Döngüsel İktisat Bayanın Güçlenmesiyle Buluşuyor

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Sürdürülebilirliği çevresel bir sorumluluk alanı olmanın ötesinde iş yapış biçimlerini ve bedel yaratma modelini şekillendiren temel bir yaklaşım olarak ele alan Anadolu Efes, tarım ve döngüsel iktisat odağındaki çalışmalarını sürdürüyor. Şirketin bu yıl “Derinleşen Etki” odağıyla yayımladığı ikinci Entegre Faaliyet Raporu ise yaratılan pahanın sadece finansal sonuçlarla değil, paydaşlar ve toplum üzerindeki kalıcı tesiriyle kıymetlendirilmesine odaklanıyor. Kalıcı, kapsayıcı ve dönüştürücü tesir anlayışıyla şekillenen bu yaklaşımın alandaki en somut örneklerinden biri de “İkinci Hasat” projesi.

Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) Türkiye iştirakinde yürütülen projede, arpa hasadının akabinde tarlada kalan sapların yaratıcı sanayiler için tekrar kıymetlendirilmesine odaklanılıyor.  İkinci Hasat kapsamında Adıyaman merkezli Eliyaman Bayan Teşebbüsü Kooperatifi, Fortuna Bayan Teşebbüsçü Kooperatifi ve MILKist Toplumsal Tasarım Merkezi ile birlikte çalışılıyor. İstekli dizayncı ve sanatkarların da dayanak verdiği projede, ziraî atık olarak görülen arpa sapları bayan emeği ve dizaynla buluşturularak yine üretim döngüsüne dahil ediliyor. Ayrıyeten, proje devri boyunca farklı sanatkarlar ve yapıtlarla kısım bölüm ilerleyen süreçte ortaya çıkan sanat yapıtlarından elde edilen gelirin online açık artırma yoluyla satışa sunularak kooperatiflere aktarılması hedefleniyor.

“Yarattığımız Tesirin Kalıcı Olmasını Önemsiyoruz”

Anadolu Efes Küme Kurumsal Bağlantı ve Bağlar Direktörü Selda Susal Saatçi, sürdürülebilirliğin artık sadece çevresel değil, tıpkı vakitte ekonomik ve toplumsal bir dönüşüm alanı olduğuna dikkat çekerek şunları söyledi:.

“Bugün global iktisat hâlâ büyük ölçüde ‘al, üret, tüket ve at’ modeliyle ilerliyor. Fakat kaynakların giderek kritik hale geldiği günümüzde döngüsel iktisat yaklaşımı sürdürülebilirlik açısından her zamankinden daha kıymetli. Circle Economy’nin Circularity Gap Report 2026 bilgilerine nazaran dünyada her yıl yaklaşık 25,4 trilyon Euro’luk bedel kaybı yaşanıyor. Bu tablo, şirketlerin eserlerini tekrar tasarlayan, atığı üretim süreçlerine yine dahil eden ve kıymet kaybını azaltan sistemler kurmaya odaklanmasını gerekli kılıyor.

Anadolu Efes olarak atık idaresi ve döngüsel ekonomiyi öncelikli odak alanlarımız ortasında görüyor; bu yaklaşımı hem kendi operasyonlarımızda hem de tedarik zincirimiz boyunca yaygınlaştırmak için çalışıyoruz. Yarattığımız tesirin sadece büyümesini değil, kalıcı olmasını da önemsiyoruz. “Derinleşen Etki” yaklaşımımızın temelinde de bu anlayış yer alıyor.

Bizim öykümüz toprakta başlıyor. Dört ana ham unsurumuzun ikisini direkt topraktan alıyoruz. Bu nedenle tedarik zincirimizin en değerli kesimlerinden biri olan tarımı; ekolojik, ekonomik ve toplumsal boyutlarıyla bütünsel bir yaklaşımla ele alıyoruz. Arpa hasadı sonrasında tarlada kalan arpa saplarını döngüsel iktisat modeliyle tekrar iktisada kazandırırken, bu süreci bayanların güçlenmesini destekleyen bir yapıyla buluşturuyoruz. UNDP Türkiye iştirakinde hayata geçirdiğimiz İkinci Hasat projesiyle ziraî yan eserlerin tekrar kıymete dönüşümüne yönelik ölçeklenebilir bir model ortaya koymayı amaçlıyoruz.”

Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) Türkiye Ekonomik Büyüme ve Rekabetçilik Portföy Yöneticisi Ceyda Alpay ise projeye ait değerlendirmesinde şunları söyledi:

“UNDP olarak Anadolu Efes ile sürdürülebilirlik alanında yaklaşık 17 yıla dayanan güçlü bir iş birliğimiz bulunuyor. “İkinci Hasat”, ziraî yan eserlerin yine değerlendirilmesini bayanların güçlenmesi ve mahallî kalkınmayla bir ortaya getiren çok pahalı bir model sunuyor. Bayanların üretim süreçlerinde merkezde yer aldığı bu yaklaşımın farklı bölgelerde ve farklı ziraî eserlerle yaygınlaşabileceğine inanıyoruz. Kıymetli olan yaklaşımın kendisi: yerelde var olan bir kaynağı tekrar görmek, bayanların emeğini ve bilgisini merkeze almak, tasarım ve pazar irtibatlarıyla katma kıymeti artırmak ve bunu çevresel yararla birlikte düşünmek. İkinci Hasat aslında bize güçlü bir şeyi hatırlatıyor: Bir hasat bittikten sonra yeni bir hasat başlayabilir. Birinci hasat tarımdan gelir; ikinci hasat ise bayanların emeğinden, yaratıcılıktan ve birlikte kurulan yeni kıymet zincirlerinden doğar. Döngüsel iktisat yaklaşımıyla toplumsal faydayı bir ortaya getiren bu modelin farklı bölgeler için de ilham verici bir örnek oluşturacağına inanıyoruz.”

MILKIst Toplumsal Tasarım Merkezi Kurucu Direktörü Birnur Temel Birtane, “İkinci Hasat, sırf ziraî atığın ikincil ham unsura dönüşümüne odaklanan bir proje değil; toprağın bilgisini, mahallî üretim kültürünü ve tarımın farklı dallar için başlangıç noktası olduğunu görünür kılan çok katmanlı bir süreç. Bu projede bayanlar sadece üretici değil, tıpkı vakitte bilgiyi taşıyan ve geleceğe aktaran paydaşlar haline geliyor. Tarım ile tasarım ortasında yeni bağlar kurarken, farklı disiplinlerden sanatkarlar ve tasarımcılarla birlikte daha sürdürülebilir üretim modelleri geliştirmeyi amaçlıyoruz.” diye konuştu.

MILKist Toplumsal Tasarım Merkezi, Adıyamanlı bayanlarla birlikte arpa sapını sanat ve tasarım için kullanılabilecek yüzeylere dönüştürüyor. İstekli sanatçı ve tasarımcıların takviyesiyle yürütülen proje kapsamında, dekorasyon gereçlerinden aksesuarlara uzanan sanat yapıtları ortaya çıkıyor.

Projenin Öteki Vilayetlere de Taşınması Hedefleniyor

Baskıdan nakışa, heykelden çizim, kolaj ve dijital sanata kadar farklı disiplinlerde ve ebatlardaki 16 sanat yapıtı ile projeyi güçlendiren sanatkarlar ortasında Cansu Sönmez, Deniz Eroğlu, Elif Acar, Ezra Tuba, Gülçin Uzun, Nergiz Yeşil, Pınar Yeğin, Reyhan Polat, Rozelin Akgün, Şeyma Canik yer alıyor. Türkiye’nin önde gelen tasarımcılarından İstek Kaprol, Başak Cankeş ve Simay Bülbül ise dokuma tasarımı odaklı rehberlikleriyle arpa sapı Ar-Ge sürecine istikamet veriyor. “İkinci Hasat” kapsamında önümüzdeki devirde bayan kooperatifleriyle saha çalışmalarının genişletilmesi, yeni tasarım eserlerinin geliştirilmesi ve Adıyaman’da kalıcı bir üretim/atölye modelinin oluşturulması hedefleniyor. Önümüzdeki periyotta ise bu modelin üretim yapılan öteki vilayetlere de taşınarak tesirin artırılması hedefleniyor.

Adıyaman’dan New York’a Kurulan Köprü

Aynı vakitte, Adıyaman’daki bayan kooperatiflerinin kıssaları, gereç bilgileri, üretim teknikleri ve kültürel mirasları; uzaktan eğitimler ve üretim sürecine dahil olan bayanlar tarafından çekilen görüntüler üzere açık erişimli kaynaklar aracılığıyla milletlerarası araştırma süreçlerine dahil edilecek. 

Eylül ayında New York’taki Fashion Institute of Technology (FIT) bünyesinde düzenlenecek “Topraktan Yüzeye” standı ise toprağa dayanan bir gerecin yaratıcı üretim süreçlerindeki dönüşümünü görünür kılacak. Adıyaman ile New York ortasında kurulan bu karşılıklı öğrenme modeli, lokal üretim bilgisini akademik ve araştırma temelli tasarım pratikleriyle buluştururken, “İkinci Hasat” projesi de ziraî üretim, tasarım ve toplumsal faydayı bir ortaya getiren kapsayıcı bir iş birliği modeli ortaya koyacak.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı