“Parasız Sinema Çekilir mi?”

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

63. Memleketler arası Antalya Altın Portakal Film Festivali, sinema gösterimlerinin yanında bölüme dair en yeni bilgi paylaşımlarının olduğu etkinliklerle de dopdolu geçiyor. 

Festival kapsamında bugün gerçekleştirilen, “Yönetmen- Görüntü Yönetmeni İlişkisi ve Sinemada Yeni Teknolojiler” başlıklı atölyeye görüntü yönetmeni Uğur İçbak ve yönetmen Gizem İbak katıldı. Yönetmen- görüntü yönetmeni işbirliğini, birlikte çektikleri “Eudaimonia” adlı kısa sinemadan örnekler göstererek açıkladılar.

Uğur İçbak “Benim önemsediğim şey; ön hazırlık, projenin gelişimi sırasındaki titizlik” derken Gizem İbak, “Ben şunu fark ettim: Bir manzara direktörüyle çalışacağım fakat hayalimi, ona olabildiğince benim gözümde canlandığı formda aktarabilmem gerekiyor. Ben sahneyi görüyorum lakin o şimdi bilmiyor” diye konuştu.  

İbak’ın; tek planda kesintisiz, ana oyuncu oyununa devam ederken ve arkada yol akarken öteki oyuncuların geriye dönüşlerde değiştiği bir sahne tasarladığını belirten İçbak, bunu hayata geçirirken gösteri yapmaya değil direktörün hayal ettiği manzarayı yakalamaya çalıştıklarını lisana getirdi. İbak da “Hayal kurmanın sonu yok fakat başladığınızda artık endişeler ve otosansürler girmeye başlıyor devreye. Bu kadar güç çekileceğini bilseydim tahminen daha az olabilirdi hatta her şey” diye ekledi. 

Bu çekimleri yaparken pek çok yüksek teknoloji ekipman kullandıklarını hatırlatan İçbak, direktörün; bunları yurt dışından ‘parasız’ olarak bulduğunu belirtti ve “Parasızlıktan korkmayın” dedi. 

İbak ise bu süreci şöyle anlattı: 

“O sahnenin hayata geçmesi için aslında tahminen de 2-3 milyon kadar bir paraya muhtaçlık vardı. Bir stüdyoda çalışmanın günlük maliyeti o periyot için 400 bin liraydı. Bunu ne ben verebilirim ne benim için birisi verebilir. Motion control’ü getirmek bilmem kaç bin lira, biriyle çalışmak bilmem kaç bin liraydı. En kıymetli şey, şu: Tek tek insanların kapısını çalmalısınız, insanlara kendinizi anlatmalısınız. Stüdyoya ben gittiğimde ‘Ya işte bir şey yapacak lakin dur bakalım’ deniyordu… İkinci kere gittiğimde ön hazırlık çalışması yapmışım, storyboard çizmişim. AI bu kadar faal değil hayatımızda, manuel yapıyorum her şeyi. Üçüncü defa gittiğimde gerçek bir görüşme elde edebildim. Dördüncü, hatta beşincide şöyle oldu: Bir dakika; burada bir şey çekilirse biz de portfolyomuza koyabiliriz. 

Türkiye’de her şeye karşın hâlâ dayanışma kültürünün sürdüğünü söyleyen İbak, “Uğur ağabeyi aradığımda çekiniyordum ve her cümlenin sonunda ‘Tamam, kabul etmeyebilirsiniz ama…’ diyordum. Dedi ki: ‘Neden çekiniyorsun? Anlatsana kendini, bir anlayalım”

İçbak da kıssayı şöyle sürdürdü:

“Ağzındaki baklayı çıkar’ dedim; ne çekeceksin, nerede çekeceksin, ne vakit çekeceksin? Tamam. Para konusunu konuşmayalım ancak, dedim; ben kısa sinemalardan bugüne kadar bir para talep etmedim. Utanırım bu türlü bir şeyden. Paran varsa gruba harca. Mehmet (Aslantuğ) ağabey de o denli, değil mi? Ancak Gizem dersine önemli çalıştı” 

İbak son olarak yaşadıklarından örnekle sinema öğrencilerine ‘vazgeçmeme’ tavsiyesinde bulundu:

“Zaten olmaz’ cümlesiyle kendinizi sansürlemeyin. Yüzdüm yüzdüm sonuna geldiğimi düşündüm; Bin Volt’lar, post-prodüksiyon şirketleri, toplantılar… Dediler ki ‘Gizem, çekemezsin; bunun da bizimle hiç ilgisi yok. Biz sana her imkânı sağlıyoruz lakin Türkiye’de 360 imaj; asgarî 7 kamerayla çekilmiş 360 yol imajı yok’ Ama dünyada var! Dakikası da bin dolar. 

Ben başladım, akşam 7’ydi hiç unutmuyorum, şirkete mail atıyorum. Los Angeles’a, Japonya’ya, Londra’ya; bütün şubelerine mail attım: Lütfen bana imgeyi verir misiniz? Ve karşılık geldi: Gizem tamam, bütün maillerini aldık fakat burada şimdi sabah 7. Güne başlayalım, karar vereceğiz. Ve sonra ‘Sana bu manzarayı göndereceğiz fakat kurul haklarını vermiyoruz’ dediler. Benim için sorun değil esasen bundan para kazanmayacağım. Filmi izledikten sonra da şunu söylediler: Biz çoğunlukla Netflix ile çalışıyoruz, çok mutlu olduk buna bu takviyesi sağladığımız için.

Bu iş 15 kez bırakılabilirdi ancak nihayete erdi. Siz öğrencisiniz, sizin filmlerinizi izliyoruz. Biliyorum; o yollardan geçtim”

“Mesele; yapay zekâyla üretmek değil yapay zekâya karşın insan kalabilmek”

Dr. Ebru Yarkın ve senarist Eylem Canpolat ise şenlikte bugün, “Geleceğin Senaryosu” başlıklı panelde senaryo yazımındaki yeni yaklaşımları kıymetlendirdi. 

Ebru Yarkın’ın birinci değindiği bahis; artık her sohbetin ana problemi haline gelen yapay zekâydı. Yarkın, senaryo yazımı açısından yapay zekânın pozisyonunu şöyle kıymetlendirdi: 

“Geleceğin senaryosunu konuşurken aslında yalnızca teknolojiyi değil insan kalabilmeyi, insan emeğini ve ahlâkı da konuşmamız gerek. Bugün sorun yalnızca yapay zekayla üretmek değil yapay zekaya karşın insan kalabilmek. Asıl soru; yapay zekânın neler üretebileceğinden çok bizim nasıl bir geleceği üretmek istediğimiz” 

Senarist Eylem Canpolat da yapay zekâyla nasıl bir deneyim yaşadığından bahsetti:

“Yapay zeka mesleğimizi elimizden alacak mı?’ listelerinin içinde senaristlik de birinci üçte. Hakikaten mesleğimizi elimizden alacak mı diye öğrenmeye başladım ve öğrendikçe sahiden çok felsefî tartışmaların içinde buldum kendimi. Çok düşündüm; esasen her vakit insanoğlu karmaşık olduğu için karmaşıklaşan ve yaratıcılığın ne olduğunu da daha da karmaşıklaştırmış oldu. Yaratıcılık nedir; yeni, özgün ve manalı bir şey ortaya çıkarmaktır. Yapay zekâ yeni, özgün ve manalı bir şey ortaya çıkartabilir mi, çıkartabildiği vakit mesleğimizi elimizden alabilir mi;  bizim şu anda meslektaşlarımızın tartıştığı nokta, bu!  Şöyle söyleyeyim; alabilir şayet siz buna müsaade verirseniz! 

Ben işin biraz daha ticarî tarafındayım; televizyona dizi yazıyorum. Benim dalımda yapay zekâ bir nimet de olabilir; her hafta 120 sayfa yazıyoruz ve bunu, 30-35 hafta boyunca yapıyoruz. Hasebiyle işimizi kolaylaştırabilir mi; evet. Lakin hususlara, temalara ya da anlatmak istediğimiz sıkıntıya o karar verdiği vakit bizim yaratıcı ortağımız mı olur, yoksa bizim head writer’ımız mı olur yahut yalnızca bizim asistanımız mı olur; bu soruların yanıtları bence yapay zekâyı kullanan senariste bağlı. 

Özetle yeni bir rakibimiz çıktı! Biz yapay zekâdan daha manalı şeyler üretebilecek miyiz, yapay zeka sanat üretebilecek mi? Dünyada bunu yıllardır konuşuyorlar hatta bunun için grev yaptılar Amerika’da senaristler ve kontratlarında artık katılaşmış maddeler oluştu. Dediler ki üretimci bana yapay zekânın ürettiği bir gereç veriyorsa bunu belirtmek zorunda. Üretimciler da dedi ki şayet bir senarist yapay zekâyla senaryo yazıyorsa belirtmek zorunda. 

Canpolat ayrıyeten yapay zekânın, insan üretimlerinden beslenmesi sorununa de değindi.  

“Amerika’da senaristler, yapay zeka firmalarından telif istemeye başlamış. Diyor ki sen senaryo yazmayı benim senaryolarımla öğretiyorsun, o vakit bana bundan telif vermen lazım. Ama şöyle acı bir şey de öğrendim; tecrübeli ancak artık bölümde yer alamayan senaristleri işe alıp yapay zeka agent’larını geliştirsin, güzel senaryolar yazdırabilsin diye çalıştırıyorlarmış” 

“Birileri işimizi elimizden alacak lakin bu, yapay zekâ değil, yapay zekâyı yönetenler olacak” diyen Ebru Yarkın, günümüzdeki durumu, bilgisayar öncesi periyoda benzetti: 

“Sadece kitap okuduğumuz periyoda döndük. Bu ayrıntıyı görebilirsek yapay zekâyı yönetebiliriz, sorgulayabiliriz, eleştirel niyetle olasılıklar arasından seçim yapıp onu yönlendirebiliriz. Bu doğrultuda biz esasen işimizi hiçbir vakit kaybetmiş olmayacağız”

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı