Uçağı İptal Edilen Yolcu Dikkat: Bilet İadesinin Yanında 600 Euro’ya Kadar Tazminat Hakkı Var

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Uçuşun iptal edilmesi, yolcunun yalnızca bilet ücretini geri alabileceği anlamına gelmiyor. İptalin nedeni ve yolcuya ne zaman bildirildiğine bağlı olarak bilet iadesi, alternatif uçuş, ücretsiz yemek, konaklama, havaalanı transferi ve 100 ile 600 Euro arasında tazminat hakkı doğabiliyor. Peki uçuş iptalinde hangi yolcu ne kadar ödeme alabilir ve başvuru nereye yapılır?

Uçağı İptal Edilen Yolcu Dikkat: Bilet İadesinin Yanında 600 Euro’ya Kadar Tazminat Hakkı Var

Havayolu şirketlerinin operasyonel planlama, teknik sorun, hava koşulları veya farklı nedenlerle bir uçuşu gerçekleştirmemesi, yolcular açısından önemli mağduriyetlere yol açabiliyor. Ancak birçok yolcu, uçuş iptal edildiğinde kendisine sunulan ilk alternatif bileti kabul etmek zorunda olduğunu düşünüyor.

Türkiye’de havayolu yolcularının hakları, Havayolu ile Seyahat Eden Yolcuların Haklarına Dair Yönetmelik, bilinen adıyla SHY-YOLCU kapsamında düzenleniyor. Yönetmelik; uçuş iptali, uzun süreli gecikme, uçağa kabul edilmeme ve yolcunun satın aldığı sınıftan daha alt bir sınıfa yerleştirilmesi gibi durumlarda havayolu şirketlerinin yükümlülüklerini belirliyor.

Mevzuata göre uçuşu iptal edilen yolcu, şartların oluşması hâlinde bilet ücretinin iadesi veya alternatif uçuş hakkının yanı sıra 100 ile 600 Euro arasında tazminat talep edebiliyor.

Uçuş iptal edilirse yolcu ne yapabilir?

Uçuşun havayolu tarafından iptal edilmesi durumunda yolcuya temel olarak üç seçenek sunulması gerekiyor:

• Bilet ücretinin iadesi
• En erken fırsatta son varış noktasına alternatif ulaşım
• Yolcunun tercih edeceği daha sonraki bir tarihte alternatif uçuş

Yolcu bu seçeneklerden birini tercih edebilir. Havayolu şirketi, yolcuyu mutlaka ileri bir tarihteki uçuşa yönlendiremez veya yalnızca kupon vermeyi dayatamaz.

Yönetmelik uyarınca bilet iadesi tercih edildiğinde, seyahatin gerçekleştirilmeyen bölümlerinin ücretinin en geç yedi gün içerisinde iade edilmesi gerekiyor. Bağlantılı seyahatin artık bir anlamı kalmamışsa, yolcunun tamamlanan uçuş bölümleri de belirli koşullarda iade kapsamına girebiliyor.

Örneğin İstanbul aktarmalı bir yurt dışı seyahatinde ikinci uçuşun iptal edilmesi nedeniyle yolculuğun amacı ortadan kalkmışsa yolcu, ilk başlangıç noktasına ücretsiz dönüş uçuşu da talep edebilir.

Uçuş iptalinde tazminat ne kadar?

SHY-YOLCU kapsamında ödenecek standart tazminat, iç ve dış hat uçuşlarında farklı hesaplanıyor.

Tazminatın Türk lirası karşılığı hesaplanırken ödemenin yapıldığı günkü Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuru esas alınıyor.

Dolayısıyla tazminat tutarı, uçuşun gerçekleştirildiği veya iptal edildiği tarihteki kur üzerinden değil, ödemenin yolcuya yapıldığı günkü kur üzerinden hesaplanıyor.

Bu tutarlar bilet ücretinden bağımsızdır. Şartları oluşan yolcu, hem bilet iadesi veya alternatif uçuş hakkından yararlanabilir hem de ayrıca standart tazminat talep edebilir.

Her uçuş iptalinde tazminat ödenir mi?

Her iptal otomatik olarak tazminat hakkı doğurmuyor. Uçuşun neden iptal edildiği ve yolcuya iptalin ne zaman bildirildiği belirleyici oluyor.

Yolcu aşağıdaki durumlarda kural olarak tazminat talep edebilir:

İptal, planlanan uçuş saatinden iki haftadan daha kısa süre önce bildirildiyse, Havayolunun sunduğu alternatif uçuş, yönetmelikteki zaman sınırlarını karşılamıyorsa, İptale havayolu şirketinin kontrol alanındaki operasyonel veya teknik bir problem neden olduysa, Yolcu geçerli rezervasyona sahipse ve gerekli işlemleri zamanında yaptıysa.

Havayolu şirketi, yolcuya uçuş iptalini ne zaman bildirdiğini kanıtlamakla yükümlü. Ancak yolcunun iletişim bilgilerini eksik veya yanlış vermesi durumunda şirket sorumluluktan kurtulabilir.

İptal iki haftadan önce bildirilirse ne olur?

Havayolu şirketi iptali planlanan hareket saatinden en az iki hafta önce bildirmişse standart tazminat hakkı doğmayabilir. Bununla birlikte yolcunun bilet iadesi veya uygun alternatif uçuş seçme hakkı devam eder.

İptalin iki hafta ile yedi gün arasında bildirilmesi hâlinde, havayolu yolcuya:

• Planlanan hareket saatinden en fazla iki saat önce kalkacak,
• Son varış noktasına planlanan saatten en fazla dört saat sonra ulaşacak

bir alternatif sunarsa standart tazminat ödemeyebilir.

İptalin uçuşa yedi günden daha az süre kala bildirilmesi hâlinde ise alternatif uçuşun:

• En fazla bir saat önce kalkması,
• Son varış noktasına en fazla iki saat geç ulaşması

gerekiyor.

Bu sınırlar aşılırsa, diğer şartların da gerçekleşmesi hâlinde yolcu tazminat talep edebilir.

Kötü hava koşullarında tazminat ödenir mi?

Havayolu şirketi, iptalin bütün makul tedbirler alınmasına rağmen önlenemeyen olağanüstü koşullardan kaynaklandığını kanıtlarsa standart tazminat ödemek zorunda olmayabilir.

Olağanüstü durumlara örnek olarak:

• Uçuşa elverişli olmayan ağır hava koşulları,
• Doğal afetler,
• Güvenlik riskleri,
• Siyasi istikrarsızlık,
• Beklenmedik uçuş emniyeti sorunları,
• Bazı grev ve hava trafik kontrolü kaynaklı durumlar

gösterilebilir.

Ancak “olağanüstü durum” gerekçesi, yolcunun bütün haklarını ortadan kaldırmaz. Standart para tazminatı doğmasa bile havayolunun şartlarına göre yolcuya:

• Bilet iadesi,
• Alternatif uçuş,
• Yiyecek ve içecek,
• Gerekiyorsa konaklama,
• Havaalanı-otel transferi

sunması gerekir.

Şirketin yalnızca “operasyonel nedenler” şeklinde genel bir açıklama yapması da tek başına olağanüstü hâlin kanıtlandığı anlamına gelmez.

Uçuş iptalinde yemek ve içecek hakkı var mı?

Bekleme süresine göre yolculara ücretsiz ikram sağlanması gerekiyor:

• İki ile üç saat arası: Makul ölçüde sıcak ve soğuk içecek
• Üç ile beş saat arası: İçecek ile günün saatine göre kahvaltı veya yemek
• Beş saat ve üzeri: İçecek, yemek ve ilave hafif ara öğün

Yolcuya ayrıca süre sınırlaması olmaksızın iki telefon görüşmesi, e-posta veya benzeri iletişim imkânı sunulması gerekiyor.

Bu hizmetler, tazminattan ayrı haklardır. Havayolu şirketi yolcuya ikram sunduğu gerekçesiyle tazminat talebini reddedemez.

Havayolu otel sağlamak zorunda mı?

Alternatif uçuşun ertesi gün veya daha sonraki bir tarihte gerçekleştirilmesi nedeniyle konaklama gerekiyorsa havayolu şirketi:

• Otel veya uygun konaklama tesisi,
• Havaalanı ile konaklama yeri arasındaki ulaşım

hizmetini ücretsiz karşılamak zorunda.

Özellikle hareket kabiliyeti kısıtlı yolculara, refakatçilerine ve tek başına seyahat eden çocuklara öncelik verilmesi gerekiyor.

Havayolu gerekli hizmeti sunmuyorsa yolcunun şirket temsilcisinden yazılı cevap istemesi; zorunlu olarak yaptığı makul harcamaların faturalarını, fişlerini ve ödeme belgelerini saklaması önem taşıyor.

Başka bir havalimanına gönderilen yolcunun transferini kim öder?

Havayolu, yolcuyu biletinde belirtilen havalimanı yerine aynı şehir veya bölgedeki başka bir havalimanına gönderebilir.

Bu durumda alternatif havalimanından:

Bilette yazılı asıl havalimanına veya Yolcuyla mutabık kalınan yakın bir noktaya yapılacak transferin masrafını havayolu şirketinin karşılaması gerekiyor.

Örneğin bir uçuşun İstanbul Havalimanı yerine Sabiha Gökçen Havalimanı’nda sonlandırılması durumunda yolcunun asıl varış noktasına ulaştırılması şirketin sorumluluğunda olabilir.

Alternatif uçuş kabul edilirse tazminat hakkı kaybolur mu?

Alternatif uçuşu kabul etmek, standart tazminat hakkını otomatik olarak ortadan kaldırmaz. Ancak yolcunun son varış noktasına belirli sürelerin altında gecikmeyle ulaştırılması hâlinde havayolu şirketi tazminatı yüzde 50 oranında azaltabilir.

Bu süreler:

• 1.500 kilometreye kadar uçuşlarda iki saat,
• 1.500–3.500 kilometre arasındaki uçuşlarda üç saat,
• 3.500 kilometreden uzun uçuşlarda dört saat

olarak uygulanıyor.

Yolcunun kupon, mil veya seyahat çeki karşılığında haklarından vazgeçmesini öngören bir belgeyi okumadan imzalamaması gerekir. Yönetmeliğe göre tazminat seyahat fişi veya başka bir hizmet şeklinde ancak yolcunun imzalı mutabakatıyla ödenebilir.

Yönetmelik hangi uçuşları kapsıyor?

Türkiye’deki SHY-YOLCU düzenlemesi genel olarak:

• Türk havayolu şirketlerinin Türkiye’deki havalimanlarına yaptığı uçuşları,
• Türk havayolu şirketlerinin Türkiye’den gerçekleştirdiği uçuşları,
• Yabancı havayolu şirketlerinin Türkiye’den gerçekleştirdiği uçuşları

kapsıyor.

Buna karşılık yabancı bir havayolunun başka bir ülkeden Türkiye’ye yaptığı uçuşta SHY-YOLCU kapsamı doğrudan uygulanmayabilir. Böyle bir durumda uçuşun kalktığı ülkenin mevzuatı, Avrupa Birliği düzenlemeleri veya ilgili uluslararası kurallar ayrıca değerlendirilmelidir.

Yolcunun onaylanmış rezervasyona sahip olması ve iptal hâli dışında, aksi belirtilmediyse uçuş saatinden en geç 45 dakika önce check-in işlemi için hazır bulunması gerekiyor.

Uçuş iptal tazminatı için nereye başvurulur?

Yolcunun ilk başvuruyu doğrudan uçuşu gerçekleştiren havayolu şirketine yapması gerekiyor.

Başvuruda şu belgelerin bulunması yararlı olur:

Bilet veya e-bilet Rezervasyon kodu Uçuş numarası Planlanan uçuş tarihi ve saati İptal bildirimi Havayoluyla yapılan yazışmalar Alternatif uçuş bilgileri Biniş kartı Fatura ve harcama belgeleri Banka hesap bilgisi Açık tazminat talebi

Havayolundan sonuç alınamazsa yolcu, SHGM Yolcu Hakları Başvuru Sistemi üzerinden başvuru yapabilir.

SHGM, başvuruların öncelikle şikâyete muhatap havayolu şirketine yapılmasını istiyor. Kurum ayrıca bagaj şikâyetleri, yolcunun kendi isteğiyle yaptığı bilet iptalleri, isim değişiklikleri, biletleme hataları ve çağrı merkezi sorunlarının her durumda SHY-YOLCU kapsamında değerlendirilmediğini belirtiyor. Ayrıntılar SHGM Yolcu Hakları sayfasında açıklanıyor.

Uçuş iptalinde yolcuların yapması gerekenler

Uçuşu iptal edilen yolcu aşağıdaki adımları izlemeli:

• İptal bildirimini ekran görüntüsüyle kaydetmeli.
• Havalimanındaki uçuş bilgi ekranını fotoğraflamalı.
• Havayolundan iptal nedenini yazılı istemeli.
• Bilet iadesi veya alternatif uçuş seçeneklerinden birini açıkça seçmeli.
• Yemek, konaklama ve transfer hizmetini talep etmeli.
• Karşılanmayan zorunlu harcamaların belgelerini saklamalı.
• Havayoluna yazılı tazminat başvurusu yapmalı.
• Olumsuz veya yetersiz cevap hâlinde SHGM sistemine başvurmalı.

Uçuş iptalinde haklar bilet fiyatından bağımsız

Yolcunun kampanyalı veya düşük fiyatlı bilet almış olması standart haklarını ortadan kaldırmaz. Mil veya puan karşılığı düzenlenen biletler de yönetmelik kapsamında değerlendirilebilir.

Temel belirleyiciler; rezervasyonun geçerliliği, iptalin nedeni, bildirimin ne zaman yapıldığı, sunulan alternatif uçuşun saatleri ve havayolunun olağanüstü koşulları kanıtlayıp kanıtlayamadığıdır.

Uçuş iptali yaşayan yolcuların yalnızca sözlü açıklamayla yetinmemesi ve bütün işlemleri yazılı kanıtlarla yürütmesi, bilet iadesi ve tazminat sürecini önemli ölçüde kolaylaştırabilir.

Kısa cevap kutusu

Uçuş iptal edilirse ne kadar tazminat alınır?

Türkiye’de geçerli SHY-YOLCU düzenlemesine göre şartları oluşan yolculara iç hatlarda 100 Euro, dış hatlarda uçuş mesafesine göre 250, 400 veya 600 Euro tazminat ödenebilir. Bilet iadesi, alternatif uçuş, yemek ve konaklama hakları ayrıca değerlendirilir. Resmî tutarlar ve şartlar SHY-YOLCU Yönetmeliği’nde düzenlenmektedir.

Sıkça sorulan sorular

THY uçuşu iptal edilirse tazminat alınabilir mi?

Evet. İptalin nedeni, bildirim tarihi ve sunulan alternatif uçuşun saatlerine göre THY yolcuları SHY-YOLCU kapsamında tazminat talep edebilir.

Pegasus uçuşu iptal olursa para iadesi yapılır mı?

Yolcu bilet iadesi, en erken alternatif uçuş veya uygun başka bir tarihte uçuş seçeneklerinden birini tercih edebilir. İade seçilirse yönetmelikte en geç yedi günlük süre öngörülür.

AJet uçuş iptalinde otel vermek zorunda mı?

Alternatif uçuş nedeniyle bir veya daha fazla gece konaklama zorunlu hâle gelirse uygun konaklama ve havaalanı-otel transferi sağlanmalıdır.

Hava koşulları nedeniyle iptal edilen uçuşta tazminat alınır mı?

Havayolu ağır hava koşullarının olağanüstü durum oluşturduğunu ve iptalin tüm tedbirlere rağmen önlenemediğini kanıtlarsa standart para tazminatı doğmayabilir. Ancak bilet iadesi, alternatif uçuş ve bakım hizmetleri devam edebilir.

Uçuş iptalinde kupon kabul etmek zorunlu mu?

Hayır. Tazminatın seyahat fişi veya başka bir hizmet şeklinde ödenmesi yolcunun imzalı kabulüne bağlıdır.

Uçuş iptal şikâyeti nereye yapılır?

Önce havayolu şirketine yazılı başvuru yapılmalı; sonuç alınamazsa SHGM Yolcu Hakları Başvuru Sistemi kullanılmalıdır.