Yenişehir’de bunaltan sıcaklara yeşil reçete

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Yenişehir Belediyesi, iklim değişikliğinin kent üzerindeki tesirlerini azaltmak ve daha serin, sağlıklı ve dirençli hayat alanları oluşturmak maksadıyla ilçe genelinde gerçekleştirilecek olan ağaçlandırma çalışmasını Menteş Mahallesi’nde başlattı. Mikroiklim tahlilleriyle desteklenen projede, ağaçlandırma sonrasında hava sıcaklığında 2-3 derece, termal konforda ise 15 derecenin üzerinde güzelleşme öngörülüyor.

Yenişehir Belediyesi, iklim değişikliğinin kent üzerindeki olumsuz tesirlerini azaltmak, kentsel yeşil altyapıyı güçlendirmek ve daha serin, sağlıklı ile dirençli ömür alanları oluşturmak gayesiyle gerçekleştirilecek olan ağaçlandırma çalışmasını Menteş Mahallesi’nde başladı. Mersin Yenişehir Belediyesi Park Bahçeler Müdürlüğü, Araştırma ve Geliştirme (AR-GE) Müdürlüğü, İklim Değişikliği ve Sıfır Atık Müdürlüğü ve Emlak İstimlak Müdürlüğü tarafından ortaklaşa yürütülen çalışma kapsamında Araştırma ve Geliştirme (AR-GE) Müdürlüğünün Mikroiklim Analiz Çalışması sonucunda, Menteş Mahallesi’ndeki proje alanının mevcut mikroklimatik durumu incelendi ve planlanan tabiat temelli ağaçlandırma senaryosunun dış yer termal konforu üzerindeki güzelleştirici tesirleri simülasyonlarla ortaya konuldu.

HAVA SICAKLIĞINDA 2-3 DERECELİK DÜŞÜŞ

Menteş Mahallesi’nde 2773. Sokak, 13. Cadde ve 2754. Sokak ile çevrelenen bölgede gerçekleştirilen çalışmada, imar planında park ve rekreasyon alanı olarak belirlenen çeşitli parseller ile etraftaki yapı adalarının hava akımı ve gölgelenme dinamikleri birlikte değerlendirildi. Proje kapsamında gerçekleştirilen mikroiklim tahlilinde, alanın mevcut durumu ile planlanan ağaçlandırma senaryosu karşılaştırıldı. Analizlere nazaran, bilhassa yapılaşmanın ve açık donatı alanlarının yoğun olduğu güney ve doğu aksında hava sıcaklıkları mevcut durumda 36-38 derece düzeylerine ulaşabiliyor. Önerilen ağaç dokusunun gölgeleme ve buharlaşma tesiriyle bu pahaların 34-35 derece bandına çekilebileceği öngörülüyor. Böylelikle hava sıcaklığında 2-3 derecelik düşüş sağlanması ve termal konfor şartlarında iyileştirilme sağlanması hedefleniyor.

YÜZEY SICAKLIKLARI 20 DERECEYE KADAR GERİLİYOR

Analizlerde, proje alanının orta bölümlerindeki açık sert tabanlarda ve ulaşım akslarında yüzey sıcaklıklarının 48-52 dereceye kadar çıkabildiği tahlil edildi. Ağaçlandırma sonrasında ise direkt güneş alan sıcak yüzeylerin gölgelenmesiyle yüzey sıcaklıklarının bölgesel olarak 28-32 derece ile 32-36 derece aralığına gerileyeceği tahlil edildi. Mikroiklim çalışmasında insan termal konforunu direkt etkileyen ve insan bedeninin maruz kaldığı direkt termal radyasyon yükünü nicelendiren Ortalama Radyant Sıcaklık (MRT) göstergesi kıymetlendirme sürecine dahil edildi. Mevcut durumda gölge elemanı bulunmayan bölgelerde MRT bedelleri 70-74 derece düzeylerine ulaşırken, önerilen bitkisel tasarım senaryosu çerçevesinde oluşturulacak gölge hacimleri sayesinde bu bedellerin ilgili alanlarda 38-42 derece bandına gerileyeceği simüle edilmiştir. Araştırmanın en çarpıcı çıktılarından biri, insan termal konforunun değerlendirilmesinde temel bir indeks olan Fizyolojik Eşdeğer Sıcaklık (PET) tahlilleri sonucunda elde edilmiştir. Mevcut durumda alandaki açık kamusal alanların büyük bir kısmında PET 53-59 derece aralığında seyrettiği ve bu alanların yaya sirkülasyonu açısından “aşırı ısıl stres” kategorisinde konumlandığı belirlenmiştir. Geliştirilen bitkisel peyzaj (ağaçlandırma) senaryosu ile oluşturulacak gölgeleme tesiri sayesinde, kelam konusu fizyolojik sıcaklıkların ilgili alanlarda 41-44 derece düzeylerine gerileyeceği simüle edilmiştir. Bu doğrultuda, rekreasyon ve yaya deveran akslarında termal konfor şartlarında 15 dereceyi aşan mertebede bütüncül bir düzgünleşme sağlanması öngörülüyor. 

20 YILLIK EKOLOJİK ETKİ DE HESAPLANDI

Projenin sırf mikroklimatik tesirleri değil, 20 yıllık süreçte oluşturabileceği ekolojik yararlar da modellendi. Bu kapsamda ABD Orman Servisi (USDA) tarafından geliştirilen I-Tree yazılımı kullanılarak karbon sekestrasyonu, yüzeysel akış idaresi ve hava kirliliği sarfiyatımı potansiyelleri tahlil edildi. Çalışmada 7 farklı bitki çeşidi değerlendirildi. Jakaranda ve İsrail Kauçuğu geniş taç yapıları sebebiyle yüzey sıcaklığı ve ortalama radyant sıcaklığın düşürülmesinde; Keçiboynuzu ve Defne ise daima karbon yutağı kapasitesinin desteklenmesi ve rüzgâr akışının dengelenmesinde kullanılacak. Oya ve Orkide ağaçları ise yaya ölçeğinde morfolojik ve görsel çeşitlilik sağlamak maksadıyla dizayna dahil edildi. Mersin’in sıcak ve kurak yaz şartlarına adaptasyonu yüksek kurakçıl tiplerin tercih edilmesiyle sürdürülebilir ve dirençli bir kentsel yeşil altyapı oluşturulması amaçlanıyor. 20 yıllık projeksiyona nazaran oluşturulacak bitki dokusunun kent ekosistemine sağlayacağı yararlar da dikkat çekiyor. Çalışmaya nazaran ağaçlandırma alanı, havadan toplam yükü 10 bin 500 akıllı telefona denk gelen zehirli gaz ve tehlikeli partikül maddeyi filtreleme potansiyeline sahip olacak. Projeksiyonda bitki örtüsünün karbon depolama kapasitesi de hesaplandı. Buna nazaran ağaçlandırmanın, bir binek aracın yaklaşık 750 bin kilometre yol yaparak atmosfere saldığı ziyanlı CO₂ emisyonuna denk ölçüdeki karbonu emerek etkisiz hale getirme kapasitesine ulaşması öngörülüyor. Projenin bir öteki çevresel kazanımı ise yağmur suyu idaresi olacak. Analizlere nazaran ağaçlandırma alanı, şiddetli yağışlar sırasında kentsel altyapı ve drenaj çizgilerinin yükünü azaltarak 3 olimpik yüzme havuzunu dolduracak hacimde yağmur suyunu yüzey akışa geçmeden tutma ve yeraltı su rezervlerine kazandırma potansiyeline sahip.

SICAKLIK İÇİN YEŞİL FORMÜL; DOĞRU AĞAÇ, DOĞRU KONUM

Menteş Mahallesi’nde başlattıkları ve tüm Yenişehir’e yaymayı hedefledikleri çalışma ile kentsel yeşil altyapıyı güçlendirmeyi, iklim değişikliğinin kent üzerindeki tesirlerini azaltmayı ve kent sakinleri için daha serin, sağlıklı ve konforlu dış yerler oluşturmayı amaçladıklarını belirten Yenişehir Belediyesi İklim Değişikliği ve Sıfır Atık Müdürü Öykü Zor Çamlı, “Ağaçlandırma çalışmalarını sırf yeşil alan ölçüsünü artıran bir uygulama olarak görmüyoruz. İklim değişikliğine ahenk, kentsel ısı adası tesirinin azaltılması, su kaynaklarının verimli kullanılması, yağmur suyunun toprakta tutulması, hava kalitesinin güzelleştirilmesi ve kentte termal konforun artırılması açısından tabiat temelli bir tahlil olarak ele alıyoruz. Bitki seçiminde de Mersin’in sıcak ve kurak yaz şartlarını, tiplerin su gerilimi toleransını, gölgeleme kapasitesini ve mikroiklim üzerindeki tesirlerini dikkate alıyoruz. Böylelikle bulunduğu alana ahenk sağlayan, su kaynaklarını daha verimli kullanan ve uzun vadede kentimizin iklim direncine katkı sunan bir yeşil altyapı oluşturmayı hedefliyoruz. Çalışma kapsamında dikim uygulamaları Park ve Bahçeler Müdürlüğümüz takımlarınca gerçekleştirildi.” dedi. Menteş Mahallesi’ndeki alanın mevcut şartlarının da bilimsel datalar doğrultusunda değerlendirildiğini söz eden Çamlı, “Araştırma ve Geliştirme Müdürlüğümüz tarafından gerçekleştirilen mikroiklim tahlil çalışması kapsamında alanın hava sıcaklığı, yüzey sıcaklığı, ortalama radyant sıcaklık ve termal konfor bedelleri incelendi; mevcut durum ile ağaçlandırma sonrası oluşması beklenen şartlar karşılaştırıldı. Analizlerde yaz aylarında proje alanında 36-38 derece düzeylerine ulaşan hava sıcaklıklarının, uygun ağaç dokusunun oluşturulması ve bitkilerin evapotranspirasyon yoluyla sağladığı doğal soğutma tesiriyle 34-35 derece bandına düşebileceği ortaya konuldu. Buna nazaran hava sıcaklığında yaklaşık 2-3 derecelik bir düzgünleşme sağlanabileceği öngörülüyor. Çalışmanın değerli başlıklarından birini de yüzey sıcaklıklarının azaltılması oluşturuyor. Açık ve sert tabanlarda 48-52 derece düzeylerine ulaşabilen yüzey sıcaklıklarının, ağaçlandırma ve gölgeleme tesiriyle kimi bölgelerde 28-36 derece aralığına kadar düşebileceği tahlil edildi. Böylelikle tabanların gün içerisinde depoladığı ısının azaltılması, bilhassa gece saatlerinde etrafa yayılan sıcaklığın düşürülmesi ve kentsel ısı adası tesirinin hafifletilmesi hedefleniyor. Menteş Mahallesi’nde başlattığımız bu yaklaşımı Yenişehir geneline yayarak yanlışsız ağacı yanlışsız pozisyonla buluşturmak, yeşil alanlarımızın fonksiyonelliğini artırmak ve kent sakinleri için daha konforlu dış yerler oluşturmak istiyoruz.” sözlerini kullandı.  

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı