Küçük yeterlilikler büyük mutluluklar getiriyor!

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Klinik Psikolog Cumali Aydın, yardım etmenin hem birey hem toplum için ruhsal, biyolojik ve toplumsal açıdan uygunlaştırıcı tesirleri hakkında bilgi verdi. 

Yardım etmek, diğeri kadar kendi ruh sıhhatinizi da iyileştiriyor!

Psikoloji literatüründe ‘yardım etmek iyileştirir’ sözünün, bireyin diğerine takviye sunduğunda sadece karşı tarafın değil, kendi ruhsal düzgünlük halinin de güçlendiğini anlattığını aktaran Klinik Psikolog Cumali Aydın, “Araştırmalar, yardım etme davranışının beyinde dopamin, oksitosin ve serotonin üzere yeterli hissettiren kimyasalların artmasına yol açtığını, bunun da kişinin ruh halini düzenlediğini gösteriyor.” dedi.

Yaşlı bir komşunun alışverişini taşımak ya da bir arkadaşının güç anında yanında olmak üzere küçük bir takviyenin bile bireyde ‘değerliyim, işe yarıyorum’ hissini tetiklediğini söz eden Aydın, bu nedenle yardım etmenin sadece dışa dönük bir prososyal davranış değil; tıpkı vakitte kişinin içsel dünyasında bir güzelleşme döngüsü başlatan ruhsal bir süreç olduğunu kaydetti.

Yardım etmek, vücut ve ruh üzerinde uygunlaştırıcı bir tesir yaratıyor!

Yardım etmenin ruh sıhhati üzerindeki tesirlerinin biyolojik, ruhsal ve toplumsal düzenekler üzerinden açıklandığını lisana getiren Klinik Psikolog Cumali Aydın, “Bilimsel çalışmalar, yardım eden şahısların gerilim hormonlarında azalma, memnunluk hormonlarında artış yaşadığını, bağışıklık sisteminin bile güçlendiğini ortaya koyuyor. Gönüllülük üzerine yapılan uzun devirli araştırmalar, tertipli yardım eden şahısların depresyon oranlarının manalı formda düşük olduğunu gösteriyor. Bunun nedeni, yardım etmenin bireyde bir ‘anlam hissi’ oluşturması, kimlik hissini güçlendirmesi ve kişinin kendini daha fonksiyonel hissetmesini sağlamasıdır. Böylelikle yardım etme davranışı, hem biyolojik hem duygusal hem de bilişsel seviyede uygunlaştırıcı bir tesir yaratır.” açıklamasını yaptı.

Güçlü toplumsal bağlar, güçlü ruhsal dayanıklılık demek!

Yardım etmenin toplumsal bağları bariz formda güçlendirdiğini kaydeden Klinik Psikolog Cumali Aydın, “Bu bağların güçlü ruhsal tesirleri vardır.” dedi.

Bir toplumda insanların birbirine dayanak verdikçe ortalarındaki itimadın arttığına işaret eden Aydın, “‘Bu toplumun bir parçasıyım’ duygusu pekişir ve yalnızlık hissi azalır. Toplumsal dayanak ağlarına sahip bireylerin gerilim karşısında daha sağlam olduğu, travmatik olayları daha süratli atlattığı, hatta ömür memnuniyetlerinin daha yüksek olduğu araştırmalarla ortaya konmuştur. Apartmanda komşusuna yardım eden yahut iş yerinde bir arkadaşının yükünü hafifleten bir kişi, farkında olmadan kendi ruhsal direnç kapasitesini de artırır. Toplumsal bağlar güçlendikçe bireylerin ruhsal dayanıklılığı ve hayatla başa çıkma maharetleri de güçlenir.” halinde konuştu.

Uzun vadeli güzelleşme, küçük fakat daima güzelliklerle mümkün!

Küçük günlük güzelliklerle büyük çaplı yardım aksiyonları ortasında tesir derinliği açısından fark olduğuna değinen Klinik Psikolog Cumali Aydın, “Ancak ikisi de olumlu ruhsal sonuçlar doğurur.” dedi.

Günlük küçük yeterliliklerin süratli bir moral yükselmesi sağladığını vurgulayan Aydın, şunları söyledi:

“Kapıyı tutmak, birine nazikçe gülümsemek yahut bir arkadaşına kısa bir bildiri göndermek bile bu tesire örnektir. Bu davranışlar bireyde anlık bir yeterli olma hali yaratırken, tertipli bir toplumsal sorumluluk projesine katılmak üzere büyük çaplı yardım hareketleri daha kalıcı bir mana ve kimlik duygusu sağlar. Lakin büyük yardım hareketleri daha fazla vakit, güç ve duygusal kapasite gerektirdiğinden sürdürülebilirlik birden fazla vakit küçük güzelliklerde daha fazladır. Bu nedenle ruhsal açıdan en istikrarlı ve uzun vadeli güzelleşme, küçük lakin daima yapılan yeterliliklerle sağlanır.”

Zorunlu yardım iyileştirmez!

Yardım davranışının zorunlulukla ya da baskı altında yapıldığında, beklenen güzelleştirici tesirin çoklukla ortaya çıkmadığına dikkat çeken Klinik Psikolog Cumali Aydın, “Çünkü bu durumda kişi içsel motivasyonla değil, dışsal baskıyla hareket eder.” dedi.

Psikolojide bu durumun ‘dışsal motivasyon’ olarak isimlendirildiğini belirten Aydın, “Nörobiyolojik olarak ödül sistemini aktive etmez. Bu nedenle kişi yardım ederken kendini yorgun, baskılanmış ya da tükenmiş hissedebilir. Örneğin aile baskısıyla bir akrabaya bakım veren ya da iş yerinde zarurî gönüllülük programına katılan bir kişinin ruhsal açıdan rahatlamak yerine daha fazla gerilim yaşaması sık görülür. Yardım etmenin uygunlaştırıcı tesirinin ortaya çıkması için hareketin gönüllülük, özgür irade ve içten bir istekle gerçekleşmesi gerekir.” sözlerini kullandı.

Yardım kusursuz olmak zorunda değil; bazen yalnızca dinlemek de yeter!

Yardım etmenin uygunlaştırıcı tesirini günlük yaşama entegre etmenin, büyük adımlar gerektirmediğine dikkat çeken Klinik Psikolog Cumali Aydın, “Küçük ama sistemli davranışlarla bu süreç kolaylıkla yerleşir.” dedi.

Her gün bir şahsa küçük bir güzellik yapmanın, muhtaçlık duyan birine kısa bir ileti göndermenin, aile içinde daha fazla teşekkür etmenin, bir komşunun ya da arkadaşın küçük bir işine takviye olmanın bu döngüyü güçlendireceğini lisana getiren Aydın, kelamlarını şöyle tamamladı:

“Gönüllülük çalışmalarına küçük adımlarla başlamak hem kişinin toplumla bağını güçlendirir hem de gerilim seviyesini düşürür. Günlük hayatın içine yerleştirilen bu küçük dayanak davranışları, kişinin hem topluma katkı sağladığını hissetmesine hem de kendi ruh sıhhatini muhafazasına yardımcı olur.

Yardım etmek isteyip utangaç davranan şahıslara birinci teklif, yardım davranışını büyük sorumluluklar üzere görmek yerine küçük toplumsal temaslarla başlatmalarıdır. Birden fazla utangaç birey ‘yanlış anlaşılırım’, ‘yardımım kâfi olmaz’ ya da ‘rahatsız ederim’ niyetleriyle geri durur; fakat bilişsel davranışçı terapinin de gösterdiği üzere bu fikirler gerçeklikten çok telaş odaklıdır. Bu nedenle kişinin küçük adımlarla pratik yapması kıymetlidir; birine gülümsemek, küçük bir teşekkür notu yazmak ya da yakın etrafında kısa müddetli bir takviye sunmak bu süreci başlatabilir. Ayrıyeten kişinin, hayvanlarla çalışmak, çevrimiçi gönüllülük yapmak yahut birebir irtibatı az olan etkinliklere katılmak üzere ilgi alanına uygun yardım yollarını seçmesi korkuyu azaltır. Yardımın kusursuz olmasına gerek yoktur; bazen yalnızca birini dinlemek bile hem yardım eden hem de yardım alan için düzgünleştirici bir temas yaratır.”

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı