Beşerî bilimlerin köklerine seyahat: “Filoloji”

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

VakıfBank Kültür Yayınları (VBKY), James Turner’ın kaleme aldığı “Filoloji” adlı kitabı okurlarla buluşturuyor. Beşerî bilimlerin ortak kökenine odaklanan eser, bugün birbirinden bağımsız uzmanlık alanları olarak görülen disiplinlerin aslında nasıl ortak bir kaynaktan beslendiğini ortaya koyuyor. Antropoloji, sanat tarihi, dilbilim ve edebiyat üzere alanların tarihî gelişimine filoloji perspektifinden yaklaşan Turner, okurları akademik fikrin kökenlerine yanlışsız kapsamlı bir keşfe davet ediyor.

VakıfBank Kültür Yayınları’nın edebiyat kitaplığı, James Turner’ın kaleme aldığı, Erkin Çam’ın Türkçeye çevirdiği “Filoloji” adlı çalışmayla genişlemeye devam ediyor. Beşerî bilimlerin ortak kökenini keşfetmeye hazır mısınız? Modern akademik dünyada antropoloji, sanat tarihi, dilbilim ve edebiyat üzere disiplinler, birbirinden büsbütün kopuk, farklı lisanlar konuşan uzmanlık alanları olarak görülüyor. Lakin James Turner, bu etkileyici çalışmasında ezber bozan bir gerçeği ortaya koyuyor: Bugün “beşerî bilimler” olarak isimlendirdiğimiz tüm bu alanlar, aslında tek bir kökten, filolojiden, türemiştir. Turner, antik İskenderiye’deki metin tenkitlerinden 19. yüzyılda profesyonelleşen üniversite kürsülerine uzanan bin yıllık geniş bir tarihî haritayı ustalıkla çiziyor. Disiplinler arasındaki yapay hudutların nasıl ortaya çıktığını ve bu alanların aslında nasıl ortak bir “derin yapı”yı paylaştığını anlamak için eşsiz bir rehber sunan eser, okuru Homeros metinlerinden 19. yüzyılın büyük tarihî ihtilallerine, Kutsal Kitap tenkidinden Doğu lisanlarının keşfine uzanan kapsamlı bir seyahate çıkarıyor. Günümüzün giderek parçalanan akademik dünyasında entelektüel bir birlik arayanlar için Turner’ın bu yapıtı, hem geçmişe dair kıymetli bir hatırlatma hem de beşerî bilimlerin geleceğine dair güçlü bir yol gösterici niteliği taşıyor.

Kitaptan:

“Bu kitabın daha taşralı öyküsü Akdeniz havzasında, Pānini’nin dönemin­de yaşamış Yunanca konuşanlarla başlıyor. Bu Helenlerden kimileri, yüzyıllar bo­yunca Avrupa eğitiminin temelini oluşturan lisan merkezli eğitimi icat etmişlerdir ve birtakım açılardan hâlâ da etmektedirler. Başkaları ise bu çeşit bir eğitimle az ya da çok ilgili sorulara, yani lisanın ortaya çıkardığı meselelere yönelik titiz araştırmalar için teknikler geliştirdiler. Sözler nereden geldi? Birlikte nasıl çalışırlar? Bilhassa Yunan lisanı nasıl çalışır? Yazılı sözcüklerin karmaşık anlam ağları ördüğü metinler nasıl yorumlanmalıdır? Sayıları çok arttığında metinleri nasıl kon­trol altında tutabiliriz? Tüm bunları yaparken, bu öğretmenler ve akademisyenler birlikte lisandan doğan ikiz kardeşlere ebelik ettiler: Pratik retorik sanatı ve hikmet­li filoloji bilimi. Her iki çocuk da sıkıntısız bir hayat sürmedi. Roma İmparatorluğu Helen dünyasını yuttuğunda, Yunan retoriği ve filolojisini de özümsedi. İlim sahibi Ro­malılar her ikisine de büyük ilgi duydular, onları geliştirdiler, karmaşıklaştırdılar. Fakat imparatorluk ikiye bölündü ve batı yarısı kısa mühlet içinde her türlü eğitime zehir saçan kaotik yüzyıllara gömüldü. Batı imparatorluğunun modülleri sonunda Latin Hristiyan âlemi (‘Avrupa’nın atası) olarak yine şekillendi. Lakin entelektüel seçkinlerinin aklında filolojiden diğer şeyler de vardı. Batı Roma İmparatorluğu’nun dağılmasından yaklaşık bin yıl sonrasına kadar entelektüel iklimde bir değişim –gele­neksel olarak Rönesans olarak adlandırılır– filoloji ve retoriği canlandırmadı.”

Yazar Hakkında;

University of Notre Dame’da Beşerî Bilimler alanında Cavanaugh Profesörü ve Tarih Profesörü (emeritus) olarak vazife yapmış, tıpkı vakitte Tarih ve Bilim Felsefesi doktora programında yer almıştır. 1995 yılında Notre Dame’a katılmadan önce, Ann Arbor’daki Michigan Üniversitesinde on bir yıl boyunca ders vermiştir. Çalışmaları Amerikan ve çağdaş Britanya entelektüel tarihi üzerine yoğunlaşmakta, bilhassa akademik bilginin tarihi ve çağdaş disiplinlerin oluşumu üzerine odaklanmaktadır. Hala çağdaş akademik disiplinlerin kökenleri ile İskoç düşünür William Robertson Smith (1846-1894) üzerine çalışmalarını sürdürmektedir. 

Turner’ın esas yapıtları arasında Philology: The Forgotten Origins of the Modern Humanities (2014); The Liberal Education of Charles Eliot Norton (1999); Without God, Without Creed: The Origins of Unbelief in America (1985) ve Reckoning with the Beast: Animals, Pain, and Humanity in the Victorian Mind (1980) yer almaktadır. Philology: The Forgotten Origins of the Modern Humanities, Phi Beta Kappa tarafından verilen Christian Gauss Ödülü’ne layık görülmüştür. Makaleleri çeşitli milletlerarası mecmualarda yayımlanmıştır.

KÜNYE

Yayınevi: VBKY

Kitabın ismi: Filoloji

Yazar: James Turner

Kategori: Edebiyat

Türkçesi: Erkin Çam

Proje Editörü: Zeynep Kevser Şerefoğlu Danış

Kitap Editörü: Mustafa Eren Afacaner   

Son Okuma: Sümeyra Özkan

Kapak ve Sayfa Uygulama: Faruk Özcan  

Sayfa Sayısı: 616

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı