Bilgi sızıntısı unutuluyor, dolandırıcılık yıllar sonra geliyor

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Bir dolandırıcılık bildirisini gerçek üzere gösteren, kusursuz bir yazım, düzgün bir logo ya da gerçeğine benzeyen bir ilişki adresi olabilir. Bunların hepsi basitçe taklit edilebilen dış görünüş detaylarıdır. Asıl ikna edici olan, bildirinin içeriğidir: İsminizin hakikat yazılması, nitekim alışveriş yaptığınız bir markanın isminin kullanılması ya da talep edilen fiyatın makul görünmesi. 

ESET Türkiye Ürün ve Pazarlama Müdür Can Erginkurban, dolandırıcıların bu bilgileri varsayım etmediğini ve  ellerindeki listelerden yararlandıklarını paylaştı. Bu listeler birden fazla vakit, gündeme geldiğinde dikkat çekse de kısa müddette unutulan bilgi sızıntılarının akabinde deverana giriyor. Sızdırılan ferdî bilgiler, daha sonra geçersiz faturalar üzere amaçlı dolandırıcılık teşebbüslerinde kullanılabiliyor.

Veri sızıntıları iktisadın ve iş yapış biçimlerinin dijitalleşmesi ile birlikte dünya genelinde yaşanan kıymetli sıkıntılar içerisinde yer alıyor. Sızıntı haberinin birinci günlerinde herkes tetikte; markalar ikaz gönderiyor, beşerler kuşkulu bildirilere daha dikkatli bakıyor. Aylar geçtikçe bu dikkat dağılıyor, liste ise eskimiyor. Telefon numarasını kimse her yıl değiştirmiyor, e-posta adresi on yıl tıpkı kalıyor. 

ESET dataları uydurma sayfanın öne geçtiğini gösteriyor

ESET Tehdit Raporu H1 2026‘ya nazaran Aralık 2025 ile Mayıs 2026 arasında ESET’in tespit ettiği tüm ziyanlı yazılımlar içinde birinci sırada HTML/Phishing.Agent var: tespitlerin yüzde 16,2’si. Bu, ziyaretçiden bilgi isteyen uydurma bir web sayfasına götüren kolay bir oltalama evrakı. Üçüncü sırada ise yüzde 6,1 ile DOC/Fraud geliyor, yani uydurma evrak ve fatura kılığına girmiş dolandırıcılık belgeleri. Listenin zirvesinde bilgisayarı ele geçiren karmaşık bir yazılım değil, sizden kendi isteğinizle bilgi girmenizi bekleyen bir sayfa duruyor. Sızan müşteri listeleri de bu sayfanın en değerli eksiğini kapatıyor: kime, hangi marka ismine gönderileceğini.

Aynı raporda dikkat çeken bir aksilik daha var. Tek tek aygıtlardan parola ve oturum bilgisi çalan bilgi hırsızı (infostealer) tespitleri bir evvelki periyoda nazaran yüzde 26 azaldı. Bunun birden fazla açıklaması olabilir, lakin Eylül’deki tablo şu yorumu destekliyor: Milyonlarca kişinin bilgisi tek tek bilgisayarlara bulaşarak değil, tek bir sunucudaki data sızıntısı yoluyla toplu hâlde alınabiliyor. Dolandırıcı açısından bir altyapı sağlayıcısındaki tek bir açığı istismar etmek, yüz binlerce aygıtı tek tek amaç almaktan daha verimli.

Free Mobile’da data sızıntısı iki yıl sonra uydurma faturaya dönüştü

Bu gecikmenin nasıl işlediğini Fransa’dan bir örnek uygun gösteriyor. Fransız taşınabilir operatörü Free Mobile’ın müşteri bilgileri Ekim 2024’te sızdı; banka hesap bilgileri de sızan datalar arasındaydı. Fransız veri koruma kurumu CNIL Ocak 2026’da şirkete 27 milyon euro ceza verdi. Kıssa burada kapanmış üzere görünüyordu. 30 Eylül 2026’da ise Free Mobile müşterilerine “ödenmemiş 9,99 euro faturanız var, çizginiz askıya alınacak” diyen e-postalar gelmeye başladı. Malwarebytes’ın incelemesine nazaran e-postadaki link, birbirine yönlendiren birkaç geçersiz alan isminden geçip kusursuz bir Free Mobile giriş sayfasına çıkıyordu ve sonunda kart bilgisi istiyordu. Bu örnekteki en öğretici detay fiyatın kendisi. 9,99 euro, kimsenin uzun uzun düşünmeyeceği kadar küçük ve gerçek bir faturaya benzeyecek kadar sıradan. Bildiri, sızıntıdan iki yıl sonra, gerçek müşterilere, gerçek marka ismiyle ve gerçek bir fatura fiyatına benzeyen bir sayıyla geldi. Alıcının o sızıntıyı hatırlaması için hiçbir neden yoktu.

Mesaj sizi ne kadar güzel tanıyorsa o kadar şüphelenin

Bir data sızıntısı sonrası gelen oltalama bildirisinde bildiğimiz ihtar işaretlerinin birden fazla işe yaramıyor. İletide isminiz yanlışsız yazılı, marka nitekim alışveriş yaptığınız marka, fiyat makul. Gönderen isminin ya da yazım kusurlarının peşine düşmek, dolandırıcının zati üstün olduğu bir alanda onunla yarışmak demek. Bu yüzden ölçütü aksine çevirmek gerekiyor: bir iletinin sizi tanıması, gerçek olduğunun değil, bilgilerinizin bir yerde dolaştığının işaretidir.

Dolandırıcının denetim edemediği tek nokta, bildirisi nereden doğruladığınız. İletinin içeriğini, gönderen ismini, linkin görünen hâlini ve hatta isminizi o belirliyor. Siz ise faturayı iletideki linkten değil, markanın kendi uygulamasından ya da adres çubuğuna kendi yazdığınız adresten denetim ettiğinizde, bildirinin ne kadar inandırıcı olduğunun hiçbir değeri kalmıyor. Telefonla doğrulamak isterseniz de iletideki numarayı değil, kartınızın arkasındaki ya da markanın sitesindeki numarayı arayın.

Hangi listelerde yer aldığınızı bilmek de bu kararı kolaylaştırıyor. KVKK, kendisine bildirilen ihlalleri şirket ismi, etkilenen kişi sayısı ve sızan data cinsiyle birlikte veri ihlali bildirimleri sayfasında yayımlıyor. Alışveriş yaptığınız bir marka orada görünüyorsa, önümüzdeki aylarda o marka ismine gelen her iade, kargo ya da fatura iletisini doğrulanana kadar kuşkulu saymak için uygun bir nedeniniz var demektir. SMS ya da e-postadaki linke çoktan tıkladıysanız, bir oltalama linkine tıkladıktan sonra yapılması gerekenleri ayrı bir yazıda adım adım anlatmıştık. Benzeri bir korku kurgusunu sahte iCloud ödeme e-postalarında da görmüştük; fark şu ki orada mesaj kimseyi tanımıyordu, burada sizi tanıyor.

Bir veri sızıntısının zararı, haberin yayımlandığı gün değil, listenin kullanıldığı gün ortaya çıkıyor. O güne gelindiğinde haber çoğu zaman çoktan unutulmuş oluyor. Hangi listede olabileceğinizi ise önceden görmek mümkün: KVKK’nın veri ihlali bildirimleri sayfasında alışveriş yaptığınız markaları aratmak birkaç dakikanızı alır. Bulduğunuz her isim, bir sonraki “ödenmemiş faturanız var” mesajında linke tıklamadan önce duraksamanız için yeterli sebep.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı