Yürüyüş ve hareket, bir hayat alışkanlığına dönüştürülmeli

BEĞENDİM

ABONE OL

News

Dünya Yürüyüş Günü kapsamında fizikî aktivitenin sıhhat üzerindeki önemine dikkat çeken Atlas Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bölüm Başkanı Doç. Dr. Hikmet Uçgun, her adımın sıhhat için faydalı olduğunu söyledi. Uçgun, 10 bin adımın herkes için mecburî bir gaye olmadığını belirterek, hareket ölçüsünün kişinin yaşına, sıhhat durumuna ve fizikî kapasitesine nazaran kademeli olarak artırılması gerektiğini vurguladı.

Atlas Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bölüm Başkanı Doç. Dr. Hikmet Uçgun, 3-4 Ekim Dünya Yürüyüş Günü’nün sırf iki gün boyunca daha fazla yürümek için bir fırsat olarak görülmemesi gerektiğini belirterek hareketin sürdürülebilir bir ömür alışkanlığına dönüştürülmesinin değerine dikkat çekti.

Dünya Yürüyüş Günü sebep kıymetli?

Dünya Yürüyüş Günü’nün, fizikî aktivitenin sıhhatin korunmasındaki ehemmiyetini hatırlatması açısından hayli değerli olduğunu söyleyen Doç. Dr. Hikmet Uçgun, “Günümüzde teknolojinin hayatımızı kolaylaştırmasıyla birlikte günlük hareket ölçümüz giderek azalıyor ve daha uzun müddetleri oturarak geçiriyoruz. Dünya Sağlık Örgütü bilgilerine nazaran yetişkinlerin yaklaşık üçte biri önerilen fizikî aktivite seviyelerine ulaşamıyor. Fizikî hareketsizlik ise kalp-damar hastalıkları, tip 2 diyabet ve kimi kanser çeşitleri başta olmak üzere birçok kronik hastalık açısından değerli bir risk faktörüdür” dedi.

“Yürüyüşün en değerli avantajlarından birinin ise erişilebilir olmasıdır” diyen Uçgun, “Özel bir tesise yahut kıymetli ekipmanlara muhtaçlık duyulmadan, çabucak her yaş kümesinde günlük ömrün içerisine dahil edilebilir. Bu sebeple Dünya Yürüyüş Günü’nü sadece iki gün boyunca daha fazla yürüdüğümüz bir farkındalık günü olarak değil, hareketi ömrümüzün doğal bir modülü halinegetirmek için bir başlangıç noktası olarak görmek gerekir” diye konuştu.

“Önemli olan sadece kaç adım attığımız değil”

Fizyoterapi ve rehabilitasyon perspektifinden bakıldığında fizikî aktivitenin değerlendirilmesinde sadece adım sayısına odaklanılmaması gerektiğini belirten Doç. Dr. Hikmet Uçgun, yürüme suratı, dayanıklılık, istikrar, kas kuvveti ve günlük hayat aktivitelerinin bağımsız biçimde sürdürülebilmesinin de kıymetli olduğunu söz etti.

Uçgun, sağlıklı yaşlanma açısından kişinin hareket kapasitesinin korunması ve mümkün olduğunca geliştirilmesinin temel gayelerden biri olması gerektiğini vurguladı.

10 bin adım nitekim gerekli mi?

Toplumda yaygın olarak kabul gören “günde 10 bin adım” amacının bilimsel olarak belirlenmiş mecburî bir sıhhat eşiği olmadığını belirten Doç. Dr. Hikmet Uçgun, bu sayının geçmişinin 1960’lı yıllarda Japonya’da pazarlanan ve ismi yaklaşık olarak “10 bin adım ölçer” manasına gelen bir pedometreye dayandığını tabir etti.

Her adım değerlidir

Doç. Dr. Hikmet Uçgun, “Nitekim 2025 yılında The Lancet Public Health’te yayımlanan kapsamlı bir meta-analiz, günde yaklaşık 7 bin adımın bile kıymetli sıhhat kazanımlarıyla bağlı olduğunu gösterdi. Bu sebeple bireylere “10 bin adımı tamamlayamadıysanız yaptığınız yürüyüşün manası yok” iletisini vermemeliyiz. Tam bilakis, her adım pahalıdır. Örneğin günlük 3 bin adım atan bir kişinin evvel 4 bine, akabinde 5 bine çıkması bile manalı bir ilerlemedir. Maksat kişinin yaşına, sıhhat durumuna, fizikî kapasitesine ve mevcut aktivite seviyesine nazaran bireyselleştirilmelidir” tavsiyesinde bulundu.

Düzenli yürüyüş kalp sıhhatinden ruhsal düzgünlüğe kadar birçok alana katkı sağlıyor

Yürüyüşün kolay görünmesine karşın bedenimizde birçok sistemi birebir anda çalıştıran kıymetli bir fizikî aktivite olduğunu vurgulayan Uçgun, “Düzenli ve uygun tempoda yapılan yürüyüş; kalp ve dolanım sisteminin daha aktif çalışmasına, kardiyorespiratuar kapasitenin geliştirilmesine, kas kuvveti ve dayanıklılığının korunmasına, eklem hareketliliğinin desteklenmesine ve beden yükünün denetimine katkı sağlar” dedi.

Bunun yanında yürüyüşün yararlarının sırf fizikî sıhhatle sonlu olmadığını söyleyen Uçgun, “Düzenli fizikî aktivitenin uyku, bilişsel işlevler, ruhsal düzgünlük hali ve ömür kalitesi üzerinde de olumlu tesirleri bulunuyor; depresyon ve anksiyete belirtilerinin azaltılmasına katkı sağlayabiliyor. İleri yaşlarda ise hareketliliğin ve bağımsızlığın korunması açısından ayrıyeten değer taşıyor. Fizyoterapist gözüyle baktığımızda burada değerli olan sırf “kaç adım attığımız” değil; kişinin hareket kapasitesini muhafazası ve geliştirmesidir. Yürüme suratı, dayanıklılık, istikrar, kas kuvveti ve günlük ömür aktivitelerini bağımsız sürdürebilme yeteneği sağlıklı yaşlanmanın değerli bileşenleridir” diye konuştu.

Yürüyüş yaparken nelere dikkat edilmeli?

Yürüyüşün de öbür antrenmanlar üzere kişinin mevcut fizikî kapasitesine uygun olması gerektiğinin altını çizen Doç. Dr. Hikmet Uçgun, “Özellikle uzun müddettir hareketsiz olan şahısların bir anda yüksek adım sayılarına yahut uzun aralara ulaşmaya çalışması yerine süreyi, arayı ve tempoyu kademeli olarak artırmasını öneriyoruz” dedi.

Yürüyüş sırasında dikkat edilmesi gerekenlere değinen Uçgun, “Yürüyüş sırasında rahat ve uygun bir ayakkabı tercih edilmeli, hava şartlarına uygun kıyafetler giyilmeli ve bilhassa sıcak havalarda kâfi sıvı alımına dikkat edilmelidir. Yürüyüş öncesinde birkaç dakikalık düşük tempolu başlangıç, sonrasında ise temponun kademeli olarak düşürülmesi bedenin aktiviteye ahenk sağlamasına yardımcı olur” dedi.

Orta şiddette yürüyüş için “konuşma testi”

Orta şiddette bir yürüyüş için pratik olarak “konuşma testi” kullanılabileceğini kaydeden Uçgun, “Kişi yürürken konuşabiliyor lakin uzun ve rahat bir sohbeti sürdürmekte bir ölçü zorlanıyorsa ekseriyetle orta şiddette bir aktivite düzeyindedir” dedi.

Özel durumlar ferdî olarak değerlendirilmeli

Doç. Dr. Hikmet Uçgun, kalp-damar yahut teneffüs sistemi hastalığı bulunan, istikrar sorunu yaşayan, önemli kas-iskelet sistemi yakınması olan ya da uzun müddettir fizikî olarak faal olmayan şahısların idman programlarının ferdî olarak kıymetlendirilmesi gerektiğini belirterek “Yürüyüş sırasında göğüs ağrısı, olağandışı nefes darlığı, baş dönmesi yahut bayılma hissi üzere belirtiler ortaya çıkarsa aktivite sonlandırılmalı ve gerekli sıhhat değerlendirmesi yapılmalıdır” ikazında bulundu.

Sağlıklı hayat için haftada en az 150 dakika hareket

Daha hareketli bir ömür için antrenmanın sırf spor salonunda yapılan bir aktivite olarak görülmemesi gerektiğini belirten Doç. Dr. Hikmet Uçgun, hareketin günün tamamına yayılmasının değerine dikkat çekti.

Daha hareketli bir hayat için bu tekliflere dikkat!

Dünya Sağlık Örgütü’nün yetişkinler için haftada en az 150–300 dakika orta şiddette aerobik fizikî aktiviteyi ve haftada en az iki gün büyük kas kümelerini içeren kuvvetlendirme idmanlarını önerdiğini kaydeden Uçgun, “Aynı vakitte uzun periyodik hareketsiz geçirilen vaktin azaltılmasını da bilhassa vurguluyor. Günlük ömürde küçük değişiklikler vakit içerisinde kıymetli bir hareket ölçüsü oluşturabilir. Asansör yerine merdiven kullanmak, kısa aralarda araç yerine yürümek, toplu taşımadan bir durak evvel inmek, telefon görüşmelerini mümkünse yürüyerek yapmak, öğlen arasında kısa yürüyüşler gerçekleştirmek ve uzun müddet masa başında çalışanların nizamlı aralıklarla ayağa kalkarak hareket etmesi uygulanabilir usullerden bazılarıdır” dedi.

Yalnızca adım sayısına değil, hareketin bütününe odaklanılmalı

Ayrıca sırf adım sayısına odaklanmamak gerektiğinin altını çizen Uçgun, “Yürüyüş çok değerli bir aerobik aktivitedir lakin kuvvet, istikrar ve esnekliği destekleyen idmanlarla birlikte düşünüldüğünde daha bütüncül bir yaklaşım oluşturur. Bilhassa ileri yaşlarda kas kuvveti ve istikrarın korunması, düşmelerin önlenmesi ve günlük ömür bağımsızlığının sürdürülmesi açısından büyük ehemmiyet taşır” dedi.

10 bin adımı tamamla değil, bugün dünden biraz daha fazla hareket et

Toplumda fizikî aktivite konusunda vakit zaman “ya daima ya hiç” anlayışının görüldüğünü belirten Doç. Dr. Hikmet Uçgun, bir saat spor yapmaya vakit bulunamadığında hiç hareket etmemek yahut 10 bin adıma ulaşılamadığında yürüyüşü yetersiz görmek yerine, mevcut hareket seviyesinin artırılmasına odaklanılması gerektiğini söyledi.

Uçgun, Dünya Yürüyüş Günü kapsamında verilmesi gereken bildirisi şöyle özetledi:

“10 bin adımı tamamla” değil, “Bugün dünden biraz daha fazla hareket et.”

Sağlık için atılan her adımın değerli olduğunu vurgulayan Uçgun, kıymetli olanın kişinin kendi kapasitesine uygun formda başlaması, hareket ölçüsünü vakit içerisinde artırması ve bunu birkaç günlük bir amaç olmaktan çıkararak sürdürülebilir bir hayat alışkanlığına dönüştürmesi olduğunu söz etti.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı