Yapay zekâ toplumsal bilimcilere yeni meslek kapıları açıyor!

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Üsküdar Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Dekan Yardımcısı Dr. Öğr. Üyesi Nihan Kalkandeler Özdin, insan ve teknoloji arasındaki ilginin tekrar tanımlandığı bu devirde toplumsal bilimler alanını kıymetlendirdi.

“Teknolojinin başarısı sırf teknik yeterliliğine bağlı değil”

İnsan ve teknoloji arasındaki münasebetin tekrar tanımlandığı bir devrin yaşandığını belirten Dr. Öğr. Üyesi Nihan Kalkandeler Özdin, “Yapay zekâ, büyük bilgi ve dijital teknolojiler ömrün her alanını süratle dönüştürürken, bu dönüşüm sırf teknik değil; birebir vakitte toplumsal, kültürel, ruhsal ve etik boyutlarıyla da kıymetlendirilmesi gereken çok yönlü bir süreci söz etmektedir. Günümüzde yapay zekâ; sıhhat hizmetlerinden eğitime, hukuktan kamu idaresine, milletlerarası ilgilerden iş dünyasına kadar pek çok alanda karar alma süreçlerinin değerli bir modülü hâline gelmiştir. Lakin teknolojinin başarılı olması sırf teknik yeterliliğine değil; insan davranışlarını, toplumsal alakaları ve kültürel dinamikleri yanlışsız anlayabilmesine de bağlıdır.” dedi.

“İnsanı ve toplumu anlamadan geliştirilen teknolojiler sürdürülebilir olamaz”

Teknolojik gelişmelerin insan odaklı biçimde yönlendirilmesinde toplumsal bilimlerin kritik rol oynadığına dikkat çeken Dr. Öğr. Üyesi Nihan Kalkandeler Özdin, şöyle devam etti:

“Psikoloji, sosyoloji, ideoloji, tarih ve siyaset bilimi üzere toplumsal bilimler, teknolojinin insan faydasına geliştirilmesi ve uygulanmasında kritik bir rol üstlenmektedir. Algoritmaların adil olması, ferdî hak ve özgürlüklerin korunması, dijital etik prensiplerinin oluşturulması, toplumsal eşitsizliklerin tekrar üretilmemesi ve demokratik bedellerin gözetilmesi, fakat toplumsal bilimlerin sunduğu bilgi birikimiyle mümkün olabilmektedir. İnsanı ve toplumu anlamadan geliştirilen teknolojilerin sürdürülebilir, sağlam ve toplumsal kabul gören tahliller üretmesi epey güçtür.”

Üsküdar Üniversitesi’nin eğitim anlayışına da değinen Dr. Öğr. Üyesi Nihan Kalkandeler Özdin, şu değerlendirmeyi yaptı:

“Üsküdar Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi olarak biz de öğrencilerimizi, teknolojiyi faal kullanan fakat insanı merkeze alan, eleştirel düşünebilen, etik kıymetlere hassas ve toplumsal dönüşümü hakikat okuyabilen bireyler olarak yetiştirmeyi hedefliyoruz. Zira geleceği şekillendirecek olan sadece teknolojiyi üretenler değil, onu insanlık faydasına yönlendirebilen toplumsal bilimcilerdir.”

Yapay zekâ çağında toplumsal bilimcilere yeni meslek alanları açılıyor

Sosyal bilimler mezunlarının meslek alanlarının süratle çeşitlendiğini söz eden Dr. Öğr. Üyesi Nihan Kalkandeler Özdin, “Sosyal bilimler mezunları artık sadece klâsik meslek alanlarında değil; yapay zekâ etiği, kullanıcı tecrübesi (UX) araştırmaları, davranış analistliği, dijital toplum araştırmaları, bilgi temelli toplumsal araştırmalar, kamu siyasetleri, kültürel mirasın dijitalleştirilmesi ve dijital içerik idaresi üzere birçok yeni alanda meslek yapabilmektedir. Günümüzde kurumlar, teknik bilgi kadar insan davranışını anlayabilen, eleştirel düşünebilen ve bilgi yorumlayabilen uzmanlara muhtaçlık duymaktadır. Fakültemiz de öğrencilerini bu değişen iş dünyasına hazırlayacak bilgi ve marifetlerle donatmaktadır.” diye konuştu.

“Geleceğin teknolojileri toplumsal bilimlerin rehberliğinde insan odaklı hâle gelecek”

Yapay zekânın insan ömrünü direkt etkileyen karar süreçlerinde giderek daha fazla yer aldığını lisana getiren Dr. Özdin, ” Bu sebeple algoritmaların adil olması, etik unsurlara uygun geliştirilmesi, toplumsal eşitsizlikleri derinleştirmemesi ve insan haklarını gözetmesi büyük değer taşımaktadır. Psikoloji insan davranışını, sosyoloji toplumsal yapıyı, ideoloji etik unsurları, tarih ise geçmiş tecrübelerden çıkarılan dersleri ortaya koyarak yapay zekânın toplumsal tesirlerinin gerçek tahlil edilmesine katkı sağlamaktadır. Geleceğin teknolojileri fakat toplumsal bilimlerin rehberliğinde insan odaklı hâle gelebilecektir.” biçiminde konuştu.

“Teknolojiyi tüketen değil, insan faydasına kıymetlendiren mezunlar yetiştiriyoruz”

Fakültede verilen eğitimin sırf teorik bilgiyle hudutlu olmadığını belirten Dr. Öğr. Üyesi Nihan Kalkandeler Özdin, öğrencilerini sırf teorik bilgi değil; teknolojiyi şuurlu kullanan, eleştirel düşünebilen ve toplumsal meselelere tahlil üretebilen bir bakış açısı kazandırdıklarını söyledi. 

Özdin, “Eğitim programlarımız; araştırma sistemleri, bilgi okuryazarlığı, akademik yazım, yapay zekâ dayanaklı araştırma araçlarının etik kullanımı ve disiplinlerarası öğrenme anlayışıyla daima güncellenmektedir. Hedefimiz, teknolojiyi tüketen değil; onu insan ve toplum faydasına değerlendirebilen mezunlar yetiştirmektir.” İfadelerini kullandı.

Müfredatta yapay zekâ etiğinden dijital vatandaşlığa kadar birçok aktüel mevzu yer alıyor

Teknolojinin toplumsal tesirlerinin eğitim programlarına da yansıdığını belirten Dr. Öğr. Üyesi Nihan Kalkandeler Özdin, “Fakültemizde yapay zekâ konusu sırf teknolojik bir gelişme olarak değil; etik, hukuk, demokrasi, insan hakları ve toplumsal hayat üzerindeki tesirleriyle birlikte ele alınmaktadır. Ders içeriklerimizde algoritmik önyargılar, dijital mahremiyet, dezenformasyon, sosyal medya kültürü, dijital bağımlılık, dijital vatandaşlık ve yapay zekâ etiği üzere şimdiki bahisler yer almaktadır. Böylelikle öğrencilerimiz teknolojik gelişmeleri sadece takip eden değil, eleştirel biçimde değerlendirebilen bireyler olarak yetişmektedir.” dedi.

Öğrenciler data tahlili ve yapay zekâ dayanaklı araştırma usulleriyle çalışıyor

Psikoloji ve Sosyoloji öğrencilerinin klasik araştırma prosedürlerinin yanında dijital araştırma maharetleri de kazandığını belirten Özdin, “Psikoloji ve Sosyoloji programlarımızda öğrencilerimiz klasik araştırma tekniklerinin yanında data tahlili, istatistik programları, dijital araştırma teknikleri ve yapay zekâ takviyeli akademik uygulamalar konusunda da yetkinlik kazanmaktadır. Nicel ve nitel data tahlillerinin yanı sıra sosyal medya datalarının tahlili, dijital davranış araştırmaları ve yapay zekâ araçlarının etik kullanımı eğitim sürecinin değerli bir kesimidir. Ayrıyeten öğrencilerimiz TÜBİTAK 2209-A başta olmak üzere araştırma projelerine katılarak bilimsel üretim kültürünü lisans seviyesinde deneyimleme fırsatı bulmaktadır.” diye konuştu.

“Çeviri teknolojileri gelişse de insan yorumunun yerini alamaz”

Yapay zekâ dayanaklı çeviri sistemlerinin mütercim-tercümanlık eğitimini dönüştürdüğünü fakat insan uzmanlığının ehemmiyetini koruduğunu vurgulayan Dr. Öğr. Üyesi Nihan Kalkandeler Özdin, kelamlarını şöyle tamamladı:

“Yapay zekâ takviyeli çeviri araçları ve bilgisayar takviyeli çeviri sistemleri çeviri süreçlerini değerli ölçüde dönüştürmektedir. Lakin lisan sadece söz aktarmaktan ibaret değildir; kültürel bağlamı, bağlantı maksadını ve mananın inceliklerini yanlışsız aktarabilmek hâlâ insan uzmanlığını gerektirmektedir. Bu sebeple Mütercim ve Tercümanlık programımızda öğrencilerimiz çeviri teknolojilerini aktif kullanmayı öğrenirken tıpkı vakitte kültürlerarası irtibat, terminoloji idaresi, editörlük ve çok lisanlı irtibat maharetlerini de geliştirmektedir. Böylelikle teknolojiyi faal kullanan, fakat insan yorumunun kıymetini bilen profesyoneller olarak mezun olmaktadırlar.” 

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı