33 bin kişi kendilerine hayat verecek organı bekliyor!

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Organ bağışı artık dijital ortamda yapılabiliyor. Yalnızca birkaç dakikanızı ayırarak, E-devlet yahut E-nabız üzerinden gerçekleştireceğiniz süreçle, vefatınızın akabinde organ bekleyen birden fazla hastaya yine hayat verebilirsiniz. Çünkü ülkemizde 33 bin kişi kendilerine ömür talihi sunacak bir organ bekliyor ancak her 5 beyin vefatı olayının sırf birinde aileden bağış izni alınabiliyor.

Acıbadem Ataşehir Hastanesi Organ Nakli Merkezi’nden Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. İbrahim Berber ve Nefroloji Uzmanı Prof. Dr. Ülkem Çakır, “Organ bağışlamak öteki birine hayat vermek manasına geliyor. Bir kişinin vereceği bağış kararı, birden fazla hastaya ömür bahtı sunabilir” diyor. 

Türkiye’nin canlı vericili organ naklinde dünyada örnek ülke olarak dikkat çekmesine rağmen, kadavradan yapılan nakillerde gerilerde bulunduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Berber ve Prof. Dr. Çakır, 3-9 Kasım Organ Bağışı Haftası kapsamında organ bağışının kıymetini anlattı; toplumda yanlışsız bilinen yanlışlara karşı değerli açıklamalarda bulundu.

 Nakillerin yüzde 83’ü canlı vericiden

Türkiye’de 2025 yılında 5 bin 206 organ nakli gerçekleştirildi. Bunların 4 bin 343’ü canlı vericiden yapılırken, yalnızca 863’ü beyin vefatı gerçekleşmiş vericilerden yapıldı. Nakillerin yaklaşık yüzde 83’ünü canlı vericili, yüzde 17’sini kadavra vericili nakiller oluşturdu.

Ülkemizde milyon nüfus başına düşen bağışçı sayısı 5,62’de kalırken, Avrupa’da bu sayı ortalama 25 civarında bulunuyor. Türkiye’nin organ nakli cerrahisinde dünyayla yarışabilecek bilgi birikimine ve altyapıya sahip olduğunu vurgulayan Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. İbrahim Berber, “Nakil merkezlerimizin kalitesi, donanımı ve yetişmiş insan gücümüz sayesinde toplam nakil sayımız hayli yüksek. Fakat beyin vefatı gerçekleşen bireylerden yapılan bağışlar hala istenilen seviyede değil. Bekleme listesindeki 33 bin kişi, her an bulunacak uygun bir organla hayata tekrar başlamanın ümidini taşıyor. Bu güçlü altyapının daha fazla hastaya ömür talihi sunabilmesi için beyin vefatı gerçekleşen bireylerden yapılan bağışların artması gerekiyor. Bugün dijital ortamda birkaç dakika ayırarak vereceğimiz bağış kararı, gelecekte birden fazla insanın yine hayata tutunmasını sağlayabilir. Bırakabileceğimiz en hoş miraslardan biri organ bağışıdır” diyor. 

 Beyin mevti bitkisel hayat değildir

Organ bağışının önündeki kıymetli pürüzlerden birini, beyin vefatının bitkisel hayatla karıştırılması oluşturuyor. Bitkisel hayatta beynin teneffüs ve sirkülasyon üzere yaşamsal faaliyetlerin devamını sağlayan kısmı fonksiyonunu sürdürüyor. Bu sebeple hasta aylarca yahut yıllarca yaşayabiliyor, kimi durumlarda güzelleşebiliyor.

Beyin vefatı ise beyin ve beyin sapı fonksiyonlarının tam ve geri dönüşümsüz biçimde kaybedilmesi manasına geliyor. Teneffüs ve deveran yoğun bakımda aygıtlar ve ilaçlarla bir müddet desteklenebilse de beyin fonksiyonları yapay olarak sürdürülemiyor. Beyin vefatı tanısı alan kişinin tekrar hayata dönmesi mümkün olmuyor ve kişi tıbben meyyit kabul ediliyor.

Beyin mevti gerçekleşmeden organların alınmasının kelam konusu olmadığını vurgulayan Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. İbrahim Berber, “Kişi hayattayken organ bağışında bulunmuş olsa bile bu karar tıbbi bakımını hiçbir halde etkilemez. Hastaya uygulanabilecek bütün tedaviler eksiksiz olarak yapılır. Organ bağışı fakat yoğun bakım şartlarında, kesin tıbbi süreçlerle beyin vefatının saptanmasının akabinde gündeme gelir” diyor.

Organların çıkarılması, tecrübeli nakil cerrahları tarafından yaşayan bir hastanın ameliyatındaki ihtimamla gerçekleştiriliyor. Kesi yerleri dikkatle kapatılıyor, vücut bütünlüğünün korunmasına büyük kıymet veriliyor. Alınan organlar uygun şartlarda alıcıların bulunduğu nakil merkezlerine ulaştırılarak operasyon gerçekleştiriliyor.

Organ bağışı artık dijital ortamda yapılabiliyor

18 yaşını doldurmuş ve karar verme yeterliliğine sahip herkes organ bağışı beyanında bulunabiliyor. 26 Eylül 2025’te yapılan yönetmelik değişikliğiyle organ bağışı süreçleri E-Devlet yahut E-Nabız üzerinden dijital ortamda gerçekleştirilebiliyor. Prof. Dr. Ülkem Çakır, organ bağışında bulunan şahısların bu kararlarını yakınlarıyla paylaşmalarının değer taşıdığını belirterek “Dijital sistem bağış sürecini kolaylaştırıyor. Fakat kişinin organ bağışı konusundaki iradesinin yakınları tarafından da bilinmesi, kritik anda yaşanabilecek kararsızlıkların önüne geçebilir” diyor. 

Diyabet, hipertansiyon, hepatit yahut geçirilmiş kanser üzere bir sıhhat problemlerinin, kişinin bağış beyanında bulunmasına mahzur oluşturmadığını vurgulayan Prof. Dr. Çakır “Beyin vefatı gerçekleştiğinde hangi organların nakil için uygun olduğuna, yapılan tıbbi değerlendirmelerin akabinde ilgili konsey karar veriyor. Beyin vefatı gerçekleşen bir kişinin kalp, akciğer, böbrek, karaciğer ve pankreas üzere farklı organları ise bağışlandığında birden fazla hastaya nakledilebiliyor. Kornea ve kalp kapağı üzere dokular da öbür hastaların tedavisinde kullanılabiliyor” diyor.   

Dinen organ bağışına mahzur yok

Organ bağışına yönelik çekincelerden biri de dini telaşlar oluyor. Oysa Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu, 6 Mart 1980 tarihli kararıyla gerekli şartların bulunması halinde organ naklinin caiz olduğunu açıkladı. Kararda; diğer bir tedavi seçeneğinin bulunmaması, naklin hastanın tedavisini sağlayacağına ait doktor görüşü, vericinin ömrünü yitirmiş olması ve alıcının nakle onay vermesi üzere şartlar yer alıyor. 

xxxxxxxx Kutu Bilgisi xxxxxxxx

Organ bağışı hakkında bilinmesi gereken 5 gerçek

– Beyin vefatı, bitkisel hayattan farklı ve geri dönüşsüz bir durumdur. Beyin vefatı gerçekleşmeden organlar alınması kelam konusu değildir.

– Organ bağışında bulunmak kişinin tedavisini yahut tıbbi bakımını etkilemez.

– Kronik hastalığı bulunan şahıslar de bağış beyanında bulunabilir; organların uygunluğuna ilgili şura karar verir.

– Organ bağışı E-Devlet ve E-Nabız üzerinden yapılabilir ve beyan sonradan değiştirilebilir.

– Organların alınması sırasında vücut bütünlüğü titizlikle korunur.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı