Fast Food Beslenme Gençlerde Kolon Kanseri Riskini Artırıyor

BEĞENDİM

ABONE OL

News

İleri bir yaş hastalığı olarak bilinen kolon kanseri, son yıllardaki çağdaş ömür stili sebebiyle genç yaşlardaki bireylerde de süratle artıyor. Kolon kanserinin gençlerde süratle artmasının basında ise hareketsizlik, işlenmiş besinler, obezite ve sıhhatsiz hayat alışkanlıkları ve genetik yatkınlıklar geliyor. Dışkıda kan, bağırsak alışkanlıklarında değişiklik, geçmeyen karın ağrısı, açıklanamayan kilo kaybı ve kansızlık üzere belirtilerin hemoroid yahut sindirim meseleleriyle karıştırılmaması büyük önem taşıyor. Memorial Bahçelievler Hastanesi Onkoloji Bölümü’nden Prof. Dr. Rumeysa Atabey, gençlerde artan kolon kanseri riski ve erken teşhisin ehemmiyeti hakkında bilgi verdi.

Modern ömür şekli kolon kanserine davetiye çıkarıyor

Modern ömür biçimi, gençlerde kolon kanseri riskini artıran kıymetli faktörler arasında yer almaktadır. Hareketsizlik, fast food, işlenmiş ve hazır besinler, ekran başında geçirilen uzun saatler, uyku düzensizliği ve yoğun gerilim bağırsak sıhhatini olumsuz etkileyebilmektedir. Yüksek oranda işlenmiş besin tüketiminin kolon kanseri riskini artırabileceğine ait çalışmalar bulunmaktadır. Fast food yüklü beslenme alışkanlığının uzun vadede bağırsak sıhhati açısından olumsuz sonuçları olabilmektedir. Kolon kanserindeki artış sırf genetik mirasla açıklanamamaktadır. Birden fazla hadisede çevresel ve hayat biçimine bağlı faktörler de değerli rol oynamaktadır. Fast food tüketimi, aşırı işlenmiş besinler, hareketsizlik, obezite, gerilim ve uyku düzensizliği bağırsak sıhhatini olumsuz etkileyen esas faktörler arasında sayılmaktadır. Çağdaş ömür üslubuyla birlikte ortaya çıkan bu faktörlerin bağırsak mikrobiyotasını da etkileyebileceği ve bağırsak sıhhatini bozabileceği düşünülmektedir.

Hemoroid sandığınız problemler kolon kanseri olabilir!

Gençlerde kolon kanseri görülme sıklığındaki artışın yanı sıra teşhisin gecikmesi de kıymetli bir sorun olarak ortaya çıkmaktadır. Birçok genç, dışkıda kan görmeyi “hemoroid” yahut “basur” olarak değerlendirirken, geçmeyen karın ağrısını da “gaz sancısı” olarak yorumlayabilmekte ve doktora başvurmayı erteleyebilmektedir. “Ben daha gencim, bende kanser olmaz” niyeti ise teşhisin gecikmesine sebep olabilmektedir. Spor yapan, fit ve sağlıklı görünen gençlerin de devam eden yahut tekrarlayan şikayetleri ciddiye alması gerekmektedir. Dışkıda kan, bağırsak alışkanlıklarında bariz değişiklik yahut açıklanamayan karın ağrısı üzere belirtilerin bulunması halinde tabibe başvurulması ehemmiyet taşımaktadır. Teşhisin gecikmesi, hastalığın daha ileri evrede saptanmasına ve daha kapsamlı tedavilere muhtaçlık duyulmasına sebep olabilmektedir.

Erken teşhis hayat kurtarıyor!

Kolon kanseri gençlerin en üretken ve hayal dolu devirlerinde ömürlerini önemli halde etkileyebilmektedir. Halbuki risk kümesine uygun tarama programları ve kuşkulu belirtilerin vaktinde kıymetlendirilmesi erken teşhis açısından kıymetli fırsatlar sunmaktadır. Erken evrede saptanan kolon kanserinde tedavi seçenekleri ve muvaffakiyet bahtı daha yüksek olabilmektedir. Uygun bireylerde, şimdi rastgele bir şikayet bulunmadan yapılan dışkıda zımnî kan testi yahut kolonoskopi üzere tarama usulleri kolon kanserinin erken periyotta saptanmasına katkı sağlayabilmektedir. Bu sebeple yaşa, aile hikayesine ve ferdî risk faktörlerine uygun tarama programlarının ihmal edilmemesi gerekmektedir. Genetik yatkınlığın yanı sıra sıhhatsiz ve hareketsiz ömür stili da kolon kanseri riskinde rol oynayabilmektedir. Kolon kanseri gelişiminde dikkat edilmesi gereken esas risk faktörleri şöyle sıralanabilir:

Fast food ve işlenmiş/hazır gıdalar
Gazlı ve asitli içecekler
Hareketsizlik
Obezite ve uyku düzensizliği
Bağırsak mikrobiyotasındaki olumsuz değişiklikler
Ailesel/genetik kansere yatkınlık

Bu tabloyu bilakis çevirmek mümkün!

Tarama programlarına katılmak: 45 yaşından itibaren, şikayeti olmayan bireylerde dışkıda saklı kan testi yahut kolonoskopi üzere tarama formüllerinin kıymetlendirilmesi uygun olabilir. Tarama formülü ve zamanlaması kişinin yaşına ve risk durumuna nazaran doktor tarafından belirlenmelidir.
Genetik ve ailesel risk taşıyanlarda özel tarama programı: Ailesinde kolon kanseri hikayesi bulunanlar, bilhassa anne, baba, çocuk yahut kardeş üzere birinci derece akrabasında 50 yaşından evvel kolon kanseri tanısı bulunan şahıslar ile Lynch sendromu yahut ailesel adenomatöz polipozis (FAP) üzere genetik olarak kanser riski yüksek olanların tabibe başvurması ve şahsî tarama planlarının oluşturulması gerekmektedir. Bu şahıslarda daha erken yaşta ve daha sık kolon kanseri taraması gerekebilmektedir.
Yaşam usulü değişikliği: Liften güçlü, kâfi ve çeşitli beslenme, kâfi su tüketimi, sistemli idman ve obeziteyle uğraş ömür uzunluğu değer taşıyan temel adımlardır. Bir gıdayı tüketmeden evvel içeriğini ve besin bedelini pahalandırmak sağlıklı beslenme alışkanlığının bir modülü haline gelmelidir. İşlenmiş besinlerden, bilhassa işlenmiş et eserleri olan salam, sucuk ve sosis ile hazır soslar ve aşırı işlenmiş atıştırmalıklardan mümkün olduğunca uzak durulmalıdır. Bilhassa çocukluk ve gençlik devrinde kazanılan beslenme alışkanlıklarının ilerleyen yaşlarda değiştirilmesi daha güç olabildiğinden, sağlıklı alışkanlıkların erken yaşlarda kazandırılması kıymet taşımaktadır.
Toplum farkındalığı: Çocukluk periyodundan itibaren konutlarda ve okullarda bağırsak sıhhatini destekleyen hayat şeklinin öğretilmesi ve teşvik edilmesi gerekmektedir. Sağlıklı ve kâfi besine erişim konusunda toplumun bilinçlendirilmesi, tarama programlarına iştirakin artırılması ve farkındalık çalışmalarının yaygınlaştırılması ehemmiyet taşımaktadır. Üniversitelerden işyerlerine, sosyal medya platformlarından aile sohbetlerine ve medyaya kadar farklı alanlarda kolon kanserine yönelik farkındalık çalışmalarının sürdürülmesi gerekmektedir.
Şikayetlere kulak vermek: Vücudun verdiği sinyaller görmezden gelinmemelidir. Dışkıda kan, bağırsak alışkanlıklarında değişiklik, yeni başlayan ve inatçı kabızlık yahut ishal, birbirini takip eden kabızlık ve ishal devirleri, tekrarlayan yahut ısrarcı karın ağrısı, istemsiz kilo kaybı, sebebi açıklanamayan kansızlık ve buna bağlı halsizlik, çabuk yorulma yahut çarpıntı üzere şikayetler geciktirilmeden bir doktor tarafından değerlendirilmelidir.