DSÖ Demans Riskini Azaltmanın Yeni Yol Haritasını Açıkladı: Ömür Biçimi Değişiklikleri Öne Çıkıyor

BEĞENDİM

ABONE OL

News

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), demans riskini azaltmaya yönelik güncellenen rehberini yayımladı. 15 Temmuz 2026’da yayınlanan ikinci baskıda fizikî aktiviteden toplumsal yaşama, kronik hastalıkların denetiminden hava kirliliğine kadar birçok değiştirilebilir risk faktörüne dikkat çekiliyor. Yeditepe Üniversitesi Hastaneleri Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Canan Aykut Bingöl, demansın kesin bir tedavisinin bulunmadığını hatırlatarak, ömür uzunluğu sürdürülen esirgeyici alışkanlıkların hastalık riskini azaltmada kritik rol oynadığını söyledi.

Dünya genelinde milyonlarca insanı etkileyen demans, yaşlanan nüfusla birlikte giderek daha kıymetli bir halk sıhhati sorunu haline geliyor. Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) güncellediği “Demans Riskinin Azaltılması Rehberi”, hastalığın ortaya çıkma riskini azaltabilecek hayat usulü değişikliklerine ait şimdiki bilimsel ispatları bir araya getiriyor. Yeditepe Üniversitesi Hastaneleri Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Canan Aykut Bingöl, 2019 yılında yayımlanan birinci rehberin akabinde hazırlanan ikinci baskının, son yıllarda elde edilen bilimsel bilgiler doğrultusunda değerli ölçüde genişletildiğini belirtti.

Demans görülme sıklığının artması bekleniyor

Dünya genelinde 2021 yılı prestijiyle yaklaşık 57 milyon kişinin demansla yaşadığını, bu bireylerin büyük kısmının düşük ve orta gelirli ülkelerde bulunduğunu hatırlatan Prof. Dr. Canan Aykut Bingöl, demansı büsbütün durduran ya da geriye çeviren kesin bir tedavinin şimdi bulunmadığını söyledi. “Bu sebeple ömür uzunluğu uygulanabilecek kollayıcı stratejiler, gelecekte demans görülme sıklığını azaltmada en tesirli yaklaşım olarak kabul ediliyor. Risk faktörlerinin değerli bir kısmı değiştirilebilir özellik taşıyor ve bunların erken devirde denetim altına alınması büyük kıymet taşıyor” diye konuştu.

Rehbere yeni risk faktörleri eklendi

Prof. Dr. Canan Aykut Bingöl, güncellenen rehberde HIV, inme ve travmatik beyin hasarı başta olmak üzere sekiz yeni risk faktörünün yer aldığını, mevcut sekiz risk faktörüne ait bilimsel ispatların da tekrar değerlendirildiğini belirtti.

Rehberde teklifler üç temel başlık altında toplanıyor:

Sağlıklı ömür alışkanlıklarının desteklenmesi
Demans riskiyle alakalı sıhhat sıkıntılarının aktif yönetimi
Çevresel risk faktörlerinin azaltılması

Fiziksel aktivite ve toplumsal hayat hami rol oynuyor

DSÖ rehberinde bilhassa sistemli fizikî aktivite, bilişsel antrenmanlar ve toplumsal ömrün sürdürülmesinin öne çıktığını belirten Prof. Dr. Canan Aykut Bingöl, şu bilgileri paylaştı: “Normal bilişsel fonksiyonlara yahut hafif bilişsel bozukluğa sahip yetişkinlerde bilişsel eğitim programları ve toplumsal etkinliklere iştirak öneriliyor. Nizamlı fizikî aktivite ise demans riskini azaltmada en güçlü bilimsel delillerle desteklenen uygulamalar arasında yer alıyor.”
Kronik hastalıkların denetimi büyük değer taşıyor

Rehberde sırf hayat stili değil, kronik hastalıkların denetiminin de demans riskini azaltmada değerli rol oynadığına dikkat çeken Prof. Dr. Canan Aykut Bingöl; hipertansiyon, diyabet, obezite, kolesterol yüksekliği, işitme kaybı, uyku bozuklukları ve depresyon üzere sıhhat sıkıntılarının uygun biçimde yönetilmesinin kollayıcı tesirine işaret edildiğini söyledi. Sigaranın bırakılmasının güçlü bir teklif olarak yer aldığını belirten Prof. Dr. Canan Aykut Bingöl, alkol tüketiminin sonlandırılması ve sağlıklı beslenmenin de riskin azaltılmasına katkı sağlayan değerli ömür stili değişiklikleri arasında bulunduğunu söyledi.
Çevresel faktörler de demans riskini etkiliyor

Yeni rehberde birinci defa çevresel risk faktörlerine daha geniş yer verildiğini belirten Prof. Dr. Canan Aykut Bingöl, özellikle hava kirliliğine uzun mühlet maruz kalmanın demans gelişimi açısından kıymet taşıyan risk faktörlerinden biri olarak değerlendirildiğini söyledi.

Demans riskini azaltacak 7 öneri

Prof. Dr. Canan Aykut Bingöl, demans riskini azaltmak için günlük hayatta uygulanabilecek şu tekliflerde bulundu:

Düzenli fizikî aktivite yapın.
Sosyal ömrün içinde kalın, toplumsal bağlarınızı sürdürün.
Tansiyon, diyabet ve kolesterol üzere kronik hastalıklarınızı denetim altında tutun.
Sigara kullanmayın, alkol tüketimini sonlandırın.
Akdeniz tipi istikrarlı ve sağlıklı beslenin.
İşitme ve görme kayıplarını ihmal etmeyin, gerektiğinde tedavi olun.
Düzenli ve kaliteli uyuyun, beyin sıhhatini destekleyen ömür alışkanlıkları edinin.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

0 0 0 0 0 0