Tarım ve Besinde Akıllı Periyot Başladı!

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Tarım ve Orman Bakanlığı’nın takviyeleriyle; Üsküdar Üniversitesi, Yıldız Teknik Üniversitesi ve Kimyagerler Derneği iş birliğinde düzenlenen “5. Memleketler arası Besin Kimyası Kongresi”, Antalya’da başladı.

9-12 Nisan 2026 tarihleri ortasında Antalya Kemer’de gerçekleştirilen kongre, bu yıl “Kimyadan Beslenmeye Besin Sistemleri” temasıyla dünyanın farklı ülkelerinden uzmanları, akademisyenleri ve bölüm temsilcilerini bir ortaya getiriyor. Kongrede, besin alanındaki yenilikçi teknolojiler, mevcut riskler ve geleceğe yönelik fırsatlar, ulusal ve milletlerarası konuşmacıların iştirakiyle kapsamlı biçimde ele alınıyor.

Açılışta, Yıldız Teknik Üniversitesi’nden Prof. Dr. Muhammet Arıcı, Kimyagerler Derneği Lideri İkram Cengiz, TAGEM Genel Müdür Yardımcısı Dr. Şerafettin Çakal ve Ülker AR-GE Lider Yardımcısı Ali Sertakan da yer aldı.

Sağlıklı beslenme, sürdürülebilir hayatın temelidir

Açılış konuşmasını yapan Yıldız Teknik Üniversitesi’nden Kongre Lideri Prof. Dr. Muhammet Arıcı, sağlıklı beslenmenin insan hayatındaki ehemmiyetine dikkat çekerek, artan dünya nüfusu ve değişen demografik yapının beslenme alışkanlıklarını dönüştürdüğünü vurguladı.

ABD’de 2026 yılında yayımlanan yeni beslenme rehberine değinen Prof. Dr. Arıcı, “Gerçek besinler tüketin” yaklaşımıyla hazırlanan modelde kırmızı et ve tam yağlı eserlerin öne çıktığını, lakin bu yaklaşımın her ülkenin kendi dinamikleri çerçevesinde kıymetlendirilmesi gerektiğini söz etti. Prof. Dr. Arıcı, aşırı işlenmiş besinler, ek şeker tüketimi ve sağlıklı yağlara ait tartışmaların sürdüğünü kaydetti.

Tüketici davranışları değişiyor!

Küresel ölçekte açıklanan 2026 yılı besin tüketim trendlerine de dikkat çeken Prof. Dr. Arıcı, tüketicilerin artık sırf fiyat odaklı değil; kalite, şeffaflık ve gerçek yarar arayışında olduğunu söyledi. Besinin kaynağına ait bilgi talebinin arttığını belirten Prof. Dr. Arıcı, dijitalleşmenin de besin kesiminde belirleyici bir rol oynadığını tabir etti.

Belirsizlik devirlerinde tüketicilerin emniyetli ve tanıdık markalara yöneldiğine dikkat çeken Prof. Dr. Arıcı, çok duyulu tecrübelerin ve dijital platformların besin sanayisinde büyümeyi desteklediğini lisana getirdi.

Gıda israfı ve açlık çelişkisi!

“Dünyanın bir tarafında milyar tonluk besin çöpe atılırken bir tarafta da açlık var.” diyen Prof. Dr. Arıcı, küresel iklim değişikliği, savaşlar ve besine erişimdeki eşitsizliklerin milyonlarca insanı etkilediğini vurguladı

Gıda güvenliği artık ulusal güvenlik meselesi

Kimyagerler Derneği Başkanı İkram Cengiz, kongrenin açılışında yaptığı konuşmada, besin sistemlerinin global ölçekte önemli bir dönüşüm sürecinden geçtiğini vurguladı. İkram Cengiz, artan nüfus, kentleşme, sonlu doğal kaynaklar ve derinleşen iklim krizinin besin sistemleri üzerinde hem nicelik hem de nitelik açısından büyük bir baskı oluşturduğunu söz etti.

Gıda arzının teorik olarak dünya nüfusunu beslemeye kâfi olduğuna dikkat çeken Cengiz, üretimden tüketime uzanan süreçte yaşanan yapısal meselelerin bu potansiyelin faal kullanılmasını engellediğini belirtti. İsraf, erişim eşitsizliği ve dağıtım sorunlarına işaret eden İkram Cengiz, “Her yıl milyarlarca ton besinin kaybedildiği bir sistemde, besin garantisi probleminin sadece üretim artışıyla çözülemeyeceği açıktır.” dedi.

İklim değişikliği üretimi tehdit ediyor!

İklim değişikliğinin ziraî üretim üzerindeki tesirlerinin giderek daha besbelli hale geldiğini kaydeden İkram Cengiz; su kıtlığı, toprak kalitesindeki düşüş, biyolojik çeşitlilik kaybı ve öngörülemeyen iklim olaylarının üretimin sürekliliğini tehdit ettiğini söyledi. Çağdaş tarım uygulamalarının ehemmiyetine değinen İkram Cengiz, besin güvenliğinin sırf üretim ölçüsüyle değil; kalite, saflık, izlenebilirlik ve insan sıhhatiyle birlikte ele alınması gerektiğini vurguladı.

“Gıda kimyası sürdürülebilirliğin anahtarıdır”                       

Gıda kimyasının bu noktada kritik bir rol üstlendiğini belirten İkram Cengiz, “Gıda kimyası sırf bir disiplin değil; inançlı üretimin bilimsel temeli, kalitenin ölçüm standardı ve sürdürülebilirliğin anahtarıdır.” sözlerini kullandı.

Cengiz, hedeflerinin yalnızca daha fazla üretim değil; daha verimli, inançlı, şeffaf ve sürdürülebilir bir besin ekosistemi oluşturmak olduğunu lisana getirdi.

Geleceğin anahtarı Ar-Ge ve inovasyonda…

Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM) Genel Müdür Yardımcısı Dr. Şerafettin Çakal, kongrede yaptığı konuşmada, besin, tarım ve Ar-Ge ortasındaki güçlü münasebete dikkat çekti. Dr. Şerafettin Çakal, “İnsanlığın geleceği besine, besinin geleceği tarıma, tarımın geleceği ise Ar-Ge ve inovasyona bağlıdır” dedi.

Küresel ölçekte ülkelerin gelişmişlik seviyelerine ait teorilere değinen Dr. Çakal, bilgiye ve Ar-Ge’ye yatırım yapan toplumların sürdürülebilir biçimde geliştiğini belirterek, “Hem ülkeler hem şirketler hem de bireyler için gelişmenin temelinde Ar-Ge yer alıyor” tabirlerini kullandı.

Tarım ve besinde akıllı periyot başladı… 

Gıda sistemlerinin tarihî gelişimine de değinen Dr. Çakal, insanlığın avcı-toplayıcı periyottan tarım ihtilaline, oradan sanayi ve “Yeşil Devrim” sürecine uzanan bir dönüşüm yaşadığını anlattı ve sanayi ihtilaliyle birlikte üretimde büyük artış sağlandığını lakin ağır kimyasal kullanımının sürdürülebilirliği zorladığını belirtti.

Günümüzde ise “Akıllı Tarım” ve “Akıllı Gıda” devrine geçildiğini tabir eden Dr. Çakal, biyoteknoloji, nanoteknoloji ve bilişim teknolojilerinin tarım ve besin üretiminde belirleyici hale geldiğini söyledi. Dr. Çakal, gelecekte kişiye özel beslenme sistemlerinin öne çıkacağını da vurguladı.

“Sorun üretim değil, sistem”

Dünyada kişi başına kâfi besin üretimi yapılmasına karşın açlık, obezite ve israfın bir ortada yaşandığına dikkat çeken Dr. Çakal, sorunun üretimden çok dağıtım ve sistemsel aksaklıklardan kaynaklandığını tabir etti. Dr. Çakal, sürdürülebilirliğin yalnızca teknik değil, birebir vakitte etik bir sorun olduğunu belirtti.

İklim değişikliği ve biyoçeşitlilik uyarısı!

İklim değişikliğinin insan faaliyetlerinin sonucu olduğunu vurgulayan Dr. Çakal, kuraklık, sel ve global ısınmanın ziraî üretimi tehdit ettiğini söyledi ve tarımın temelini oluşturan toprak, su ve biyoçeşitliliğin korunmasının hayati değer taşıdığını lisana getirdi.

“Her ülke kendi besinini üretmeli”

Küreselleşmenin besin, tohum ve ilaç dallarında ağırlaşmaya yol açtığını belirten Dr. Çakal, pandemiler, savaşlar ve ambargoların besin güvenliğini daha kritik hale getirdiğini söz etti. Dr. Çakal, “Ülkelerin kendi besinini üretmesi, Ar-Ge kapasitesini geliştirmesi ve dışa bağımlılığı azaltması gerekir.” dedi.

TAGEM genetik kaynakları koruyor

TAGEM’in çalışmalarına da değinen Dr. Çakal, kurumun bitki ve hayvan genetik kaynaklarını muhafaza ve ıslah etme vazifesini yürüttüğünü söyledi. Türkiye genelinde 50 araştırma enstitüsü ve 2 bin 500 araştırmacıyla faaliyet gösterdiklerini belirten Dr. Çakal, gen bankalarıyla genetik çeşitliliğin garanti altına alındığını tabir etti.

TAGEM’in bugüne kadar tarla bitkilerinde 1048, bahçe bitkilerinde ise 1076 çeşit geliştirdiğini aktaran Dr. Çakal, Türkiye’deki sertifikalı tohum üretiminin değerli bir kısmının bu çalışmaların sonucu olduğunu kaydetti.

Gıda güvenliğinden üretim süreçlerine kadar geniş bir alanda Ar-Ge çalışmaları yürüttüklerini söz eden Dr. Çakal, bilim ve teknolojinin sürdürülebilir besin sistemlerinin temelini oluşturduğunu belirtti.

“Türkiye’den dünyaya teknoloji ve inovasyon ihraç ediyoruz”

Ülker Ar-Ge Lider Yardımcısı Ali Sertakan, şirketin Ar-Ge, inovasyon ve global büyüme stratejilerine ait değerli değerlendirmelerde bulunarak, oluşum olarak sırf bir besin üreticisi değil, tıpkı vakitte teknoloji geliştiren ve bilgi ihraç eden bir yapıya dönüştüğünü vurguladı.

Dijitalleşme rekabet için zorunlu

Konuşmasında dijital dönüşümün kıymetine dikkat çeken Sertakan, akıllı fabrikalar, otonom sistemler ve yapay zekâ dayanaklı üretim modellerine yatırım yaptıklarını söyledi. Sanayi 4.0 uygulamalarının rekabet gücü açısından kritik olduğunu belirten Sertakan, büyük bilgi analitiği ve otomasyon sistemlerinin üretim süreçlerinde faal halde kullanıldığını tabir etti.

Dr. Salih Tuncay: “Kamu, Üniversite, Özel Sektör’ü bir ortaya geliyor…”

Üsküdar Üniversitesi Dr. Öğretim Üyesi, Kongre Lider Yardımcısı Dr. Salih Tuncay ise kongre kapsamında kamu, üniversite ve özel dal temsilcilerinin bir ortaya getirildiğini belirterek, bu işbirlikleriyle besin alanındaki bilimsel çalışmaların uygulamaya aktarılmasının amaçlandığını kaydetti.

Kongrenin birinci gününde ağır iştirak olduğunu lisana getiren Tuncay, ‘Bugün prestijiyle 300’e yakın giriş görüyoruz. Günübirlik iştirakçilerle bu sayının 400’e yaklaştığını söyleyebiliriz. Kongre sonunda 400’ü aşmasını ve 500’e yaklaşmasını bekliyoruz.’ dedi.

Konusunda uzman isimler Besin Kimyası temelli şimdiki mevzulara değindi 

Kongrede Üsküdar Üniversitesi Sağlık Bilimler Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Kısım Lideri Prof. Dr. Müge Arslan “Gıda Sürece Teknolojileri, Bağlı Kayıplar ve Aktüel Teknolojik Yaklaşımlar” başlıklı sunum yaptı. 

Kongrede, Prof. Dr. H. Funda Karbancıoğlu Güler (İTÜ) “İklim Değişikliği ve Mikotoksinler: Riskler ve Stratejiler”, Prof. Dr. Osman Sağdıç (YTÜ) “Gıda Zehirlenmesi ve İsimli Tıp Perspektifinden Değerlendirilmesi”, Prof. Dr. Esra Çapanoğlu (İTÜ) “Biyoaktif Bileşenlerin Değerlenmesinde Döngüsel Biyoekonomi Yaklaşımları”, Prof. Dr. Durmuş Özdemir (İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü) “Gıda Tahlilinde Kemometrik Uygulamalar”, Prof. Dr. Mustafa Yaman (Sabahattin Zaim Üniversitesi) “Besinlerde Oluşan İleri Glikasyon Eserlerinin Metabolik Hastalıkların Gelişimi ve İlerlemesindeki Rolü”, Prof. Dr. Mükerem Kaya (Atatürk Üniversitesi) “Et ve Deniz Eserlerinde Nitrozaminler”, Prof. Dr. Sercan Karav (Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi) “Konak-Mikrobiyota Etkileşimleri ve Yenilikçi İşlevsel Besin Tasarımı”, Doç. Dr. Mustafa Bener (İstanbul Üniversitesi) “Gıda Antioksidan Tayinine Genel Bir Bakış: Geçmişten Günümüze Yaklaşımlar”, Doç. Dr. Urartu Şeker (Orta Doğu Teknik Üniversitesi) “Mikrobiyal Besin Sistemlerini Mühendisliği: Sentetik Biyolojiden Sürdürülebilir Beslenmeye”, Doç. Dr. Yunus Emre Tunçil (Necmettin Erbakan Üniversitesi) “Yapıdan Fonksiyona: Diyet Lifi Kimyası Kolon Mikrobiyomu Modülasyonunu Nasıl Yönlendiriyor?” başlıklı sunum gerçekleştirdi

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı