Ağrısı çok, tanısı geç hastalık!

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Halk ortasında ‘çikolata kisti’ olarak bilinen endometriozis, ülkemizde üreme çağındaki 2 milyonu aşkın bayanı, bir diğer deyişle her 10 bayandan birini etkileyen ve bazen organ kayıplarına ya da anneliğe mani olan kıymetli bir hastalık. Rahim iç dokusunun rahim dışına yayılmasıyla gelişen bu hastalık, farklı rahatsızlıklarla karıştırıldığı için tanısı birçok vakit gecikiyor bazen yıllarca teşhis konulamayabiliyor. 

İşte, Mart ayı-Endometriozis Farkındalık Ayı kapsamında Acıbadem Altunizade Hastanesi’nde “Olağan Kuşkulu: Endometriozis” aktifliği düzenlendi. Aktiflik kapsamında gerçekleştirilen söyleşinin moderatörlüğünü Sunucu ve televizyon programcısı Esra Erol yaptı. Acıbadem Altunizade Hastanesi Bayan Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Prof. Dr. Taner Usta, yıllarca teşhis konulamamasından ötürü, bayanlarda gelişebilen infekritilite (kısırlık) başta olmak üzere böbrek kaybına kadar ilerleyen kıymetli ve önemli hastalığa, tedavisindeki en yeni sistemlere yönelik kıymetli bilgiler verdi. Hastalar da geç teşhis, şiddetli ağrılar ve güçlü süreçlerini samimiyetle paylaştı.

Söyleşinin akabinde atölye çalışmasında iştirakçiler daima birlikte, Endometriozis Farkındalık Ayı kapsamında bahar çiçeklerinden süsler hazırladılar. 

Prof. Dr. Taner Usta: “Hastalık her 10 bayandan 1’ini etkiliyor”

Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Prof. Dr. Taner Usta, dünyada çok yaygın bir hastalık olan endometrioze teşhis konulmasının çok uzun yıllar alabildiğini beirterek şöyle konuştu: “Rahmin iç zarının olmaması gereken yere yerleşip bilhassa de yumurtalıklara yerleşip, bazen de komşu organlara yerleşip çok önemli ağrılarla seyredebilen, kısırlık yapabilen ve bayanların 20’li ve 30’lu yaşlarında ortaya çıkabilen bir hastalık olmasıyla da ehemmiyet arz ediyor. 10 bayandan 1 adedini etkileyen bir riskten bahsediyoruz. Denetime bayan doğum uzmanına gitmeli ve akla bilhassa çikolata kisti hastalığı geliyorsa bu mevzuyla ilgilenen bayan doğum uzmanının görmesi çok değerli. İlerleyince hastalık rahim, tüpler, yumurtalıklar bir çok yeri çok etkilemiş oluyor. Bu küme hastada işimiz çok sıkıntı. Zati aslında bu farkındalık etkinliklerinin en değerli maksadı; erken teşhis koyalım, tedaviyle ilgili fırsat vaktini kaçırmayalım.”

Endometriozisin yol açtığı ağrıların, öbür hastalıklarda da görülebildiğini belirten Prof. Dr. Taner Usta, bu nedenle teşhis konulmasında gecikme yaşanabildiğini vurguladı: “Karındaki ağrılar birçok hastalıkta görülebiliyor. Mesela bel fıtığı hastalığıyla karışabiliyor yahut hassas bağırsak sendromu ile karışabiliyor. Ancak pelvik bölgede bir bayanda adetlerle ilişkili yahut yumurtlamayla irtibatlı şayet bir ağrı durumu varsa kesinlikle akla endometriozis gelmeli. Birçok durumda da karşımıza endometriozis  çıkıyor.” 

Prof. Dr. Taner Usta tedaviye yönelik şu bilgileri verdi: “Tedavide ilaç tedavilerinden çok faydalanıyoruz. Endometriozis şayet yumurtalık rezervini azalttıysa yumurtaları dondurma yahut embriyo dondurma üzere tedavi seçeneklerini kesinlikle düşünüyoruz ve hastayla tartışıyoruz. Bilhassa çok derin tutulumlar, organları tehdit eden tutulumlar var yahut kuşkulu bir manzara varsa da bu türlü bir durumda cerrahi tedaviye başlıyoruz.” 

Esra Erol: “Endometriozisi de toplumda yüksek sesle konuşabilmeliyiz”

Etkinlik kapsamında gerçekleştirilen söyleşinin 2. defa moderatörlüğünü yapan Sunucu ve televizyon programcısı Esra Erol da; endometriozis hastalığı konusunda toplumsal farkındalık oluşmasının son derece değerli olduğunu vurguladı. Erol şöyle konuştu: 

“Kadın hastalıklarına dair toplumda çok yüksek sesle konuşamıyoruz. Bunun tabi kültürel yapıdan, bayanın toplumdaki yerinden ve halk ortasındaki önyargılardan kaynaklandığını düşünüyorum. Kimi hastalıklarda olduğu üzere bence endometriozisi de yüksek sesle konuşmalıyız.”

Kadınların ömrünü kabusa çevirebilen bu hastalığa yönelik toplumsal farkındalık oluşturabilmek için katkıda bulunmaya ihtimam gösterdiğini vurgulayan Erol, kelamlarına şöyle devam etti: “Bulunduğum pozisyon itibariyle de bu bahiste bir farkındalık yaratabiliyorsak ne memnun. Zira halk ortasında endometriozis ile ilgili bu hastalığı bilmeyen beşerler genelde şunu söylüyorlar; ‘yaa ne kadar nazlı niyazlı, güya ağrıları birazcık abartıyor, sanırım senin ağrılarının bir ruhsal karşılığı var’ Aslında bu türlü değil, çok önemli bir hastalık. Biz bu hastalığı ne vakit yüksek sesle konuşur farkında olursak sanırım erken teşhis ve teşhis ve sürecin anlaşılmasını sağlayabiliriz.”

 “7 yılda teşhis aldım, keşke daha evvel bilseydim”

Etkinlikte konuşan 48 yaşındaki Aygen Yapıcıkardeşler de hastalığına 7 yıl teşhis konulmadığını belirterek, bir yıl evvel, bağırsağında da görülen ‘bağırsak endometriozisi’ tanısı aldığını söyledi. Bağırsağında 4,5 santimlik endometriozis nedeniyle geçtiğimiz ay Prof. Dr. Usta’ya ameliyat olan Yapıcıkardeşler, teşhis konulana kadar yaşadığı güçlü süreci şöyle anlattı: 

“Bundan 8 sene kadar evvel sol tüpümde tıkanıklık olduğu fark edildi, ancak o vakit teşhis konulmadı. Endometriozis sözünü de aslında çok yakın bir vakitte duydum. 2024’ün Aralık ayında yaptırdığım check-upta doktorlarımdan bir tanesi ‘çikolata kisti lakin bu endometriozis olabilir’ dedi. Benim için kistti, çok bir şey tabir etmiyordu açık söyleyeyim bu mevzuda tabiri caizse bilgisiz olduğumu düşünüyorum. Bu söz ‘kist’ demek ki dedim ve çok önemsemedim lakin hekimim üzerine gitti, 3 ay sonra tekrar denetime çağırdı. Diğer bir şikayetim var mı anlamaya çalıştı lakin ben yeniden tıpkı biçimde rahimle bağırsak ortasında bu kadar büyük bir alaka olduğunu bir bayan olarak bilmiyordum. Benim teşhisim Derin Endometriozis olarak konuldu ama bağırsak endometriozisydi asıl, evet rahimde endometriozis vardı lakin bağırsağa da sıçramıştı. Teşhis konulduğunda 4,5 cm kadar bağırsakta endometriozis vardı”

48 yaşında olduğunu ve her yıl check-up yaptırdığını belirten Yapıcıkardeşler, 8 yıl evvel başlayan meselelerine fakat bir yıl evvel teşhis alabildiğinden yakındı: “

“Yaptırdığım checkuplarda sol tüpümün tıkalı olduğu fark edildi amaı teşhis 8 yıl evvel konulmadı. Münasebetiyle ben endometriozis sözünü 8 yıl evvel değil, son 1 sene içerisinde yaptığım görüşmelerde duydum. Bir ay evvel olduğum ameliyatın sonucunda da aslında o tarihte tüpümün tıkalı olmasının sebebinin de endometriozis olduğu çok yeni ortaya çıkmış oldu. Tahminen 8 sene evvel teşhis konulsaydı farklı bir tedavi uygulanırdı, bağırsak yoluna gitmezdi, bağırsak endometrizoisi olarak sçırmayıp medikal tedaviyle sonuçlanırdı tahminen de.”

“Hamileliğimin 30. Haftasında aldığım haberle şok oldum”

Bir bebek annesi olan 28 yaşındaki Hikaye Güncan da hiçbir şikayeti yokken 2023 yılında rutin denetimde endometriozis tanısı aldığını fakat bunu önemsemediğini söyledi. Evlendikten haftalar sonra çikolata kistinin patlamasıyla acil ameliyata alınan Güncan, hamileliğinde yaşadığı şoku da şöyle paylaştı: 

“Herhangi bir sorun yok diye düşünüyorduk ama çikolata kisti büyümeye devam etmiş içerde. Kist gebe kalınca da büyümeye devam etti ve tabibim, o süreci takip eden hekimim yani sorun yaratmadı en başta fakat 30. Haftaya geldiğimizde ‘bu biçimde doğum yaptıramayacağım dedi. Daha sonra yeni bir doktor arayışına girdik ve Taner hocayı bulduk, sağ olsun kabul etti bizi.” 

Prof. Dr. Taner Usta tarafından yakın klinik izleme alınan Güncan, doğuma kadar da rastgele bir müdahale yapılmadan izlendi. 30 haftalıkken 6 santim olan endometriozisin doğumda 8 santime ulaştığı görüldü. Bebeğini dünyaya getirmek için sezaryen ameliyatı olan Hikaye Güncan’ın ameliyat sırasında çikolata kistinin içi boşaltıldı.. Bebeğine kavuşan Hikaye Güncan, endometriozisin oluşturduğu sıhhat probleminden da kurtuldu.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı