İstatistiklerle Aile, 2025

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Her yıl mayıs ayının son haftasının Ulusal Aile Haftası olarak kutlanmasına karar verildi

Toplumların varlıklarını istikrarlı bir formda sürdürebilmelerinde, güçlü aile ve nüfus yapısı değerli rol oynamaktadır. Ülkemizde aile, toplumun temeli olarak kabul edilmiş ve bu konu Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ile teminat altına alınmıştır. Günümüzde demografik yapımızda meydana gelen değişimler, ailenin korunması ve güçlendirilmesine yönelik siyasetlerin eşgüdüm içerisinde faal bir formda yürütülmesini gerekli kılmaktadır.

Bu çerçevede 2025 yılının “Aile Yılı” olarak ilan edilmesiyle ivme kazanan çalışmaların, uzun vadeli ve bütüncül bir siyaset çerçevesinde yürütülmesi hedefiyle 2026-2035 devri “Aile ve Nüfus On Yılı” olarak ilan edilmiştir. Bu kapsamda her yıl mayıs ayının son haftasının “Milli Aile Haftası” olarak kutlanmasına ve kamu kurum ve kuruluşlarınca bu haftanın mana ve kıymetine uygun etkinlikler düzenlenmesine karar verilmiştir.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2012 yılından itibaren özel günlerde günün değerine atfen özel yayın ya da haber bülteni yayımlamaktadır. Bu kapsamda “Milli Aile Haftası”na özel olarak hazırlanan bu bültende ülkemizdeki aile yapısını ortaya koyan temel istatistiklere yer verilmiştir.

Ortalama hanehalkı büyüklüğünün 3,08 bireye düştüğü görüldü

Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) sonuçlarına nazaran, Türkiye’de 2008 yılında 4 kişi olan ortalama hanehalkı büyüklüğünün, azalma eğilimi göstererek 2025 yılında 3,08 bireye düştüğü görüldü.

Yıllara nazaran ortalama hanehalkı büyüklüğü, 2008-2025
 

Ortalama hanehalkı büyüklüğünün en yüksek olduğu vilayet Şırnak oldu

Türkiye’de 2025 yılında ortalama hanehalkı büyüklüğünün en yüksek olduğu vilayet, 4,84 kişi ile Şırnak oldu. Şırnak vilayetini 4,63 kişi ile Şanlıurfa ve 4,43 kişi ile Batman izledi. Ortalama hanehalkı büyüklüğünün en düşük olduğu vilayet ise 2,49 kişi ile Tunceli oldu. Tunceli’yi, 2,50 kişi ile Giresun ve 2,51 kişi ile Çanakkale izledi.

İllere nazaran ortalama hanehalkı büyüklüğü, 2025

Tek kişilik hanehalklarının oranı arttı

ADNKS sonuçlarına nazaran, 2014 yılında %13,9 olan yalnız yaşayan fertlerden oluşan tek kişilik hanehalklarının oranının 2025 yılında %20,5’e yükseldiği görüldü.

Hanehalkı tiplerine nazaran hanehalkı oranı, 2014-2025
 

Geniş aileden oluşan hanehalklarının oranında azalma olduğu görüldü

Tek çekirdek aile olarak tabir edilen, sadece eşlerden yahut eşler ve çocuklarından yahut tek ebeveyn ve en az bir çocuktan oluşan hanehalklarının oranı, 2014 yılında %67,4 iken 2025 yılında %62,7’ye geriledi. Öteki yandan, geniş aile olarak tanımlanan ve en az bir çekirdek aile ve öbür şahıslardan oluşan hanehalklarının oranı 2014 yılında %16,7 iken 2025 yılında %13,5 oldu.

Hanehalklarının %11,3’ünü tek ebeveyn ve çocukları oluşturdu

Türkiye’de 2014 yılında toplam hanehalklarının %7,6’sını tek ebeveyn ve çocuklardan oluşan hanehalkları oluştururken 2025 yılında %11,3’ünü oluşturdu. Toplam hanehalklarının 2025 yılında %2,8’ini baba ve çocuklardan oluşan, %8,5’ini ise anne ve çocuklardan oluşan hanehalklarının oluşturduğu görüldü.

Çekirdek aile bulunmayan birden fazla şahıstan oluşan hanehalklarının oranı %3,3’e yükseldi

Aralarında eş, anne-çocuk yahut baba-çocuk alakası olmayan fertleri içeren; öbür bir sözle çekirdek aile bulunmayan birden fazla bireyden oluşan hanehalklarının oranı 2014 yılında %2,1 iken 2025 yılında %3,3’e yükseldi.

Tek kişilik hanehalklarının oranının en yüksek olduğu vilayet Gümüşhane oldu

İllere nazaran hanehalkı tipleri incelendiğinde, 2025 yılında tek kişilik hanehalklarının oranının en yüksek olduğu ilin %32,7 ile Gümüşhane olduğu görüldü. Gümüşhane vilayetini %30,8 ile Tunceli ve %30,5 ile Giresun izledi. Başka yandan tek kişilik hanehalklarının oranının en düşük olduğu vilayet ise %11,5 ile Batman oldu. Bu ili %12,4 ile Diyarbakır ve Van izledi.

Tek kişilik hanehalklarının oranının en yüksek ve en düşük olduğu birinci 10 vilayet, 2025
 

Tek çekirdek aileden oluşan hanehalklarının oranının en yüksek olduğu il Gaziantep oldu

Tek çekirdek aileden oluşan hanehalklarının oranının en yüksek olduğu vilayet, 2025 yılında %70,5 ile Gaziantep oldu. Gaziantep vilayetini %69,8 ile Diyarbakır ve %69,6 ile Şanlıurfa takip etti. Tek çekirdek aileden oluşan hanehalklarının oranının en düşük olduğu vilayet ise %49,9 ile Tunceli oldu. Tunceli vilayetini %51,5 ile Gümüşhane ve %53,4 ile Artvin izledi.

Tek çekirdek aileden oluşan hanehalklarının oranının en yüksek ve en düşük olduğu birinci 10 vilayet, 2025
 

Tek ebeveyn ve çocuklardan oluşan hanehalklarının oranının en yüksek olduğu vilayet Bingöl oldu

Tek ebeveyn ve çocuklardan oluşan hanehalklarının oranının en yüksek olduğu vilayet, 2025 yılında %13,8 ile Bingöl oldu. Bu ili, %13,7 ile Elazığ ve %13,4 ile Adana vilayetleri izledi. Bu oranın en düşük olduğu vilayetler ise %8,3 ile Ardahan, %8,9 ile Burdur ve %9,1 ile Yozgat oldu.

Toplam hanehalkları içinde anne ve çocuklardan oluşan hanehalklarının oranının en yüksek olduğu vilayetler, %10,7 ile Bingöl, %10,4 ile Elazığ ve %10,2 ile Adana olurken, bu oranın en düşük olduğu vilayetler ise %5,6 ile Ardahan, %6,5 ile Burdur ve Yozgat oldu.

Diğer yandan, baba ve çocuklardan oluşan hanehalklarının oranının en yüksek olduğu vilayetler, %4,3 ile Kilis, %3,7 ile Batman ve %3,6 ile Malatya olurken, bu oranın en düşük olduğu vilayetler ise sırasıyla %2,2 ile Sinop, %2,3 Nevşehir ve Kastamonu oldu.

Geniş aileden oluşan hanehalklarının oranının en yüksek olduğu vilayet Hakkari oldu

Geniş aileden oluşan hanehalklarının oranının en yüksek olduğu vilayet, 2025 yılında %21,2 ile Hakkari oldu. Hakkari vilayetini %19,2 ile Batman ve %18,6 ile Şırnak izledi. Bu oranının en düşük olduğu vilayet ise %9,2 ile Eskişehir oldu. Eskişehir vilayetini %10,3 ile Ankara ve Çanakkale izledi.

Geniş aileden oluşan hanehalklarının oranının en yüksek ve en düşük olduğu birinci 10 vilayet, 2025
 

Türkiye’de 0-17 yaş kümesinde en az bir çocuk bulunan hanehalkı oranı %41,9 oldu

ADNKS sonuçlarına nazaran 2025 yılında toplam hanehalkı sayısı 26 milyon 977 bin 795 oldu. Hanelerin %41,9’unda 0-17 yaş kümesinde en az bir çocuk bulunduğu görüldü. Bu hanelerin vilayetlere nazaran dağılımı incelendiğinde, 0-17 yaş kümesinde en az bir çocuk bulunan hanehalkı oranının en yüksek olduğu ilin %68,2 ile Şanlıurfa, en düşük olduğu ilin %27,3 ile Tunceli olduğu görüldü.

Hanelerin %19,1’inde 0-17 yaş kümesinde bir çocuk, %14,1’inde iki çocuk, %5,7’sinde üç çocuk, %1,9’unda dört çocuk, %1,1’inde ise beş ve daha fazla çocuk bulunduğu görüldü.

Yaklaşık her 4 haneden birinde en az bir yaşlı fert bulunduğu görüldü

Türkiye’de 2025 yılında toplam 26 milyon 977 bin 795 haneden 7 milyon 46 bin 560’ında 65 ve daha üst yaşta en az bir fert bulunduğu görüldü. Öbür bir tabirle, hanelerin %26,1’inde en az bir yaşlı fert yaşadığı görüldü.

Ülkemizde 2014 yılında en az bir yaşlı fert bulunan hanelerin 1 milyon 73 bin 367’sini tek başına yaşayan yaşlı fertler oluştururken 2025 yılında 1 milyon 836 bin 496’sını tek başına yaşayan yaşlı fertler oluşturdu.

Tek kişilik hanelerin %33,2’sini tek başına yaşayan yaşlılar oluşturdu

Ülkemizde tek kişilik yaşlı hanehalklarının toplam tek kişilik hanehalkları içindeki oranı 2025 yılında %33,2 oldu. Cinsiyete nazaran tek kişilik yaşlı hanehalkı oranı incelendiğinde bu oranın %26,5’ini erkek, %73,5’ini ise bayanların oluşturduğu görüldü.

Tek kişilik yaşlı hanehalklarının toplam tek kişilik hanehalkları içindeki oranının en yüksek olduğu vilayetlere bakıldığında, %47,6 ile Balıkesir’in birinci sırada yer aldığı görüldü. Bunu sırasıyla %47,4 ile Burdur ve %46,8 ile Çorum izledi. Bu oranın en az olduğu vilayetler ise sırasıyla %10 ile Hakkari, %16,2 ile Şırnak ve %21 ile Batman oldu.

Yaşlı fertlerin %37,9’unun en az bir çocuğu ile birebir adreste ikamet ettiği görüldü

Yaşlı fertlerin 15 ve daha üst yaştaki çocukları ile ikamet ettikleri yerlere nazaran aralıkları incelendiğinde ve birden fazla çocuğu olan yaşlı fertlerin en yakın aralıkta ikamet eden çocuğunun ikamet yeri dikkate alındığında, 2025 yılında yaşlı fertlerin %37,9’unun en az bir çocuğu ile birebir adreste, %5,9’unun çocuğu ile tıpkı binada, %6,8’inin birebir cadde yahut sokakta, %8,3’ünün çocuğu ile tıpkı köyde yahut mahallede, %15’inin çocuğu ile tıpkı ilçede ve %9,3’ünün çocuğu ile tıpkı vilayetteki farklı bir ilçede ikamet ettiği görüldü.

Diğer yandan yaşlı fertlerin %9,9’unun birebir vilayette ikamet eden çocuğunun olmadığı, %1,7’sinin ise Türkiye’de ikamet eden çocuğunun olmadığı görüldü.

Yaşlı fertler yaş kümesine nazaran incelendiğinde, 75 ve daha üst yaştaki fertlerin %36,4’ünün, 85 ve daha üst yaştaki fertlerin %39,9’unun, 90 ve daha üst yaştaki fertlerin %43’ünün en az bir çocuğu ile tıpkı adreste ikamet ettiği görüldü.

Tek başına yaşayan yaşlı fertlerin %14,3’ünün birebir vilayette yaşayan çocuğunun olmadığı görüldü

Tek başına yaşayan yaşlı fertlerin 2025 yılında %10,1’inin en az bir çocuğu ile birebir binada, %12,8’inin tıpkı cadde yahut sokakta, %13,3’ünün çocuğu ile tıpkı köyde yahut mahallede, %22,8’inin çocuğu ile birebir ilçede ve %14,2’sinin çocuğu ile tıpkı vilayetteki farklı bir ilçede ikamet ettiği görüldü. Tek başına yaşayan yaşlı fertlerin %14,3’ünün birebir vilayette ikamet eden çocuğunun olmadığı, %2,7’sinin Türkiye’de ikamet eden çocuğunun olmadığı görüldü.

Tek başına yaşayan ve birebir vilayette ikamet eden çocuğu olmayan yaşlı fertlerin oranının en yüksek olduğu vilayet, 2025 yılında %40,9 ile Çankırı oldu. Bu ili %39,8 ile Kastamonu ve %39,3 ile Sinop izledi. Tek başına yaşayan ve tıpkı vilayette ikamet eden çocuğu olmayan yaşlı fertlerin oranının en düşük olduğu vilayet ise %4,1 ile İstanbul oldu. Bu ili %4,8 ile Gaziantep, %5,2 ile Şırnak ve Şanlıurfa izledi.

Yaş kümesi 25-29 olup hiç evlenmeyenlerin %70’inin ebeveynleri ile yaşadığı görüldü

ADNKS sonuçlarına nazaran 2025 yılında, 25-29 yaş kümesinde ve hiç evlenmemiş olan 3 milyon 502 bin 33 şahıstan 2 milyon 452 bin 909 kişinin anne ve/veya babası ile birlikte yaşadığı görüldü. Öbür bir sözle, 25-29 yaş kümesinde hiç evlenmemiş olup ebeveynleri ile yaşayanların oranı toplamda %70 oldu. Bu oranın %42,6’sını erkekler, %27,4’ünü ise bayanlar oluşturdu.

Toplam resmi evlilikler içinde son evliliğinde akraba evliliği yapanların oranı %8 oldu

ADNKS sonuçlarına nazaran, 2025 yılında toplam resmi evlilikler içinde, son evliliğinde birinci dereceden kuzenleri ile akraba evliliği yapmış bireylerin oranı %8 oldu. Akraba evlilikleri akrabalık tipine nazaran incelendiğinde, akraba evliliği yapmış bireylerin %46,4’ünün hala/dayı çocukları ile %27,2’sinin amca çocukları ile ve %26,4’ünün ise teyze çocukları ile evli olduğu görüldü.

Akrabasıyla evli olan bireylerin en fazla olduğu vilayet Mardin oldu

Toplam resmi evlenmeler içindeki akraba evlilikleri vilayetlere nazaran incelendiğinde, 2025 yılında toplam evli bireyler içinde son evliliğinde akraba evliliği yapmış bireylerin oranının en fazla olduğu vilayet %19,7 ile Mardin oldu. Bu ili %18,8 ile Şanlıurfa ve %16,7 ile Siirt izledi. Akraba evliliği yapmış bireylerin oranının en az olduğu vilayet ise %1,2 ile Edirne oldu. Bu ili %1,5 ile Kırklareli ve %2 ile Çanakkale izledi.

Akraba evliliği oranı 2025 yılında %3 oldu

Evlenme istatistikleri sonuçlarına nazaran, 2010 yılında gerçekleşen resmi evlenmelerin %5,9’unun akraba evliliği olduğu ve bu oranın sonraki yıllarda daima düşüş göstererek 2020 yılında %3,8, 2025 yılında ise %3 olduğu görüldü.

Akraba evliliği oranı, 2010-2025
 

Akraba evliliği oranının en yüksek olduğu vilayet %16,9 ile Şanlıurfa oldu

Akraba evliliği oranı vilayetlere nazaran incelendiğinde, 2025 yılında akraba evliliği oranının en yüksek olduğu ilin %16,9 ile Şanlıurfa olduğu görüldü. Bu ili, %11 ile Mardin ve %10,8 ile Siirt izledi. Akraba evliliği oranının en düşük olduğu vilayet %0,4 ile Kütahya ve Edirne oldu. Bu ili %0,5 ile Çanakkale izledi.

Bireylerin memnunluk kaynağı aileleri oldu

Yaşam Memnuniyeti Araştırması, 2025 sonuçlarına nazaran bireylerin memnunluk kaynağı olan bireyler incelendiğinde, kendilerini en çok ailelerinin memnun ettiğini belirtenlerin oranı %69 olurken, bunu sırasıyla %15,6 ile çocukları, %4,8 ile kendisi, %3,9 ile eşi, %3,3 ile annesi/babası ve %1,9 ile torunları takip etti.

Babası vefat etmiş çocukların sayısı 251 bin 929 oldu

ADNKS sonuçlarına nazaran, 2025 yılında Türkiye’de toplam 21 milyon 375 bin 930 çocuk içinde, hem annesi hem babası vefat etmiş çocuk sayısının 4 bin 907, babası vefat etmiş çocuk sayısının 251 bin 929, annesi vefat etmiş çocuk sayısının ise 79 bin 214 olduğu görüldü.

Cinsiyete nazaran incelendiğinde, hem annesi hem babası vefat etmiş erkek çocuk sayısının 2 bin 552, kız çocuk sayısının 2 bin 355, babası vefat etmiş erkek çocuk sayısının 128 bin 983, kız çocuk sayısının 122 bin 946, annesi vefat etmiş erkek çocuk sayısının 40 bin 478, kız çocuk sayısının 38 bin 736 olduğu görüldü.

Son bir yıl içindeki boşanma olaylarından 191 bin 371 çocuk etkilendi 

Kesinleşen boşanma davaları sonucunda 2025 yılında 193 bin 793 çift boşanırken 191 bin 371 çocuk velayete verildi. Boşanma davaları sonucu, çocukların velayetinin çoğunlukla anneye verildiği görüldü. Çocukların velayetinin %74,6’sı anneye, %25,4’ü babaya verildi.

Koruyucu aile yanında bakımı sağlanan çocuk sayısı 10 bin 841 oldu

Aile ve Toplumsal Hizmetler Bakanlığının datalarına nazaran, 2025 yılında Türkiye genelinde kuruluş bakımı altında bulunan çocuk sayısının 15 bin 508 olduğu görüldü. Mevcut hami aile sayısı 9 bin 96, hami aile yanında bakımı sağlanan çocuk sayısı ise 10 bin 841 oldu. Evlat edindirilen çocuk sayısı 2025 yılında 681 oldu.

Geniş ailelerin %27,1’inin yoksulluk hududunun altında yaşadığı görüldü

Gelir ve hayat şartları araştırması sonuçlarına nazaran, muadil hanehalkı kullanılabilir fert medyan gelirinin %60’ı dikkate alınarak belirlenen hududa nazaran yoksulluk oranı 2025 yılında %20,6 olarak gerçekleşti.

Hanehalkı tipine nazaran yoksulluk oranı incelendiğinde ise tek kişilik hanehalklarının %9,8’inin, tek çekirdek aileden oluşan hanehalklarının %20,4’ünün, geniş ailelerden oluşan hanehalklarının %27,1’inin, çekirdek aile bulunmayan birden fazla şahıstan oluşan hanehalklarının ise %14,3’ünün yoksulluk sonunun altında yaşadığı görüldü.

Kendilerine ilişkin bir konutta yaşayanların oranı %57,1 oldu

Gelir ve hayat şartları araştırması sonuçlarına nazaran, 2025 yılında konutun mülkiyet durumları incelendiğinde, fertlerin %57,1’inin oturduğu konutun sahibi olduğu, %27’sinin ise kiracı olduğu görüldü. Lojmanda oturanların oranı %0,9 olurken kendi konutunda oturmayıp kira ödemeyenlerin oranı ise %15 olarak gerçekleşti.

Sızdıran çatı, nemli duvar, çürümüş pencere çerçevesi en değerli konut ve etraf sorunu oldu

Gelir ve hayat şartları araştırması sonuçlarına nazaran; 2025 yılında nüfusun %28,8’i konutunda sızdıran çatı, nemli duvarlar, çürümüş pencere çerçevesi vb. meseleyle karşılaştı. Öbür yandan nüfusun %27,9’u izolasyondan ötürü ısınma sorunu yaşarken, %22,1’i trafik yahut sanayinin neden olduğu hava kirliliği, etraf kirliliği yahut başka çevresel meseleler yaşadı.

Konut ve etraf konusunda sorun yaşayan fertlerin oranı, 2025
 

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı