiçbir tesir yaratmamıştır. Toplumsal hare­ketlilik oranları, Sanayi Devrimi’nden evvel de sonra da birebir kalmıştır…”

 Yazar Hakkında

Gregory Clark, ekonomik tarih ve uzun periyotlu iktisadi gelişme alanlarında çalışmalarıyla tanınan bir iktisatçıdır. Cambridge Üniversitesinde lisans, Harvard Üniversitesinde doktora eğitimini tamamlamıştır. Uzun yıllar University of California, Davis’te öğretim üyeliği yapmış; Stanford, Michigan ve London School of Economics üzere kurumlarda akademik vazifelerde bulunmuştur. Çalışmaları ekonomik büyüme, Sanayi İhtilali ve toplumsal hareketlilik üzerine ağırlaşmaktadır. Yazarın Farewell To Alms A Brıef Economic History Of The World isimli kitabı Fukaralığa Veda: Dünyanın Kısa İktisadi Tarihi başlığıyla Türkçeye çevrilmiştir.

KÜNYE

Yayınevi: VBKY

Kitabın ismi: Oğullar da Yükselir 

Yazar: Gregory Clark

Kategori: İnsan ve Toplum

Çevirmen: Sinan Çakır

Proje Editörü ve Son Okuma: Mustafa Sacid Öztürk

Kapak ve Sayfa Uygulama: Faruk Özcan

Kitap Editörü: Adem Başpınar

Sayfa Sayısı: 378

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı