Ebeveynlikte sevgi ve denetim istikrarına dikkat!

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Günümüz ebeveynlik anlayışında sevgi ile denetim ortasındaki ince çizgi vakit zaman belirsizleşebiliyor. Bilhassa, uygun niyetle sergilenen çok esirgeyici ve müdahaleci tavırlar, literatürde ‘Helikopter Ebeveynlik’ olarak isimlendirilen ve çocuğun özerkliğini kısıtlayan bir modele dönüşebiliyor. Acıbadem Kartal Hastanesi’nden Klinik Psikolog Ayşe Ece Tezcan, “Bir helikopter üzere çocuğun üzerinde daima dönen, her an müdahaleye hazır bu model, çocukta özgüven zedelenmesine ve sorun çözme marifetlerinin gelişememesine yol açabiliyor. Bilimsel çalışmalar, bu tavrın ilerleyen yaşlarda dert bozuklukları, düşük ömür doyumu ve depresyonla ile bağlı olduğunu gösteriyor” diyor. 

Ebeveynlerin ‘ben yemiyorum yediriyorum’ halinde tanımladığı süreci çocukların ‘cam fanusta yaşamak”, ergenlerin ise “nefes alamamak” formunda hissettiklerini belirten Tezcan, çocuk yetiştirmede en kapsayıcı prosedürün ‘Rehber Ebeveynlik’ olduğunu, bu yolun çocuğa alan tanıyan, kusur yapmasına müsaade veren lakin gerektiğinde dayanak sunan istikrarlı bir yaklaşım olduğunu vurguluyor. 

Klinik Psikolog Ayşe Ece Tezcan, helikopter ebeveyn olup olmadığınızı anlamanıza yardımcı olacak 10 soruluk test hazırladı. Bu testin ‘ebeveynlik biçiminizdeki müdahalecilik seviyesini anlamanıza yardımcı olacak farkındalık sorularından’ oluştuğunun altını çizen Tezcan “Bu sorular klinik bir teşhis niteliği taşımayıp, yalnızca öz-gözlem yapmanız için birer göstergedir” diyor. İşte 10 soruda farkındalık testi ve Klinik Psikolog Tezcan’dan önemli uyarılar, öneriler… 

1. Ödevlerde ‘Biz’ lisanını mi kullanıyorsunuz? 

“Bugün ödevimizi yaptık” diyerek sorumluluğu üstlenmek, çocuğun kişisel muvaffakiyet hissini elinden alabilir.  

2. Akran çatışmalarına anında müdahale mi ediyorsunuz?  

 Çözümü onun yerine bulmak, toplumsal telaşa ve sorun çözme hüneri eksikliğine yol açabilir.

3. Okul süreçlerini çok mı denetliyorsunuz? 

Sürekli denetlenen çocuk, sorumluluğu içselleştirmekte zorlanır

 4. Konut işlerinde ‘kıyamayıp’ her şeyi siz mi yapıyorsunuz?

Yaşına uygun sorumluluk almayan çocuklarda, beceriklilik duygusu gelişemez.  

5. Karar düzeneği büsbütün sizde mi? 

 Kurslardan kıyafet seçimine kadar her şeyi siz seçiyorsanız, çocukta ‘karar felci’ ve kimlik karmaşası görülebilir. 

 6. Yanılgı yapma ihtimali sizi kaygılandırıyor mu?  

Çocuğun başarısız olmasına tahammül edememek, ileride mükemmeliyetçilik ve yüksek korku seviyesini tetikleyebilir. 

 7. Daima fizikî güvenlik telaşı mi taşıyorsunuz?  

Parkta her saniye müdahale etmek, dünyayı ‘başa çıkılamaz bir yer’ olarak algılamasına neden olabilir. 

 8. Onun yerine özür mü diliyorsunuz?

 Çocuğun kusurlarının sorumluluğunu üstlenmek, empati ve vicdani gelişim süreçlerini aksatabilir. 

 9. Özel alan hudutlarını ihlal mi ediyorsunuz?  

Günlüğünü okumak yahut odasına kapıyı çalmadan girmek, sağlıklı hudut çizme maharetine ziyan verebilir.

10. Kendi hayatınızı büsbütün ihmal mi ettiniz?  

Tek odak noktasının çocuk olması, hem ebeveynde tükenmişliğe hem de çocukta ayrışma-bireyleşme sancılarına neden olabilir. 

xxxxxxxx Kutu Bilgisi xxxxxxx

Test sonuçları ne diyor?

 Klinik Psikolog Ece Tezcan “Bu sorulara ‘Evet’ karşılıklarının yoğunluğu, ebeveynlik üslubunuzdaki müdafaacı tavrın arttığına işaret eder. Unutmayın, yollar için hazırlanmış çocuklar yetiştirmek, çocuklar için hazırlanmış yollar inşa etmekten çok daha değerlidir.  

Kanatlarını siz çırparsanız, o uçmayı öğrenemez” diyor. 

xxxxxxxxx Kutu Bilgisi xxxxxxxxx

Rehber ebeveynlerin 6 kıymetli özelliği:

Klinik Psikolog Ece Tezcan, “Ne çok denetim, ne sınırsız özgürlük! Çocuk gelişiminde destekleyici sistem rehber ebeveynliktir” diyerek, rehber ebeveynliğin 6 temel özelliğini  şöyle sıralıyor;

1. Çocuğa yaşına uygun seçim hakkı tanır.

2. Davranışlarına dengeli ve açıklanabilir hudutlar koyar ve bunları açıklar.

3. Çocuğun hislerini geçerli kabul eder ve isimlendirmesine yardımcı olur.

4. Sorunlarını kendisi çözmek yerine, çocuğun çözebilmesi için onu düşünmeye ve karar vermeye teşvik eder. 

5. Muvaffakiyetten çok uğraşa ve sürece odaklanır. 

6. Çocuğun yanılgılarından ders çıkarmasını ve kendi başına başarma tecrübesini destekler. 

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı