Kalp Damarlarınızın Yaşlandığını Gösteren 5 İşaret!

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Kalp ve damar hastalıkları sırf ileri yaşlarda ortaya çıkan bir sıhhat sorunu değildir. Yıllar içinde biriken risk faktörleri sebebiyle genç yaşlarda da kendini gösterebiliyor. Denetimsiz tansiyon, yüksek kolesterol, hareketsizlik, sigara ve gerilim üzere faktörler damarların biyolojik yaşını doğum tarihinden çok daha ileriye taşıyabiliyor. Pekala, kalp damarlarımızın daha yaşlı olduğunu gösteren hangi işaretlere dikkat etmemiz ve hangi tedbirleri almamız gerekiyor? Memorial Göztepe Hastanesi Kardiyoloji Bölümü’nden Prof. Dr. Ahmet Ekmekçi, kalp sıhhatini etkileyen belirtiler ve korunma yolları hakkında bilgi verdi.

Kalp yaşınız doğum tarihinizden farklı olabilir

Damarlarımızdaki yıpranma, doğum tarihimizden bağımsız olarak kalp sıhhatimizin gerçek yaşını ortaya koyabilmektedir. Özcesi kalbimizin gerçek yaşını belirleyen kimlikteki doğum tarihi değil, damarlarımızın ne kadar yıprandığıdır. Tıpta buna biyolojik damar yaşı denilmektedir. Ateroskleroz yani damar sertliği bir gecede ortaya çıkmaz, yıllar içinde damar duvarına biriken kümülatif hasarın sonucudur. Bu nedenle maalesef denetim altına alınmamış tansiyon, yoğun LDL kolesterol, insülin direnci ve sigara üzere etkenlere uzun mühlet maruz kalan 35 yaşındaki bir kişinin damarları, 60 yaşındaki birinin sertliğine ulaşabilmektedir.

Kalbi en çok yüksek tansiyon ve hareketsizlik yoruyor

Tansiyon yüksek olduğunda kalp, kanı daralmış damarlara pompalamak için fazladan güç harcar ve kalp kası kalınlaşır. Bu kalınlaşma kalbin esnekliğini kaybedip vakitle yetersizliğe sürüklenmesine yol açar. Hareketsizlik de bacak kaslarını çalıştırmadığı için damarların kendini genişletmesini sağlayan nitrik oksit üretimini azaltır, insülin direncini artırır ve uygun kolesterolü (HDL) düşürür. Buna karşılık her gün 7-8 bin adım ya da haftada 150 dakika tempolu yürüyüş, damarları elastik tutarak kalp krizi riskini yüzde 30’lara varan oranda azaltabilmektedir.

Kalp damarları daralırken bu 5 belirtiyi veriyor

Kalp krizi her vakit şiddetli bir ağrıyla gelmez; damarlar daralırken beden evvel sessiz ipuçları verebilir. Kalp damarlarınız daralırken verdiği en kıymetli 5 işaret şu haldedir:

1. Daha evvel rahat çıkılan merdivende nefes yetmemesi yahut efor sırasında göğüs sıkışması
2. Çeneye, boyna, sol kola yahut mideye vuran ancak dinlenince geçen meçhul baskı hissi
3. Aniden ortaya çıkan aşırı halsizlik durumu
4. Açıklanamayan soğuk terlemelerin yaşanması
5. Diyabet hastalarında hudut hasarı sebebiyle sırf nefes darlığı yahut bulantıyla seyreden atipik krizler

Genç kalp hastalıklarında en değerli sebep elektronik sigara

20’li ve 30’lu yaşlarda kalp krizi artık çok daha sık görülüyor. Bunun sebepleri arasında işlenmiş besin ve hareketsiz ömrün erken yaşta metabolik sendromu tetiklemesi, damarları erkenden tıkayabilen Lipoprotein(a) üzere genetik risklerin taranmaması ve elektronik sigara/nikotin kullanımının artması yer almaktadır. Güç içecekleri de suçsuz değildir; içerdikleri yoğun kafein, taurin ve şeker kan basıncını ve kalp suratını apansız yükseltip damarlarda ani büzüşmeye yol açabilir, fark edilmemiş bir ritim bozukluğu varsa ölümcül aritmileri tetikleyebilir.

Stres damarların biyokimyasal bir zehri

Kronik gerilim sırf zihinsel bir yük değil, biyokimyasal bir damar zehridir; daima yüksek kalan kortizol ve adrenalin kalp suratını ve tansiyonu artırır, damarın iç katmanında mikroskobik hasar yaratır ve pıhtılaşma eğilimini artırarak sessiz duran bir plağın çatlamasını kolaylaştırabilir. Yoğun bir hüzün yahut travma sonrasında kalbin süreksiz olarak kasılma gücünü yitirdiği “kırık kalp sendromu” (Takotsubo kardiyomiyopatisi) da bu gerilim hormonlarının direkt tesiriyle ortaya çıkar.

Hiçbir şikayetiniz olmasa da bu denetimleri yaptırın  

Ateroskleroz sessiz ilerlediği için şikayet olmasa bile sistemli denetim kıymetlidir. Yılda en az bir kere tansiyon ölçümü, açlık kan şekeri, HbA1c, lipit profili ve hayatta en az bir sefer Lipoprotein(a) ile ApoB seviyesi ölçülmelidir. EKG ve ekokardiyografi kalbin elektriksel iletisini ve yapısını gösterirken, ailesinde erken kalp hastalığı olan yahut orta riskli bireylerde koroner kalsiyum skoru yahut koroner BT anjiyografi gelecekteki kriz riskini öngörebilir.

İki büyük yanılgı tedaviyi geciktiriyor

Tansiyon ve kolesterol olağana döndüğünde ilacı kendi kendine bırakmak en sık yapılan yanlışlardan biridir. Bu ilaçlar damarı koruyan birer kalkandır ve kesildiğinde risk kaldığı yerden devam eder. İkinci büyük yanılgı, göğüs baskısı yahut kol uyuşması üzere belirtileri “geçer” diyerek saatlerce beklemektir. Kalp krizinde kaybedilen her dakika geri dönüşü olmayan kalp kası kaybı demektir. Bu sebeple kuşku anında çabucak 112 aranmalı yahut en yakın acil servise başvurulmalıdır.

Verilerinizi bilmezseniz kalp sıhhatinizi yönetemezsiniz

Tansiyon, açlık şekeri, LDL kolesterol ve bel etrafı üzere kendi datalarını bilmeyen kalp sıhhati için riskini yönetemez. Bunların yanı sıra her vakit belirttiğimiz üzere beslenme çok çok önemli. Akdeniz tipi beslenmeye geçmek, işlenmiş ve şekerli besinlerden uzak durmak, sistemli hareket ve kaliteli uykuyu hayat rutinine eklemek gerekir. Damar tıkanıklığı 50 yaşında ansızın ortaya çıkan bir talihsizlik değil, 20’li yaşlardan itibaren biriken ihmallerin sonucudur. Çağdaş kardiyolojinin asıl başarısı tıkanan damarı tedavi etmek değil, hiç tıkanmamasını sağlamaktır. 

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı