50,3586$%0,22
55,5530€%-0,24
6.280,54%0,32
10.388,00%0,68
3.878,04%0,09
%
3381977฿%-3.16394
Vodafone Grubu, Avrupa ve Afrika’daki tecrübelerinden yararlanarak kontağın iklim direnci açısından hayati bir dayanak olduğunu vurgulayan yeni bir rapor yayınladı. “Bağlantı, İklim Dayanıklılığı İçin Bir Yaşam Hattı: Kesintiye Uğramış Bir Dünyada İklim Direncini Sağlamak” başlıklı yeni raporda, aşırı hava olaylarının sıklığı, şiddeti ve yol açtığı tahribatın artmasıyla birlikte ilişkinin iklim direnci için kritik bir altyapı haline geldiği vurgulanıyor. Rapor, erken ihtar sistemleri ve şebeke hazırlığından acil durum müdahalesi, dijital yardım ve uzun vadeli toparlanmaya kadar taşınabilir şebekelerin ve dijital hizmetlerin iklim direncini nasıl desteklediğini ortaya koyuyor. Dört kademeli “Öngör, hazırlan, müdahale et ve toparlan” yaklaşımının vurgulandığı raporda, Vodafone’un faaliyet gösterdiği pazarlarda iklim dayanıklılığını destekleyen temasın gerçek hayattan örnekleri ele alınıyor.
COP31 öncesi global gündeme katkı sunuyor
Türkiye’nin mesken sahipliği yapacağı COP31 öncesinde yayımlanan rapor, iklim değişikliğine karşı dirençli kentler ve altyapılar oluşturulmasına yönelik global gündeme de katkı sunuyor. COP31’in öne çıkan aksiyon gündemlerinden biri olan dirençli altyapı yaklaşımı; güç, ulaşım ve irtibat üzere kritik sistemlerin aşırı hava olayları ve uzun vadeli iklim riskleri karşısında kesintisiz çalışabilmesini hedefliyor. Vodafone’un raporunda yer verilen örnekler, ilişki altyapısının iklim dayanıklılığındaki rolünü ortaya koyarken, taşınabilir şebekelerin erken ikaz sistemlerinden afet müdahalesine kadar kentlerin ve toplumların dayanıklılığını destekleyen hayati bir unsur olduğunu gösteriyor.
Vodafone Grubu Dış İlişkiler ve Kurumsal İlişkiler Direktörü Joakim Reiter, şunları söyledi:
“İklim kaynaklı afetler daha sık ve şiddetli hale geldikçe risk de açıkça ortaya çıkıyor. Temas kesintisi yaşanırsa, ihtarlar insanlara ulaşmayabilir, acil durum hizmetlerinin uyumu zorlaşabilir ve topluluklar en çok takviyeye gereksinim duydukları anda dış dünyadan kopabilir. Bu, ilişkinin artık dayanıklılık açısından kritik bir altyapı olduğu manasına geliyor. İklim şokları yaşanmadan evvel bu altyapı güçlendirilmeli ki, öbür sistemler baskı altında kaldığında beşerler, hizmetler ve ekonomiler birbirleriyle irtibatlı kalabilsin.”
Aşırı hava olayları 1,6 milyar insanı etkiledi
Son yıllarda değerli ölçüde artan aşırı hava olayları dünya genelinde 1,6 milyar insanı etkiledi ve sırf son 10 yılda 2 trilyon ABD dolarından fazla ekonomik kayba sebep oldu. Bulgular, ilişkinin bir aksaklık ile felaket arasındaki ya da süratli toparlanma ile uzun vadeli kriz arasındaki farkı belirleyebileceğini gösteriyor. İklim şokları yaşandığında, irtibat kurma, ikazları alma, hizmetlere erişme ve para transferi yapma yeteneği, kamu güvenliği, acil durum uyumu ve toplumsal dayanıklılık açısından hayati ehemmiyet kazanıyor. Rapora nazaran, taşınabilir şebekeler, risklerin öngörülmesine, temel hizmetlerin devamlılığının sağlanmasına, acil durum müdahalesinin mümkün kılınmasına ve toparlanmanın desteklenmesine yardımcı olabiliyor.
Erken ikaz, hasarı %30’a kadar azaltabiliyor
Rapora nazaran, erken ikaz sistemleri, tehlikelerin ortaya çıkmasının akabinde birinci 24 saat içinde devreye girdiğinde, oluşabilecek ziyanları yüzde 30’a kadar azaltma potansiyeline sahip. Fakat bu tesirin sağlanabilmesi için ihtarların toplumun geniş kısımlarına süratli ve kesintisiz formda ulaştırılması kritik kıymet taşıyor.
Dünya nüfusunun yaklaşık üçte biri, %95’inin taşınabilir genişbant şebekelerine erişimi ve %80’e yakınının cep telefonu sahibi olmasına karşın, erken ikaz sistemlerinin müdafaası altında bulunmuyor. Elektrik kesintileri, şebeke dayanıklılığı açısından hâlâ büyük bir risk teşkil ediyor. Birleşik Krallık’ta bildirilen telekomünikasyon şebekesi olaylarının yaklaşık %25’i elektrik kesintileriyle irtibatlı. Her 5 ülkeden 2’si Ulusal Acil Durum Telekomünikasyon Planı oluşturmadı. Bu durum, kriz hazırlığı ve uyumunda boşluklar yaratıyor. Global iklim finansmanının %10’undan azı lokal seviyedeki iklim faaliyetlerine ulaşıyor. Bu durum, taşınabilir para, dijital kuponlar ve dijital ödemelerin takviyenin direkt topluluklara ulaştırılmasında oynayabileceği rolü vurguluyor.
Politika yapıcılar için öneriler
Vodafone, iklim şokları öncesinde, sırasında ve sonrasında irtibatın bir ömür sınırı olmaya devam etmesini sağlamak için hükümetlerin, düzenleyici kurumların, kesim ortaklarının ve insani yardım kuruluşlarının birlikte çalışması davetinde bulunuyor. Raporda dayanıklılığa yönelik yatırımların önünün açılması, gelişmekte olan teknolojilerin yaygınlaştırılması, afet müdahalesinin koordine edilmesi, dijital finansın ahenk tedbirlerine dahil edilmesi mevzularına öncelik verilmesi öneriliyor.
Türkiye’den örnek çalışma
Rapora nazaran, kuraklık, su gerilimi, ani su baskınları ve sel, Türkiye’nin en yaygın iklim riskleri arasında yer alıyor. Artan sıcaklıklar, değişen yağış nizamları, kentleşme ve altyapı üzerindeki baskıların bu riskleri daha da şiddetlendirmesi bekleniyor. Temmuz 2025’te İç Anadolu’da yapılan belediye peyzaj ve yol yükseltme çalışmaları sonucu kritik ehemmiyete sahip bir Vodafone tesisi yeni yol düzeyinin değerli ölçüde altında kaldı. Tesis, 8 saat süren kesintisiz canlı operasyon boyunca rastgele bir hizmet kesintisi yaşanmadan, çelik bir platform ve süreksiz dayanaklar kullanılarak iki metre yükseltildi. Böylelikle Vodafone, selin daha geniş çaplı kesintilere yol açmadan evvel kritik bir merkezi koruyarak, aşırı hava şartlarının altyapıyı zorladığı durumlarda insanların, işletmelerin ve temel hizmetlerin güvendiği şebeke kapasitesini müdafaaya yardımcı oldu.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı