Orta Çağ İslam dünyasının coğrafik hafızası: “Doğu Hilafeti’nin Toprakları”

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

VakıfBank Kültür Yayınları (VBKY), Guy le Strange’in kaleme aldığı “Doğu Hilafeti’nin Toprakları” adlı yapıtı okurlarla buluşturuyor. Birinci kere 1905 yılında yayımlanan ve Orta Çağ İslam dünyasına dair en kapsamlı çalışmalar arasında gösterilen kitap, Irak’tan Horasan ve Afganistan’a, Anadolu’dan Hârizm ve Türkistan’a uzanan geniş bir coğrafyanın tarihî ve coğrafik yapısını ele alıyor. Erken periyot İslam fetihlerinden XV. yüzyıla kadar uzanan süreci takip eden eser, bölgenin kentlerini, yollarını ve kültürel dokusunu detaylı biçimde tasvir ediyor.

 VakıfBank Kültür Yayınları’nın tarih kitaplığı, Guy le Strange’in kaleme aldığı, Adnan Eskikurt ve Cengiz Tomar’ın Türkçeye kazandırdığı “Doğu Hilafeti’nin Toprakları” adlı yapıtla genişlemeye devam ediyor. Orta Çağ İslam dünyasının tarihî coğrafyasını geniş bir vakit ve yer perspektifi içinde ele alan bu kapsamlı çalışma, klasikleşmiş bir müracaat kaynağı olarak kabul ediliyor. Eser; Irak’tan Horasan ve Afganistan’a, Anadolu’dan Hârizm ve Türkistan’a uzanan geniş coğrafyayı, erken devir İslam fetihlerinden XV. yüzyıla kadar uzanan süreç içerisinde inceliyor. Tarihî coğrafyayı sadece hudutlar ve yer isimleri üzerinden değil, insan faaliyetleriyle iç içe geçmiş canlı bir yer anlatısı olarak ele alan kitapta; İbn Havkal, İbn Hurdâzbih, İbn Rüste, İstahrî, İdrîsî ve Kazvînî üzere Orta Çağ coğrafyacılarının yapıtlarıyla birlikte, Hâfız-ı Ebrû, Yezdî ve Ebü’l-Fidâ üzere tarihçilerin transferleri, ayrıyeten İbn Cübeyr ve İbn Battûta üzere seyyahların müşahedeleri de bedellendiriliyor. Böylelikle İslam coğrafya geleneğinde dağınık hâlde bulunan bilgiler, sistematik bir bütünlük içinde bir araya geliyor. Yapıtta eyaletlerin topografyası, kent ve kasabaların pozisyonu, tarım eserleri ve mahsuller, ticaret yolları ile emtia, yapılar ve yerleşim üniteleri arasındaki uzaklıklar detaylı biçimde ele alınıyor. Kısımlar; Mezopotamya’dan İran’a ve Orta Asya’ya uzanan eyaletleri adım adım takip eden sistemiyle hem mukayeseli okumaya hem de müracaat maksadıyla kullanıma imkân sağlıyor. Aradan geçen vakte karşın ehemmiyetini koruyan “Doğu Hilafeti’nin Toprakları”, Orta Çağ İslam tarihini yer üzerinden anlamak isteyen tarihçiler, coğrafyacılar ve araştırmacılar için bugün de vazgeçilmez bir kaynak olma niteliğini sürdürüyor. 

Kitaptan:

“Eğer İslâm tarihi ilgi cazibeli kılınacak ve sahiden yanlışsız biçimde anlaşıla­caksa, Yakın Doğu’nun Orta Çağ tarihî coğrafyası baştan başa araştırılmalıdır. Birinci teşebbüsü yapmış bulunuyorum, ancak daha nelerin gerektiğini ve mevcut çalış­madan daha güzelinin gerekli olduğunu da birinci fark edenim. Bununla birlikte; her tabir için başvurulan kaynakların dipnotlarda belirtilmesi, evvelki muharrirlerin birtakım yanlışlarının düzeltilmesi ve Abbâsî hilafetine bağlı eyaletlerin bu periyodu üzerine kapsamlı bir inceleme başlatılmış olmasıyla, gelecekteki çalışmaların önü açılmış­tır. Ancak yapıtım yalnızca bir özet olup, detaylı olma argümanından uzaktır, ayrıyeten hacmin artmasını önlemek için Müslüman müelliflerin yol cetvelleri [itineraries] çevirilerini tümüyle yapamadım. İbn Hurdâzbih ve Kudâme neşirlerine Profe­sör M. J. de Goeje’nin ek ettiği yol cetvellerine ilişkin çeviriler muhtaçlığı giderme noktasında faydalıysalar da Sprenger’in Post und Reise Routen des Orients isimli eserin­den çok, son vakitlerde neşredilmiş metinlerden hakkıyla düzeltilmiş yeni bir yayın bu konuda sahiden gereklidir.”

 Yazar Hakkında;

1854 yılında İngiltere Hunstanton’da doğdu. Ömrünün büyük kısmını yurt dışında geçirdi. Paris’te bulunduğu esnada Alman müsteşrik Julius von Mohl’un tesiriyle Fars edebiyatına ilgi duymaya başladı. Güzel derecede Arapça ve Farsça öğrendi. Fars kültürünü daha güzel tanımak maksadıyla 1877-1880 yıllarında İran’da bulundu. Daha Sonra Cambridge’e (İngiltere) yerleşerek kendisini yapıtlarını yazmaya adadı. Küçük yaştan beri görme bozukluğu bulunan Guy le Strange, 1912 yılından itibaren görme yeteneğini kaybetme noktasına geldiyse de çalışmalarına devam etti. 23 Aralık 1933 tarihinde Floransa’da (İtalya) öldü. Doğu dünyası ve edebiyatı ile ilgili onlarca eser ve çeviri kaleme alan Guy le Strange’in en değerli çalışmaları şunlardır: Baghdad during the Abbasid Caliphate from Contemporary Arabic and Persian Sources (Oxford, 1900) ve elinizdeki kitabın İngilizce orijinali The Lands of the Eastern Caliphate: Mesopotamia, Persia and Central Asia from the Moslem Conquest to the Time of Timur (Cambridge, 1905). Muharririn pek çok yapıtı Arapça ve Farsça’ya çevrilmiştir.

KÜNYE 

Yayınevi: VBKY

Kitabın ismi: Doğu Hilafeti’nin Toprakları

Yazar: Guy Le Strange 

Kategori: Tarih

Türkçesi: Adnan Eskikurt, Cengiz Tomar  

Proje Editörü ve Son Okuma: Ömer Uzunağaç 

Kitap Editörü: Elif Uzunağaç

Kapak ve Sayfa Uygulama: Faruk Özcan  

Sayfa Sayısı: 472

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı