Yavaş Kent Hareketi Sıhhatimize Yeterli Geliyor

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Yeni bilimsel araştırmalar ve yayınlar, tabiatla iç içe, biyolojik ritme uygun (sirkadiyen ritim) bir hayatın kronik gerilim yükünü dramatik ölçüde azalttığını gösteriyor. Yavaş kentlerde yaşayan bireylerde kortizol (stres hormonu) düzeyleri dengelenirken, bedenin sakinleşme düzeneği (vagus siniri) etkinleşiyor ve inflamasyon (enflamasyon) belirteçleri azalıyor. Uzmanlara nazaran bu durum, kronik hastalıklara karşı da aslında çok güçlü bir kalkan. İstanbul Okan Üniversitesi Hastanesi Kişiselleştirilmiş ve Fonksiyonel Tıp Uzmanı Dr. Hande Namal Türkyılmaz, son devirlerde ismini daha sık duyduğumuz yavaş kent hareketinin (Cittaslow), hücresel seviyedeki düzgünleştirici gücüne değindi ve metropollerde daha sağlıklı yaşamak için nasıl yavaşlayabileceğimize dair tekliflerini paylaştı. 

Hızlı Şehir Yaşamı Hormonal Bir Tuzak 

Dr. Hande Namal Türkyılmaz; süratli kent ömrünün, farkında olmadığımız hormonal bir tuzak üreterek sıhhate dair geleceğimizi olumsuz şekillendirebileceğine dikkat çekiyor ve ekliyor: “Sürekli bir yere yetişme uğraşı, kronik trafik, gürültü ve ışık kirliliği bedenimiz için kuşkusuz yorucu bir süreç. Bu durum, yükselen kronik gerilim hormonuyla (kortizol) birlikte kan şekerinin dalgalanmasına, uyku kalitesinin bozulmasına, hücresel beslenmenin engellenmesine ve bağışıklık sisteminin baskılanmasına sebep oluyor. Tüm bunların faturası ise hiçbirimize yabancı değil; obezite, tip 2 diyabet, otoimmün hastalıklar ve tükenmişlik sendromu.” 

Bir Şehrin Sakinliği Sağlığımızı Nasıl Etkiliyor?

Yaşam üslubu tıbbının temelini oluşturan altı ana sütun; beslenme, hareket, uyku, gerilim idaresi, güçlü toplumsal bağlar ve ziyanlı maddelerden uzak durmaktır. Yavaş kent ideolojisi ise, tam olarak bu altı sütunu doğal bir ömür pratiği olarak beşere geri veriyor. Yavaş kentlerdeki kimi alışkanlıkların sıhhatimize direkt “ilaç” üzere geldiğini belirten Uzm. Dr. Hande Namal Türkyılmaz, hayatın yavaş aktığı o kentlerdeki sağlıklı alışkanlıkları ise şöyle anlatıyor: “Yavaş kentlerde fast-food yerine mevsimsel, mahallî ve kan şekeri istikrarını gözeten gerçek besinlere (Clean Eating) erişim kolaydır. Spor salonlarına sıkışmayan, günlük hayatın akışında var olan yürüyüşlerle etkin bir ömür vardır. Sabah ve öğle saatlerinde açık havada alınan yüksek lux değerli güneş ışığı sayesinde, gece salgılanan melatoninle hücresel tamirat sağlayan kaliteli bir uyku sağlanır.” 

Metropolde Yaşayanlar için de Yavaş Bir Hayat Mümkün!   

Nüfusunun 50 binden az olması başta olmak üzere pek çok özel kriteri taşıması gereken yavaş kentlerin Türkiye’de de örnekleri var; Seferihisar, Gökçeada, Güdül, Halfeti, Köyceğiz ve Vize bunlar arasında. Lakin İstanbul üzere temposu ve gücü çok yüksek metropollerde yaşarken de hücresel seviyede yavaşlamak ve sıhhati korumak mümkün. Uzm. Dr. Hande Namal Türkyılmaz, kent ne kadar süratli olursa olsun, kendi biyolojik ritmimizin denetiminin kendi elimizde olduğunu söylüyor ve metropol savaşçıları için şu günlük rutinleri öneriyor:

Öğlen Işığından Faydalanın: Gece kaliteli bir uyku ve güçlü bir melatonin salgısı için yalnızca sabah değil, öğle saatlerinde de açık havaya çıkıp yüksek lux bedelindeki gün ışığından faydalanın. 

 Beslenmeyi Yavaşlatın ve Planlayın (Meal Prep): Evde, kan şekeri istikrarını ve hücresel beslenmeyi gözeten akıllı mutfak robotları yahut pratik sistemlerle evvelce öğün planlaması yapın. Çabukla yenen paketli besinler yerine, çiğneme sürenizi uzatarak “farkındalıkla” (mindful) beslenin.

Zihinsel Esler Verin: Gün içinde her 2 saatte bir, yalnızca 3 dakikalık derin nefes idmanları yaparak o anki “hız” döngüsünü kırın ve beyninize inançta olduğunun sinyalini gönderin.

Dijital Detoks: Akşam makul bir saatten sonra mavi ışık kaynaklarını kapatarak kentin yapay ritminden sıyrılın ve sirkadiyen ritminize dönün.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı