Astım ilaçlarının tesirli olması için bu ikazlara dikkat!

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Hava yollarının kronik iltihabi bir hastalığı olan astım tedavisinde hakikat prosedürlerin kullanılması büyük kıymet taşıyor. Nefes açıcı inhaler ilaçların tesirli olabilmesi için yanlışsız teknikle kullanılmasının koşul olduğunu belirten İstanbul Atlas Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Kolu Lideri Dr. Öğretim Üyesi Osman El Jundi,  “Cihaz yanlış kullanılırsa ilaç akciğerlere kâfi ölçüde ulaşamaz ve hasta ‘İlaç kullanıyorum ancak yarar görmüyorum’ hissine kapılabilir. Bu nedenle her denetimde hastanın inhaler kullanım tekniği gözden geçirilmeli, gerekirse tekrar eğitim verilmelidir” dedi. Dr. El Jundi, kullanım sonrası ağız ve boğazın su ile çalkalanmasını tavsiye etti.

Küresel Astım Teşebbüsü (GINA) tarafından belirlenen 5 Mayıs 2026 Dünya Astım Günü teması, “Astım hastası olan herkes için iltihap önleyici (anti-inflamatuar) inhalerlere erişim” (Access to Asthma Deva for All – Inhaled Corticosteroids) olarak duyuruldu. Bu tema, astım denetiminde kortikosteroid içeren anti-inflamatuvar inhaler tedavilerin gerçek ve yaygın kullanımını vurgulamayı, tüm astım hastalarının tesirli tedaviye ve denetim ilaçlarına erişimini sağlamayı hedefliyor.

İstanbul Atlas Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Kısmı Lideri Dr. Öğretim Üyesi Osman El Jundi, 5 Mayıs Dünya Astım Günü hasebiyle yaptığı açıklamada astım tedavisinde dikkat edilmesi gerekenler konusunda tavsiyelerde bulundu.

Nefes darlığı, hırıltılı teneffüs, göğüste sıkışma hissi ortaya çıkıyor

Astımın, “hava yollarının kronik iltihabi bir hastalığı” olduğunu belirten Dr. El Jundi, “Bu iltihap nedeniyle hava yolları vakit zaman daralır, şişer ve dış uyaranlara karşı daha hassas hale gelir. Sonuç olarak hastalarda nefes darlığı, hırıltılı teneffüs, göğüste sıkışma hissi ve öksürük üzere yakınmalar ortaya çıkar. Bu şikayetler bilhassa gece ve sabaha karşı yahut antrenman sırasında, soğuk hava ile temas sonrası, teneffüs yolu enfeksiyonlarında yahut alerjenlere maruz kalındığında artabilir. Astımın kıymetli özelliklerinden biri, belirtilerin her vakit birebir şiddette olmaması  Hasta birtakım devirlerde büsbütün semptomsuz olur lakin kimi periyotlarda yakınmaları birden alevlenebilir. Bu nedenle astımda nizamlı takip, gerçek tedavi ve hastanın kendi hastalığını tanıması çok önemlidir” ikazında bulundu.

Astım denetiminde inhaler tedaviler tesirli oluyor

Astımın günümüzde tesirli formda denetim altına alınabilen bir hastalık olduğunu kaydeden Dr. El Jundi, “Burada gaye sırf hastanın nefesini rahatlatmak değil; gündüz ve gece şikayetlerini azaltmak, günlük ömrünü rahat sürdürebilmesini sağlamak, atakları önlemek ve akciğer işlevlerini korumaktır. Yeni rehberler, astım denetiminde kortizon içeren inhaler tedavilerin temel rolünü vurgulamaktadır; çünkü yalnızca inhaler kortikosteroid içeren tedaviler, astımın temelinde yer alan hava yolu inflamasyonunu amaç alan esas tedavi yaklaşımıdır” dedi.

Astım hastaları doktor kontrolünü aksatmamalı

Astımın seyrinin bireyden bireye değiştiğini belirten Dr. El Jundi, “Astım birtakım hastalarda çocukluk devrinde başlayıp yıllar içinde hafifleyebilir; kimi hastalarda ise erişkin yaşta başlayabilir ve uzun müddetli takip gerektirebilir. Bu nedenle ‘Her astım kesinlikle ömür uzunluğu ağır seyreder’ demek hakikat değildir. Lakin astım eğilimi olan bireylerde hastalık sessiz periyotlara girse bile, tetikleyicilerle yine alevlenebilir. Bu yüzden hastaların tedavilerini kendi kendine kesmemeleri, denetim randevularını aksatmamaları ve tabip teklifiyle izlenmeleri gerekir” diye konuştu

Nefes açıcı ilaçların kullanımında değerli noktalara dikkat!

Astımda nefes açıcı ilaçların kullanımında dikkat edilmesi gereken noktalara da değinenDr. El Jundi, şunları söyledi:

 “Astım tedavisinde en kıymetli noktalardan biri, sırf süreksiz rahatlama sağlayan ilaçlara güvenmemektir. Bilhassa 12 yaş ve üzerindeki hastalarda, yalnızca kortizon içermeyen kısa tesirli nefes açıcı ilaçların tek başına kullanılması yeni rehberlerde önerilmemektedir. Bu ilaçlar hastayı kısa müddette süreksiz olarak rahatlatabilir; ancak astımın temelindeki hava yolu iltihabını tedavi etmez. GINA rehberleri, erişkin ve adölesan astım hastalarında inhaler kortikosteroid içeren tedavilerin kullanmasını önermektedir. İnhaler ilaçların tesirli olabilmesi için hakikat teknikle kullanılması kuraldır.

İnhaler kullanım eğitimi verilmeli

Cihaz yanlış kullanılırsa ilaç akciğerlere kâfi ölçüde ulaşamaz ve hasta ‘İlaç kullanıyorum ancak yarar görmüyorum’ hissine kapılabilir. Bu nedenle her denetimde hastanın inhaler kullanım tekniği gözden geçirilmeli, gerekirse tekrar eğitim verilmelidir.

Kullanım sonrası ağız çalkalanmalı

Kortizon içeren inhaler ilaçlar ağız yoluyla yutulan kortizonlardan farklıdır; direkt hava yollarına ulaştıkları için daha düşük dozlarla tesir ederler. Lakin kullanım sonrası ağız ve boğazın su ile çalkalanması kıymetlidir. Bu kolay tedbir, ağızda mantar gelişimi ve boğazda tahriş üzere yan tesirleri azaltmaya yardımcı olur.”

Astım krizlerinin önlenmesi için hangi tedbirler alınmalıdır?

Astım krizlerini önlemenin en temel yolunun hastalığın denetim altında tutulması olduğunu söyleyen Dr. El Jundi, “Bunun için ilaçların sistemli ve yanlışsız teknikle kullanılması, denetim randevularının aksatılmaması ve hastanın kendisinde atağı tetikleyen durumları bilmesi gerekir. Astım denetimini bozan esas etkenler ortasında teneffüs yolu enfeksiyonları, sigara dumanı, hava kirliliği, alerjenler, polenler, konut tozu akarları, küf, ağır kokular, kimyasal unsurlar ve ilaçların sistemsiz kullanımı yer alır. CDC ve gibisi halk sıhhati kaynakları da astımda tetikleyicilerden uzak durmayı, sigara dumanı maruziyetinin önlenmesini ve şahsa özel astım aksiyon planı oluşturulmasını önermektedir” dedi.

Yazılı bir “astım hareket planı” oluşturulmalı

Hastaların doktorlarıyla birlikte yazılı bir “astım hareket planı” oluşturmalarının da çok bedelli olduğunu vurgulayan Dr. El Jundi, “Bu plan; şikayetler artarsa ne yapılacağını, hangi ilacın ne vakit kullanılacağını ve hangi durumda acil sıhhat kuruluşuna başvurulması gerektiğini açıkça gösterilmelidir” dedi.

Astım denetimi, tertipli takip ve gerçek ilaç kullanımı ile mümkündür

Astım hastalığında tertipli takip ve ilaç kullanımının kıymetini vurgulayanDr. El Jundi, “Astım hastalarına en kıymetli tavsiyem, hastalıklarını sadece kriz periyotlarında değil, yeterli oldukları devirlerde de ciddiye almalarıdır. Astım denetimi, nizamlı takip ve yanlışsız ilaç kullanımı ile mümkündür. Hastalar ilaçlarını kendilerini uygun hissettikleri için bırakmamalı, inhaler aygıtlarını gerçek kullandıklarından emin olmalı ve şikayetleri arttığında bunu geçer diye ertelememelidir” ihtarında bulundu.

Bahar aylarında tesirli olan polenler astım hastalarını nasıl tesirler?

Bahar aylarında polenlerin bilhassa alerjik astımı olan hastalarda öksürük, hırıltı, nefes darlığı, burun akıntısı ve gözlerde kaşıntı üzere şikayetleri artırabileceğini kaydeden Dr. El Jundi, “Polen yoğunluğunun fazla olduğu günlerde açık havada uzun müddet kalmamak, sabah erken saatlerde ve rüzgârlı havalarda dış ortam maruziyetini azaltmak, meskene gelince kıyafet değiştirmek ve duş almak yararlı olabilir. Polen devirlerinde pencereleri uzun mühlet açık bırakmamak ve dış ortam aktivitelerini mümkün olduğunca polen yoğunluğunun daha düşük olduğu saatlere planlamak da önerilebilir. Bununla birlikte astım hastaları idmandan büsbütün uzak durmamalıdır. Denetim altında olan astımda tertipli fizikî aktivite genel sıhhat için yararlıdır. Lakin antrenmanla şikayetleri artan hastaların bunu doktorlarıyla paylaşmaları, gerekirse idman öncesi ilaç planlarının düzenlenmesi gerekir” diye konuştu.

İnhaler kortizonlar konusunda kaygı edilmemeli

Dr. El Jundi, kelamlarını şöyle tamamladı: “Astımda en kıymetli iletilerden biri şudur: Astım, gerçek tedavi ve şuurlu hasta eğitimiyle denetim altına alınabilen bir hastalıktır. Hastaların nefes açıcı ilaçlara sık muhtaçlık duyması, gece öksürük yahut nefes darlığı ile uyanması, günlük aktivitelerinin kısıtlanması ya da acil müracaatlarının olması astımın gereğince denetim altında olmadığını düşündürür. Bu durumda kesinlikle tabip denetimi gerekir. Toplumda ‘kortizon’ sözü bazen gereğinden fazla kaygı yaratabilmektedir. Meğer astım tedavisinde kullanılan inhaler kortizonlar, uygun dozda ve hakikat teknikle kullanıldığında hastalığın temelindeki iltihabı denetim altına alarak atak riskini azaltan çok değerli tedavilerdir. Dünya Astım Günü’nün bu yılki temasının da vurguladığı üzere, astım denetimi sırf nefesi süreksiz olarak açmakla değil, gerçek inhaler tedaviyi gerçek teknikle kullanmakla mümkündür.”

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı