Jonathan Kramncik’den edebiyat tenkidine yeni bir bakış: “Eleştiri ve Hakikat”

BEĞENDİM

ABONE OL

News

VakıfBank Kültür Yayınları (VBKY), Jonathan Kramncik’in kaleme aldığı “Eleştiri ve Hakikat” adlı yapıtı okurlarla buluşturuyor. Kramncik, bu kapsamlı çalışmasında: “Yakın okuma sırf dikkatli bakmaktan mı ibarettir yoksa temel olarak parmaklardan sayfaya, vücuttan lisana akan ağır bir üretim süreci midir? Yanlışsız bilgi metnin içinde mi bekler, yoksa eleştirmenin yazma aksiyonuyla mi biçim kazanır?” sorularına cevap arıyor.

VBKY’nin edebiyat kitaplığı, Jonathan Kramncik’in kaleme aldığı ve İrem G. Şalvarcı’nın Türkçeye çevirdiği “Eleştiri ve Hakikat” ile genişlemeye devam ediyor. Kramncik, edebiyat çalışmalarını akademik bir disiplin olarak ele aldığı bu kitabında, edebiyat tenkidinin kendine has metodolojisine odaklanıyor ve bu pratiğin dünyada nasıl karşılık bulduğunu tanım ediyor. Kramncik’e nazaran eleştirel bilgi; özetten değil performanstan, sonuçtan değil uygulamadan, temsilden değil yaratıcı etkileşimden doğar. Bu nedenle tenkit, metinlere dışarıdan bakan bir refleksiyon değil; onlarla birebir dilsel ortamda, onlara dokunarak ilerleyen bir yaratıcı yazma biçimi olarak görülmelidir. “Eleştiri ve Hakikat”, edebiyat teorisi, hermenötik, yakın okuma ve tenkit tarihiyle ilgilenen okurlar için yalnızca bir yöntem kitabı değil, tenkidin ne olduğunu tekrar tanımlayan ve edebiyat eğitimi ile tenkidinde aktüel akademik problemleri da kapsayan düşünsel bir tartışma alanı sunuyor.

Kitaptan:

“Edebiyat eleştirisi dünya hakkındaki gerçekleri söyler mi? Bu, edebiyat akademisyenlerinin pek sık ya da direkt sormadığı bir sorudur ancak alandaki çalışmaların nasıl yapıldığı ve bu alanın neden var olduğu problemlerinin özüne iner. Bu soruya yanıt vermenin bir yolu tenkidin, edebî metinler hakkında hakikat çıkarımlar yapmayı amaçlayıp amaçlamadığını ve şayet amaçlıyorsa çıkarımlarının hangi araçlarla yanlışsız ya da yanlış addedildiğini incelemektir. Çalışma konularımızla nasıl karşılaşır, onlarla nasıl etkileşime geçeriz? Yazımız nerede başlar ve üzerine yazdığımız yazı nerede biter? Bir okumanın geçerliliği, açıklığı ya da katılığı konusunda hemfikir olunan yargılara nasıl varılır? Bu soruyla başa çıkmanın bir diğer yolu ise eleştirinin, dünyanın sırf ismine edebiyat denilen küçük bir modülüyle ilgili değil, şahsen dünya hakkında da bir formda gerçekleri söylemeye ehil olup olmadığını incelemektir. Kendi çalışmalarımdan örnek verecek olursam ekoloji ya da şuur konusundaki tenkit, ekoloji ya da şuur mevzuları hakkında da kimi gerçekleri söyler mi? Sanıyorum hepimiz söylediğine inanmak isteriz fakat nasıl? İki araştırma alanı da tekniğe, bu sebeple de epistemolojiye odaklanır. İkisi de eleştirel uygulamanın, yani yazmak üzerine yazmanın bilgi iletme rolünü nasıl oynadığını, bu bilginin edebiyat üzerine mi yoksa edebiyatın da bir kesimi olduğu dünya üzerine mi olduğunu sorar. Bu kitap tenkit ve hakikat ortasındaki bağın bu iki tarafını değerlendirmeye yönelik bir teşebbüstür.”

Yazar Hakkında;

Jonathan Kramnick, Yale Üniversitesinde İngiliz Lisanı Profesörü ve Lewis Walpole Kütüphanesinin yöneticisidir. Johns Hopkins Üniversitesinde tamamladığı doktorasından bu yana on sekizinci yüzyıl edebiyatı, ideolojisi ve edebiyat kuramı üzerine çalışmaktadır. Making the English Canon (1999, Cambridge University Press), Actions and Objects from Hobbes to Richardson (2010, Stanford University Press) ve Paper Minds (2018, University of Chicago Press) isimli kitapların müellifidir. Son çalışması Criticism and Truth (2023, University of Chicago Press), çağdaş edebî tenkitte yakın okuma usulünün epistemolojisini tartışır. Kramnick edebî biçim, şuur ekolojisi ve yol üzerine yaptığı katkılarla tanınmaktadır.

KÜNYE

Yayınevi: VBKY

Kategori: Edebiyat

Yazan: Jonathan Kramncik

Kitabın ismi: Eleştiri ve Hakikat

Proje Editörü: Hazal Bozyer

Son Okuma: Ergin Ali

Kitap Editörü: Musab Oğuz

Kapak: Faruk Özcan

Sayfa Uygulama: Yümna Sarıkaya

Türkçesi: İrem G. Şalvarcı

Sayfa sayısı: 156