Akran zorbalığı, silahlı ataklara mı evriliyor?

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Şanlıurfa’nın Siverek ilçesindeki Ahmet Koyuncu Mesleksel ve Teknik Anadolu Lisesi’nde 16 kişinin yaralandığı silahlı hücum ile Kahramanmaraş’ın Onikişubat ilçesi Ayser Çalık Ortaokulu’nda 9 kişinin hayatını kaybettiği, 13 kişinin yaralandığı hücumların akabinde, gözler yine kişisel silahlanma ve şiddetin toplumsal boyutlarına çevrildi.

Üsküdar Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi İsimli Bilimler Bölümü’nden Prof. Dr. Aylin Yalçın Sarıbey, yaşanan olayların yalnızca ferdi değil, çok katmanlı bir sorun olduğuna dikkat çekerek kıymetli değerlendirmelerde bulundu.

Silah edinmenin üç temel nedeni: Savunma, aidiyet, kimlik

Prof. Dr. Sarıbey, bireylerin silah edinme motivasyonlarını üç ana başlıkta toplandığını belirterek, “İnsanlar savunma, kültürel aidiyet ve ruhsal kimlik inşası olmak üzere üç temel nedenle silah sahibi olmaktadırlar. Savunma odaklı yaklaşımda bireyler, cürüm mağduru olma korkusu ve güvenlik yetersizliği algısıyla silahı son bir sığınak olarak görürler. Sosyolojik açıdan silah, aileden gelen bir gelenek, avcılık yahut atıcılık üzere alt kültürlere aidiyet hissi veren bir toplumsallaşma aracıdır. Ruhsal çalışmalarda ise silahın, bireye kaybolan denetim hissini geri verdiği ve maskülen güç sembolü olarak fonksiyon gördüğü vurgulanır.” dedi.

“Silah etkisi” saldırganlığı tetikleyebiliyor

Bazı toplumlarda silah sahipliğinin politik bir mana da taşıdığını tabir eden Prof. Dr. Sarıbey, “Silah, devlete karşı ferdî özgürlüğün ve sivil hakların korunması üzere bir mana yüklenerek de sahiplenilebilmektedir. Fakat ‘Silah Etkisi’ teorisi, korunma hedefli bile olsa silahın varlığının saldırganlık dürtülerini tetikleyebileceğine dikkat çekmektedir. Özetle silah, sadece bir araç değil; hem somut bir güvenlik arayışını hem de soyut bir güç ve kimlik tarifini temsil etmektedir. Bu motivasyonlar, bireyin içinde bulunduğu sosyo-ekonomik etraf ve tüzel düzenlemelerle direkt bağlıdır. Nihayetinde silah edinme kararı, rasyonel bir korunma muhtaçlığı ile derin ruhsal ihtiyaçların birleşimidir.” diye konuştu.

Dijital içerikler gençlerin risk algısını zayıflatıyor

Medyanın ve dijital içeriklerin tesirine de dikkat çeken Prof. Dr. Sarıbey, “Silahın sinemalar, diziler, görüntü oyunları ve toplumsal medya aracılığıyla estetik bir öge üzere sunulması, en başarılı, en adaletli, en güçlü karakterlerin silah kullanıyor olmaları gençlerin risk algısını köreltmektedir. Ekranda gördüğü karakterlerin sıkıntıları silahla çözdüğünü gören gençler, çatışma idaresinde irtibat yerine fizikî gücü ve silahı merkeze koymaya başlamaktadır. Bu da akran zorbalığının silahlı taarruzlara evrilme riskini arttırmaktadır.” tabirinde bulundu.

Şiddet gündelik hayatın kesimi haline geliyor

Şiddetin gündelikleştiğine işaret eden Prof. Dr. Sarıbey, “Sürekli şiddet ve cürüm içeriklerine maruz kalmak bireyleri şiddete karşı duyarsızlaştırmakta ve şiddetin sıradan bir tahlil usulü olarak görülmesine neden olmaktadır. Evvelce hasımlık, namus temelli olan ateşli silahla öldürme- yaralama olayları, artık trafikteki bir tartışma, toplumsal medyadaki bir atışma sorununa indirgenmiş durumdadır.” dedi.

Güvensizlik algısı kişisel silahlanmayı artırıyor

Modern ömrün getirdiği güvensizlik algısının da ferdi silahlanmayı tetiklediğini belirten Prof. Dr.  Aylin Yalçın Sarıbey, “Şehir hayatındaki belirsizlikler, cürüm oranlarına ait algısal artış ve cezaların caydırıcılığına yönelik güvensizlik, bireyleri kendi güvenliğini kendisinin sağlama niyetine itmektedir. Silah bu noktada yapay bir denetim hissi sunmaktadır. Bilhassa ataerkil toplumlarda silah, otorite ve statü simgesi olarak görülmekte, toplumsal medyanın da tesiriyle bir kimlik inşası aracına dönüşmektedir” diye konuştu. 

Silaha erişim kolaylığı sonuçları ağırlaştırıyor

Ateşli silahlara erişimin kolay olmasının, olayların sonuçlarını ağırlaştırdığına dikkat çeken Prof. Dr. Sarıbey, çözüm tekliflerini de şöyle sıraladı:

“Ateşli silahlara erişimi sınırlayabilmek ismine teminin önlenmesi için kontrol ve takiplerin arttırılması, var olan silahların sirkülasyondan çıkartılması için ceza muafiyeti ve teşvik edici sistemler kullanılarak teslim edilmelerinin sağlanması gerekmektedir. Risk kümesinde olan çocukların tespiti, takibi ve psikososyal olarak desteklenmeleri büyük değer taşımaktadır. Ruhsatsız silah taşımanın cezası ertelemeye tabi olmayacak kadar ağırlaştırılmalı, ruhsatlı silah sahibi olan şahısların silaha erişimi zorlaştıracak her türlü tedbiri almaları mecburî tutulmalıdır.” 

Denetim, eğitim ve psikososyal takviye şart

Risk kümesindeki çocukların erken tespitinin ehemmiyetine vurgu yapan Prof. Dr. Sarıbey, “Okullarda ve rehberlik ve dayanak ünitelerinde öfke denetimi, çatışma çözme maharetleri üzerine mecburî programlar periyodik olarak uygulanmalıdır. Silahın kullanımının yüceltildiği üretimlere yönelik kontrollerin artırılması ve toplumsal şiddeti normalize eden lisandan kaçınılması sıkı biçimde takip edilmelidir.” sözünde bulundu.

“Bulaşıcı etki” uyarısı: Haber lisanı kritik rol oynuyor

Bu çeşit olayların akabinde “bulaşıcı etki” riskine de dikkat çeken Prof. Dr. Sarıbey, “Büyük yankı uyandıran bu cins olayların akabinde emsal olayların yaşanma ihtimali artmakta, bulaşıcı tesir göstermektedir.   Toplumsal medyada çok görünür kılınması benzerlerinin olma ihtimalini güçlendirmektedir, bu nedenle toplumsal medyada ve haberlerin verilmesinde kullanılan lisana dikkat edilmesi, ruhsal dayanak düzeneklerinin faal işletilmesi büyük kıymet taşımaktadır. Çocuklarımız geleceğimizdir, her birinin sağlıklı, keyifli, huzurlu bireyler olmaları tüm toplumun sorumluluğunda olduğu unutulmamalıdır.” biçiminde kelamlarını tamamladı.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı