Çumra’nın Sarı İçli “Tatar Karpuzu” Yine Gündemde

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Kısmı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ramazan Acar, Çumra’nın Fethiye Mahallesi’nde yaşayan üreticiler Mevlüt Pak ve Naim Sert ile yaptığı röportajda, yörede geçmişi 19. yüzyıla uzanan sarı içli mahallî karpuz çeşidini tekrar gündeme taşıdı. Halk ortasında “Buz Karpuzu” ve vakitle “Tatar Karpuzu” olarak anılan bu özel karpuzun tekrar çoğaltılması ve tescillenmesi isteniyor.
1876’dan Çumra’ya taşınan bir tohum mirası
Fethiye Mahallesi sakinleri, cetlerinin 1876 yılında Kırım Savaşı sonrasında Çumra’ya yerleştiğini ve beraberlerinde bu karpuzun tohumlarını da getirdiğini anlatıyor. O periyot Çumra’da ne “buz karpuzu” ne de sarı içli karpuz yetiştiğini belirten mahalle sakinleri, bu çeşidin vakitle yörede tanındığını söz ediyor.
Dış kabuğunun beyaza yakın rengi nedeniyle “Buz Karpuzu” olarak anılan cinsin, içi sarı ve hayli tatlı bir aroması bulunuyor. Vakit içinde bu sarı içli karpuz, bölgede “Tatar Karpuzu” ismiyle bilinmeye başlanmış. Ayrıyeten dışı koyu siyah, içi sarı olan diğer bir tipi daha olduğu; çekirdek renginin ise alışılmış siyah yerine kırmızı olduğu vurgulanıyor.
Tatar Karpuzu’nun sadece Fethiye Mahallesi’nde değil, Çumra’nın Yörük, dağ ve Türkmen köylerinde de geçmişten bugüne ekilen kıymetli bir cet tohumu olduğu belirtiliyor. Bölge halkı tarafından uzun yıllardır yetiştirilen bu mahallî çeşit, hem kültürel hafızada hem de kırsal üretim geleneğinde değerli bir yer tutuyor.
“Bıçakla değil, yere vurarak kırardık”
Mevlüt Pak, çocukluk anılarında bu karpuzun meskenlere at otomobiliyle getirildiğini ve bıçakla kesilmek yerine yere vurularak kırıldığını anlatıyor. Kırılan karpuzun içinin annesi tarafından tencereye doldurulduğunu ve kaynatılarak karpuz pekmezi yapıldığını belirtiyor. Bu istikametiyle karpuzun yalnızca taze tüketim değil, klasik eser imalinde da kullanıldığı ortaya konuyor.
Susuz, ilaçsız, doğal üretim
Üretim sistemlerine dair aktarılan bilgiler ise dikkat cazibeli. Günümüzde gübre ve ilaç kullanımına karşın istenen randımanın alınamadığını tabir eden mahalle sakinleri, geçmişte bu karpuza neredeyse hiç su verilmediğini, sırf iki defa çapa yapıldığını söylüyor. Buna karşın devrin üreticilerinin 20 dekara kadar ekim yaptığı belirtiliyor.
Tescil çağrısı
Röportajın sonunda mahalle sakinleri, bu mahallî karpuz çeşidinin Çumra’da tekrar yaygınlaştırılmasını ve resmi olarak tescillenmesini talep ediyor. Akademik ilgiyle tekrar gündeme gelen sarı içli bu cet tohumu karpuzun, hem kültürel miras hem de ziraî çeşitlilik açısından değerli bir kıymet olduğuna dikkat çekiliyor.
Öte yandan Çumra Belediye Başkanı Mehmet Aydın öncülüğünde Çumra Belediyesi tarafından da Tatar Karpuzu’nun tescillenmesi ismine çeşitli çalışmalar yürütülüyor. Lokal mirasın korunmasına yönelik bu teşebbüslerin, cet tohumu niteliği taşıyan karpuzun gelecek jenerasyonlara aktarılmasına katkı sağlaması bekleniyor.
Bu davet, Çumra’nın geçmişinden günümüze taşınan ender bir ziraî mirasın kayıt altına alınması ve gelecek jenerasyonlara aktarılması açısından yeni bir sürecin kapısını aralıyor.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı