Alzheimer’da bakım verenlere uzman tavsiyeleri

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Atlas Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Psikoloji Bölümü ve Atlas Üniversitesi Psikoloji Laboratuvarı araştırmacılarından Arş. Gör. Sevim Eyüpoğlu, Alzheimer hastalarının bakım sürecinde yakınlarına değerli misyonlar düştüğünü belirterek, hastalığın evrelerini ve davranış değişikliklerini tanımanın hem hasta hem de bakım verenler açısından süreci kolaylaştırdığını söyledi. Eyüpoğlu, bakım verenlerin beklentilerini gerçekçi tutmaları, hastalığın tesirlerini kişiselleştirmemeleri ve toplumsal takviye düzeneklerinden yararlanmalarının değerine dikkat çekti.

Demans hastalarıyla yaptığı çalışmalarla dikkat çeken Atlas Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Psikoloji Bölümü ve Atlas Üniversitesi Psikoloji Laboratuvarı araştırmacılarından Arş. Gör. Sevim Eyüpoğlu, Alzheimer hastalığında bakım verenlerin sürecin en değerli kesimlerinden biri olduğunu vurguladı.

Alzheimer sürecinde bakım verenlerin rolü büyük

Bakım veren kavramının, hastanın günlük muhtaçlıklarını karşılayan kişi ya da şahıslar için kullanıldığını belirten Eyüpoğlu, bu bireylerin eş, çocuk, kardeş ya da diğer bir yakın olabileceğini tabir etti.

Alzheimer ile baş etmenin birinci adımının hastalığı tanımak olduğunu söyleyen Eyüpoğlu, “Bakım verenler Alzheimer hakkında ne kadar bilgi sahibi olursa hem hastaya yönelik beklentilerini daha yanlışsız yönetebilir hem de hastalığın farklı evrelerinde karşılaşabilecekleri zorluklara karşı hazırlıklı olabilirler” dedi.

“Herkesin demansı kendine”

Alzheimer’ın nörodejeneratif bir hastalık olduğunu belirten Eyüpoğlu, Alzheimer’ın en yaygın demans tipi olduğuna dikkat çekti. Alzheimer teşhisinin nörologlar tarafından konulduğunu ve tedavi sürecinde farklı uzmanlık alanlarının birlikte çalışmasının gerekebileceğini söz eden Eyüpoğlu, alan uzmanlarının sıkça kullandığı “Herkesin demansı kendine” sözünü hatırlatarak, her hastanın süreci farklı yaşayabileceğini söyledi.

Hastalığın seyri şahıstan bireye değişebiliyor

Alzheimer hastalığının makul evreleri olsa da bireyin eğitim seviyesi, toplumsal etrafı, ömür tecrübeleri, ilgi alanları ve eşlik eden sıhhat problemlerinin hastalığın seyrini etkileyebildiğini belirten Eyüpoğlu, bakım verenlerin doktorlarıyla iş birliği içinde hareket etmelerinin değer taşıdığını kaydetti. Arş. Gör. Sevim Eyüpoğlu, “Her ne kadar Alzheimer evreleri ve her evrede iddiası olarak görebileceğimiz değişimler sabit olsa da bilhassa Alzheimer hastalığında bireyin sahip olduğu bilgi birikim, toplumsal etraf, faal ilgi alanları üzere faktörlerin ve bunlarla beraber

komorbid hastalıklarının yani Alzheimer’a eşlik eden hastalıklarının tesirli olabileceğini göz

önüne almak gerekmektedir. Bu manada hekiminiz ile birlikte adımlar atmak ve hastalığı

tanımak son derece değerlidir ”diye konuştu.

Davranışlardaki değişimlerin sebebi; hastalığın kendisi

Alzheimer’ın sadece hafıza kaybına sebep olmadığını, birebir vakitte muhakeme, sorun çözme ve karar verme hünerlerinde bozulmalara yol açtığını belirten Eyüpoğlu, ilerleyen evrelerde kişilik ve davranış değişikliklerinin de görülebileceğini söyledi.

Eyüpoğlu, “Alzheimer hastalığının bireyde sebep olduğu bellek, yargı, muhakeme,

problem çözme fonksiyonlarındaki bozulmaların yanı sıra ilerleyen evrelerinde bireyin karakter

özelliklerinde de değişikliğe neden olabileceği bilinmektedir. Sevdiklerimiz Alzheimer ile

giderek bize yabancılaşırken bakım verenler olarak bu durumu kabul etmek, sevdiklerimizin

değişimini onlarla bir arada yaşamak bu durumun bir parçasıdır” dedi.

Bakım verenlerin, sevdiklerinde gözlemledikleri değişimlerin hastalığın bir sonucu olduğunu unutmamaları gerektiğini vurgulayan Eyüpoğlu, “Sevdiklerimizdeki değişimin sebebi onların tercihleri değil, Alzheimer hastalığının yarattığı bilişsel yıkımdır. Bu gerçeği kabul etmek bakım verenlerin beklentilerini daha sağlıklı yönetmesine yardımcı olur” dedi.

Bakım veren yükü, toplumsal ve ruhsal problemlere yol açabiliyor

Alzheimer bakımının uzun soluklu ve kesintisiz bir sorumluluk olduğuna dikkat çeken Eyüpoğlu, bakım verenlerde vakitle toplumsal izolasyon, ruhsal yorgunluk ve ekonomik zorlukların ortaya çıkabileceğini belirtti. Arş. Gör. Sevim Eyüpoğlu, bu yükü hafifletmek için şu tekliflerde bulundu:

Ortam değişikliklerinden kaçının: Alzheimer’ın bilhassa ileri evrelerinde hastaların alışık oldukları ortamda kalmalarının kıymet taşıdığını belirten Eyüpoğlu, sık ortam değişikliklerinin kafa karışıklığını artırabileceğini söyledi.

Sorumluluğu paylaşın: Bakım sürecinin tek bir kişinin omuzlarında olmaması gerektiğini vurgulayan Eyüpoğlu, aile bireyleri ve yakın etrafın sürece dahil edilmesinin kıymetine dikkat çekti.

Hastanın hudutlarını tanıyın: Kalabalık ve yüksek ses üzere çevresel faktörlerin Alzheimer hastalarında huzursuzluk ve ajitasyona yol açabileceğini belirten Eyüpoğlu, bakım planının bu durumlar göz önünde bulundurularak yapılmasını önerdi.

Destek kaynaklarından yararlanın: Bakım verenlerin kamu kurumları, toplumsal takviye programları ve fiyatsız hizmetler hakkında bilgi edinmelerinin hem ekonomik hem de ruhsal yükü azaltabileceğini tabir etti.

Erken teşhis ve tedavi büyük değer taşıyor

Günümüzde uygulanan Alzheimer tedavilerinin hastalığın ilerlemesini yavaşlatmaya yönelik olduğunu belirten Arş. Gör. Sevim Eyüpoğlu,  özellikle erken evrede teşhis alan bireylerde tedaviye erken başlanmasının ömür kalitesini artırdığını ve bakım veren yükünü azaltabildiğini söyledi.

Alzheimer hastalarına bakım verenlere 5 kıymetli tavsiye

Arş. Gör. Sevim Eyüpoğlu, Alzheimer hastalarına bakım verenler için şu tekliflerde bulundu:

1. Hastalığın evrelerini ve değişimleri öğrenin: Hastalığın her evresinde ortaya çıkabilecek davranışsal ve bilişsel değişiklikleri bilmek, mümkün problemlere karşı tedbir almayı kolaylaştırır.

2. Davranışları kişiselleştirmeyin. Hastanın sergilediği zorlayıcı davranışların şuurlu tercihlerden değil, Alzheimer’ın sebep olduğu bilişsel kayıplardan kaynaklandığını unutmayın.

3. Tekrarlayan sorular karşısında sabırlı olun: Yeni bilgileri öğrenme ve hatırlama zahmeti sebebiyle tıpkı soruların tekrar tekrar sorulabileceğini belirten Eyüpoğlu, bakım verenlerin sakin kalmasının değerli olduğunu söyledi.

4. Davranışların altındaki sebebi araştırın: Yemek yemeyi reddetme, duş almak istememe yahut ilaç kullanmaktan kaçınma üzere davranışların altında fizikî bir rahatsızlık ya da söz edilemeyen bir muhtaçlık bulunabileceğini göz önünde bulundurun.

5. Agresyonun sebebini anlamaya çalışın: Öfke ve saldırganlık davranışlarının birden fazla vakit kişinin kendisini söz etmekte zorlanmasından yahut etrafını anlamlandıramamasından kaynaklanabileceğini unutmayın.

Bakım verenlerin yükünü hafifletmek büyük ehemmiyet taşıyor

Arş. Gör. Sevim Eyüpoğlu, Alzheimer hastalığının her bireyde farklı seyrettiğini belirterek kelamlarını şöyle tamamladı:

“Bakım verenlerin seyahati uzun ve vakit zaman yıpratıcı olabiliyor. Bu süreçte karşılaştıkları zahmetleri tanımak ve yüklerini hafifletecek dayanak sistemlerini güçlendirmek, gösterdikleri değerli emeğin sürdürülebilirliği açısından büyük kıymet taşıyor.”

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı