Çocuğun okul korkusu küçümsenmemeli!

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Çocuk-Ergen Psikiyatri Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Yakup Erdoğan, çocuklarda okul korkusu ve okula gitmeyi reddetmenin sebepleri, bilhassa ayrılık derdiyle münasebeti, belirtileri ve sorunun nasıl ele alınması gerektiği hakkında açıklamalarda bulundu.

Okul korkusu ile anne babadan ayrılma tasası birbirini besleyebiliyor!

Okulların açılmasının, birçok çocuk için heyecan verici bir başlangıç olsa da kimi çocuklarda yoğun korkuya dönüşebildiğini aktaran Dr. Öğr. Üyesi Yakup Erdoğan, “Özellikle okula yeni başlayan, uzun bir tatilin akabinde sınıfa dönen yahut okul değişikliği yaşayan çocuklar; konuttan çıkmak istememe, ebeveyne sıkıca tutunma, okul kapısında ağlama ya da çeşitli bedensel yakınmalarla okula gitmeyi reddetme davranışı gösterebiliyor.” dedi.

Okul korkusu ile anne babadan ayrılma korkusunun birbirini besleyebildiğini söz eden Dr. Öğr. Üyesi Erdoğan, “Çocukların verdiği sinyallerin yanlışsız okunması gerekir. Okul korkusu, çocuğun okula gitme kanısı karşısında yoğun korku yaşaması ve bu sebeple okula gitmekten kaçınması ya da okulda kalmakta zorlanması halinde görülebilir. Kimi çocuklar telaşını direkt ‘korkuyorum’ diyerek anlatabilir. Kimileri ise sabahları karın ağrısı, baş ağrısı, mide bulantısı, kusma hissi, iştahsızlık yahut sık tuvalete gitme isteği yaşayabilir. Bu belirtiler birçok vakit okul saatleri yaklaştıkça artar, çocuk meskende kaldığında hafifleyebilir. Uykuya dalmakta zahmet, gece sık uyanma, kabus görme, okul eşyalarını hazırlamak istememe, pazar akşamı başlayan huzursuzluk ve pazartesi sabahı yoğunlaşan bedensel şikayetler de dikkate alınmalı.” halinde konuştu.

‘Okulu sevmiyor’ demeden evvel korkunun kaynağı anlaşılmalı!

Okula gitmek istemeyen her çocuğun birebir sebeple zorlanmadığına işaret eden Dr. Öğr. Üyesi Erdoğan, “Çocuk anne babasından ayrılmaktan, okulda tek başına kalmaktan, öğretmeniyle bağlantı kuramamaktan, arkadaşları tarafından dışlanmaktan yahut akademik olarak başarısız olmaktan korkabilir.” dedi.

“Akran zorbalığı, öğrenme zahmeti, dikkat meseleleri, öğretmen değişikliği, sınıf değişikliği, taşınma, aile içindeki çatışmalar, hastalık, kayıp ya da travmatik bir olay da okul reddinin arkasında bulunabilir.” diyen Dr. Öğr. Üyesi Erdoğan, sorunun sadece okul kapısındaki davranışa bakılarak açıklanamayacağını,  çocuğun konut, okul ve toplumsal ömrünün birlikte kıymetlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

Okul, ayrılığı görünür hale getiriyor!

Çocuğun gelişiminin belli devirlerinde bakım veren şahıstan ayrılırken huzursuzluk yaşamasının doğal olduğunu hatırlatan Dr. Öğr. Üyesi Erdoğan, şunları söyledi:

“Yaşına ve gelişim seviyesine nazaran beklenenden daha yoğun, uzun müddetli ve günlük hayatı bozan tasanın ayrıyeten ele alınması gerekir.

Çocuk anne yahut babasının başına berbat bir şey geleceğini düşünebilir, onlardan başka kalmayı reddedebilir, yalnız uyumak istemeyebilir ya da daima garanti talep edebilir. Okul, ayrılığı görünür hale getirdiği için bu derdin en besbelli yaşandığı yerlerden biri olabilir. Burada temel problem birçok vakit okulun kendisinden çok, inanç duyulan bireyden uzak kalma kanısıdır.” 

Kaygının vücuttaki karşılığı göz ardı edilmemeli!

Okul sabahlarında ortaya çıkan bedensel şikayetlerin ‘bahane’ olarak görülmemesi gerektiğine değinen Dr. Öğr. Üyesi Erdoğan, “Kaygı çocuklarda fizikî belirtilerle kendini gösterebilir.” dedi.

Çocuğun nitekim karın ağrısı, bulantı, çarpıntı yahut baş dönmesi hissedebileceğine dikkat çeken Dr. Öğr. Üyesi Erdoğan, “Öncelikle tıbbi bir sebep bulunup bulunmadığı değerlendirilmeli. Fizikî bir hastalık saptanmadığında ise şikayetleri küçümsemek yerine duygusal etkenler araştırılmalı. ‘Hiçbir şeyin yok’ demek çocuğu rahatlatmayabilir; tam aksine anlaşılmadığı hissini güçlendirebilir.” diye konuştu.

Uzayan vedalar çocuğa ‘burada tehlike var’ iletisi verebilir!

Okul kapısında yapılan uzun vedaların ve tekrar tekrar geri dönmenin ayrılık anını daha da zorlaştırabildiğini lisana getiren Dr. Öğr. Üyesi Yakup Erdoğan, ebeveynin sakin, kararlı ve öngörülebilir olmasının çocuğa inanç verdiğini söyledi.

Dr. Öğr. Üyesi Erdoğan, “Vedalaşma kısa, sıcak ve net olmalı. Ebeveyn ne vakit geri geleceğini çocuğun anlayabileceği biçimde söylemeli ve verdiği kelamı tutmalı. Gizlice uzaklaşmak inancı zedeleyebilir; dakikalarca süren vedalar ise ayrılığın tehlikeli olduğu iletisini verebilir. Ebeveynin derdi çocuğa çarçabuk yansıyabildiği için yetişkinin kendi hissini düzenlemesi de çok kıymetli.” açıklamasını yaptı.

‘Ağlarsan seni burada bırakırım’ üzere kelamlar korkuyu büyütebilir!

Çocuğu tehdit etmek, utandırmak, öteki çocuklarla kıyaslamak yahut korkusunu küçümsemek üzere yaklaşımların sorunu derinleştirebileceği ikazını yapan Dr. Öğr. Üyesi Erdoğan, “‘Bebek üzere davranma’, ‘herkes gidiyor, bir tek sen ağlıyorsun’ ya da ‘ağlarsan seni burada bırakırım’ üzere kelamlar çocuğun derdine utanç ve suçluluk da ekler.” dedi. 

Bunun yerine çocuğun hissinin kabul edilmesini, fakat okula devam etme konusunda sakin ve dengeli duruşun korunması gerektiğini belirten Dr. Öğr. Üyesi Erdoğan, çocuğun her kaygılandığında meskende kalmasına müsaade verilmesinin kısa periyodik rahatlama sağlasa da kaçınma davranışını pekiştirebileceğinin altını çizdi. 

Aile ve okul birebir lisanı konuşmalı!

Okul dehşetinin tahlilinde öğretmen, rehberlik servisi, aile ve gerektiğinde çocuk ruh sıhhati uzmanının ortak yaklaşım geliştirmesinin ehemmiyetine değinen Dr. Öğr. Üyesi Erdoğan, “Çocuğun okula geldiği birinci dakikaların evvelce planlanması tasayı azaltabilir.” dedi.

Çocuğu kimin karşılayacağının, sınıfa nasıl geçeceğinin, zorlandığında kimden dayanak isteyeceğinin ve günün sonunda kimin alacağının net olması gerektiğini aktaran Dr. Öğr. Üyesi Erdoğan, “Evde diğer, okulda öteki bildiri verilmesi çocuğun belirsizlik hissini artırabilir. Yetişkinlerin ortak, sakin ve dengeli bir plan izlemesi itimat hissini dayanaklar.” sözlerini kullandı.

Çocuğun davranışı sırf inatlaşma olarak görülmemeli! 

Okul reddinin farklı ruhsal, gelişimsel yahut çevresel sebeplerle bağlantılı olabileceğine dikkat çeken Dr. Öğr. Üyesi Yakup Erdoğan, “Değerlendirmede akran zorbalığı, toplumsal dert, depresif belirtiler, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu, öğrenme zahmetleri, otizm spektrum özellikleri ve aile içindeki değişimlerin göz önünde bulundurulması gerekir.” dedi.

Çocuğun davranışını sadece inatlaşma olarak görmenin altta yatan sebebi kaçırmaya sebep olabileceğini hatırlatan Dr. Öğr. Üyesi Erdoğan sözlerini şöyle tamamladı:

“Etkili dayanak, evvel çocuğun sebep zorlandığını hakikat anlamakla başlar. Telaşın günler içinde azalmaması, giderek şiddetlenmesi, çocuğun nizamlı biçimde okula gidememesi, sınıfta kalamaması yahut bedensel şikayetlerin sıklaşması durumunda profesyonel kıymetlendirme alınması gerekir. Yoğun uyku ve iştah sıkıntıları, bariz içe kapanma, öfke patlamaları, panik belirtileri, akran zorbalığı kuşkusu ya da çocuğun kendisine ziyan verme fikirlerinden kelam etmesi durumlarında ise gecikmeden takviye alınmalı. 

Tedavi ve dayanak planı her çocuk için ferdî olarak oluşturulur. Çocuğun yaşı, gelişim özellikleri, korkunun sebebi, müddeti ve aile dinamikleri kıymetlendirilir. Gerektiğinde çocukla psikoterapi çalışmaları, ebeveyn danışmanlığı, okul düzenlemeleri ve eşlik eden öbür bir ruhsal sorun varsa buna yönelik tedavi birlikte planlanabilir.”

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı