Migren ülkemizde her 6 yetişkinden 1’ini etkiliyor

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Ülkemizde son yıllarda görülme sıklığı artan ve her 6 yetişkinden birini etkileyen migren, yoğun gerilim, sistemsiz uyku ve ekran karşısında geçirilen uzun saatler başta olmak üzere birçok etkenle tetiklenebiliyor. O etkenlerden birinin de sonbahar mevsimine has özellikler olduğunu belirten Acıbadem Bakırköy Hastanesi Nöroloji Uzmanı Doç. Dr. Emel Ur Özçelik “Migren beyni ani değişimlere hayli hassastır. Sonbahar da; süratli hava değişimleri, kısalan günler ve okul- iş temposunun tekrar başlaması hasebiyle migrenli hastalar için güçlü bir devirdir. Hastaların en az yarısı değişen hava şartlarının migrenlerini tetiklediğini bildirirken, mevsim geçişlerinde atak sayısının arttığını görmekteyiz” diyor.

Kadınlarda erkeklere nazaran 2-3 kat fazla görülen ve herkeste farklı seyreden migrenin, ömür kalitesini büyük ölçüde düşürdüğünü belirten Doç. Dr. Özçelik “Bazı hastalar şikayetlerini ‘başımın içinde nabız atıyor’, ‘gözüm oyuluyor, çivi çakılıyor’, ‘ışığa bakamıyorum, sese sabır edemiyorum’, ‘hayat duruyor, kımıldayamıyorum’ biçiminde tanım ediyorlar. Migren atağı sırasında karanlık bir odaya çekilmeden duramayan, işinden ve ailesinden kopan çok sayıda hasta görüyoruz. Birçok hastanın, ağrıya karşın işine devam etmek durumunda kalması ise ağrı müddetinin uzamasına ve hastaların acil servislere başvurmasına yol açabiliyor” diye konuşuyor. Nöroloji Uzmanı Doç. Dr. Emel Ur Özçelik, sonbaharda migreni tetikleyen 8 etkeni anlattı, değerli ihtarlar ve tekliflerde bulundu. 

Ani hava ve basınç değişimleri

Sonbaharda ani sıcaklık düşüşleri, yağmur, rüzgar ve hava basıncında dalgalanmalar, migrene yatkın beyinde ağrı yollarını basitçe uyararak ataklara yol açabilir. Bu sebeple hava durumunu takip ederek hazırlıklı olmak, büyük bir değişim beklenen günlerde uyku, beslenme ve su tüketimine daha fazla ihtimam göstermek, gün içinde dışarı çıkmak ve fizikî olarak etkin kalmak atağı önleyebilir yahut ağrı şiddetini azaltabilir. 

Kısalan günler ve bozulan uyku düzeni 

Günler kısalırken bedenin biyolojik saati de bu sürece ahenk sağlamada zorlanabilir. Bu değişim, her ikisi de migrenle yakından bağlantılı olan uyku ve hormon ritimlerini bozabilir. Migrenli beyin nizamdan hoşlanır; az uyumak kadar bilhassa hafta sonları sıkça yapılabilen  fazla uyumak da atakları tetikleyebilir. Hafta sonları dahil her gün yaklaşık birebir saatte yatmak ve uyanmak yarar sağlar. 

Okul ve iş temposuyla artan stres

Doç. Dr. Emel Ur Özçelik “Yaz tatilinin akabinde sonbaharda okulların açılması, iş yükünün artması ve yoğun tempo migrenin temel etkenlerinden olan gerilim düzeyini artırır. His durumundaki ani değişimler de tetikleyici olduğundan ötürü, yoğun gerilim sonrası rahatlama periyodunda de ataklara sık rastlanır. Bu sebeple; işlerimizi planlayıp küçük kesimler halinde yapmak, çalışırken kısa molalar vermek, nizamlı yürüyüş ve nefes idmanları üzere kolay usuller gerilimi denetim ederek migren ataklarının sıklığını azaltmaya yardım eder” diyor. 

Öğün atlamak,  beslenme alışkanlıklarının değişmesi ve aşırı kafein

Kahvaltıyı ihmal etmek, uzun mühlet aç kalmak ve çay-kahve tüketiminde aşırıya kaçmak migren ataklarına yol açabilir. Bu sebeple; öğünlere dikkat etmek, uzun mühlet aç kalmamak, çantada sağlıklı bir ara öğün bulundurmak ve kafein tüketiminde aşırıya kaçmamak kıymetlidir. 

Diğer taraftan sonbaharla birlikte kapalı ortamlarda vakit geçirilirken fast-food ve paketli besin tüketiminin artması da tetikleyici olabilir, dikkatli olmakta yarar var.

Az sıvı tüketmek, susuz kalmak

Yazın sona ermesiyle susuzluk hissindeki azalma sebebiyle yetersiz sıvı alımı da migrenli bireyde atak başlatmaya yetebilir. Susamayı beklemeden gün içine yayılmış biçimde su içmeye itina göstermek çok değerlidir. Masamızda bir su şişesi bulundurmamız bu alışkanlığı kazanmayı kolaylaştırır. 

Kapalı ortamlar, keskin kokular ve hava kirliliği

Sonbaharla birlikte kapalı ve az havalandırılan ortamlarda daha fazla vakit geçirmek, ısıtma sistemleriyle hava kirliliğine maruz kalmak, parfüm, sigara dumanı, paklık eserleri üzere keskin kokuları daha yoğun hissetmek migrene yatkın şahıslarda atakların tetiklenmesini kolaylaştırır. Bulunduğumuz ortamları günde birkaç sefer havalandırmak, sigara dumanından ve tetikleyici olduğunu bildiğiniz kokulardan uzak durmak kıymetlidir. 

Grip, soğuk algınlığı ve alerjenler 

Sonbaharda artan üst teneffüs yolu enfeksiyonları ve alerjenler baş ağrısına sebep olabilirken, ateş, enfeksiyon, burun tıkanıklığı, uyku kalitesinin bozulması migren ataklarını tetikleyebilir. 

Sık sık ağrı kesici içmek, reçetesiz ilaç kullanmak

Reçetesiz ilaçların bilinçsizce kullanılması ve sık sık ağrı kesici içmek de migren ataklarına yol açabilir. Ayda 10–15 günden fazla ağrı kesici kullanmak, ‘ilaç aşırı kullanımı baş ağrısı’ denen ve ağrıyı kronikleştiren bir kısır döngüye yol açabildiğinden ötürü, ağrı kesiciyi tabip teklifiyle kullanmak, ataklar sıklaştıysa gözetici tedavi için Nöroloğa başvurmak gerekir. 

xxxxxxxx Kutu Bilgisi xxxxxxxxxxx

Baş ağrısı günlüğü tutun

Migren ataklarını denetim etmek için baş ağrısı günlüğü tutmanın büyük yarar sağladığını belirten Doç. Dr. Emel Ur Özçelik şöyle konuşuyor: “Kendi tetikleyicilerinizi belirlemek için bir baş ağrısı günlüğü tutun. Ağrının ne vakit başladığını, ne kadar sürdüğünü ve ağrı öncesinde neler yaptığınızı not edin. Uyku tertibi, öğünler, gerilim, hava değişimi, parfüm ya da paklık gereci kullanmak/maruz kalmak ve tüketilen yiyecek-içecekler üzere detayları not etmek, şahsî tetikleyicileri fark etmeyi kolaylaştırır. Ayrıyeten kullanılan ilaçları ve ağrının şiddetini de günlüğe eklemek, hekimin değerlendirmesine yardımcı olur. Bu kolay kayıtlar, uygun tedavi planının oluşturulmasında değerli birer yol gösterici olabilir.” 

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı