Hastalıklar belirti vermiyor, sessizce ilerliyor!

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

50 yaş, takvimde yalnızca bir dönüm noktası değil; tıpkı vakitte sıhhat açısından kritik bir eşik olarak kabul ediliyor. Bu devirle birlikte bedende hücre yenilenmesi yavaşlıyor, metabolizma sürat kaybediyor ve kas kütlesi azalırken yerini yağ dokusu almaya başlıyor. Ayrıyeten, damar esnekliğinin ve kemik yoğunluğunun azalması bedeni kronik hastalıklara karşı daha savunmasız hale getiriyor. Alışkanlıklarımız bu süreçte nasıl bir hayat süreceğimizin en güçlü belirleyicisi oluyor. Sağlıklı beslenmek, nizamlı spor yapmak, gerilimi yönetmek ve kâfi uyumak biyolojik yaşlanmanın tesirlerini besbelli ölçüde azaltıyor. Bunların yanı sıra nizamlı olarak yapılan test ve tarama programları da hastalıkların erken teşhis edilmesinde, hatta birtakım hastalıkların önlenmesinde hayati bir rol oynuyor! Acıbadem Üniversitesi Atakent Hastanesi İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Hakan Yavuzer, günümüzde yaşlanmanın  artık bir “gerileme” süreci olarak görülmediğini belirterek, “Doğru hayat alışkanlıkları ve tertipli tıbbi taramalar sayesinde hem ömür müddeti uzamakta hem de ömür kalitesi besbelli halde artmaktadır. Günümüzde etkin, enerjik ve konforlu bir ikinci bahar yaşamak mümkündür” diyor.  

“Kendimi uygun hissediyorum” kusuruna düşmeyin! 

İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Hakan Yavuzer, ilerleyen yaşla birlikte organ ile sistem rezervlerinde yaşanan azalma ve değişimlerin düzenli denetimleri çok daha değerli hale getirdiğini vurguluyor.   “Kendimi  iyi hissediyorum, doktora gitmeme gerek yok” kanısının ileri yaşlardaki en büyük yanılgılardan biri olduğunu söz eden Prof. Dr. Hakan Yavuzer, kalp-damar ve kanser üzere önemli hastalıkların uzun mühlet hiçbir belirti vermeden sessizce ilerlediğine dikkat çekerek, “Bu nedenle test yaptırmak için şikayetlerin başlamasını beklemek büyük bir risk taşımaktadır. Tertipli yapılan tarama programları hastalıkları şimdi belirti vermedikleri periyotta tespit etmektedir. Tedaviye erken başlanması sayesinde komplikasyonlar önlenebilmekte ve hayati riskler kıymetli ölçüde azaltılmaktadır” diye konuşuyor. İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Hakan Yavuzer, 50 yaşından itibaren asla aksatmamanız gereken testleri ve tarama programlarını anlattı; değerli teklifler ve ihtarlarda bulundu! 

METABOLİK SİSTEM DEĞERLENDİRMESİ

Diyabet, insülin direnci ile tiroit hastalıkları, ilerleyen yaşla birlikte metabolizma suratının düşmesi ve ailesel genetik faktörlerin de tesiriyle ortaya çıkabiliyor. Bilhassa açlık glukoz, üç aylık glukoz ortalaması (HbA1c), insülin direnci (HOMA-IR), kan lipid seviyeleri, tiroit işlevleri, karaciğer ve böbrek işlevleri ile B12 vitamin seviyelerinin tespit edilmesi büyük kıymet taşıyor. 

Hangi sıklıkta yaptırmalı? Obezite probleminde ve hastalık tespit edilen durumlarda yılda 2-3 sefer test tekrarları öneriliyor. 

KARDİYOLOJİK DEĞERLENDİRME

Dünya Sıhhat Örgütü (DSÖ) sağlıklı bir hayat için günlük tuz tüketimini 5 gramın altı olarak belirlese de ülkemizde kişi başı günlük ortalama tuz tüketimi yaklaşık 10,2 gram civarında seyrediyor. Prof. Dr Hakan Yavuzer, “Bu yüksek tüketim bilhassa 50 yaş üzerinde damar sertliği, hipertansiyon ve buna bağlı kalp krizi ile inme riskini artırıyor” ikazında bulunuyor. 

Hangi sıklıkta yaptırmalı? Hiçbir şikâyet olmasa bile sistemli kan basıncı ölçümü, EKG (Elektrokardiyografi), Efor Testi, Ekokardiyografi ve yılda bir sefer rutin kalp- damar denetimleri hayat kurtarıyor. Risk faktörleri ve ek hastalıklara nazaran denetim sıklığı artırılabiliyor. 

KANSER TARAMASI

İlerleyen yaşla birlikte kanserin görülme riske de artıyor. İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Hakan Yavuzer, bu nedenle kanser tarama programlarının 50 yaş sonrasında daha da değerli hale geldiğine dikkat çekiyor.

Kolon kanseri:  Kolonoskopi kolon kanserinin erken tespit edilmesinde “altın standart yöntem” olarak nitelendiriliyor. Bunun yanı sıra dışkıda saklı kan testine de başvurulabiliyor.   Kolon kanserinin en kıymetli özelliği tarama programıyla erken yakalanabilmesi, hatta kolonoskopi formülünde saptanan poliplerin kansere dönüşmeden çıkarılması sayesinde önlenebilmesi. 

Hangi sıklıkta yaptırmalı? Risk faktörü bulunmuyorsa 50 yaşından itibaren 10 yılda bir kolonoskopi öneriliyor. Polip ve gibisi riskli durumlar varsa yıllık kolonoskopi denetimleri ehemmiyet kazanıyor. Ailedeki risk durumuna nazaran kolonoskopi yoluna daha erken yaşlarda da başlanabiliyor. 

Akciğer kanseri: Özellikle uzun yıllar sigara hikayesi olan şahıslarda düşük doz bilgisayarlı tomografi öneriliyor.

Hangi sıklıkta yaptırmalı? Ailede kanser hikayesi bulunmuyorsa yılda bir kere düşük doz bilgisayarlı tomografi taramaları kâfi oluyor. Risk tespit edildiği durumlarda bu tarama daha sık talep edilebiliyor. 

Kadınlar için göğüs ve rahim ağzı kanseri: Yaş ilerledikçe göğüs ve rahim ağzı kanseri riski de artıyor. Bu nedenle mamografi ve pap smear ile HPV (Human Papilloma Virüsü) taraması yaşamsal değer taşıyor. Sistemli taramalar ile her iki kanser tipi erken devirde tespit edilebiliyor. Daha da kıymetlisi, rahim ağzı kanserinde kanser öncesi hücresel değişiklikler yakalanabiliyor ve tedavi sayesinde kanser gelişimi önlenebiliyor. 

Hangi sıklıkta yaptırmalı? 40 yaşından itibaren mamografi ve 65 yaşına kadar doktorun önerdiği sıklıkta pap smear ile HPV taraması içeren bayan doğum muayenesinin aksatılmaması gerekiyor. 

Erkekler için prostat kanseri: Prostat kanserinin erken tespitinde prostat spesifik antijen (PSA) testi ve ürolojik muayene büyük değer taşıyor. 

Hangi sıklıkta yaptırmalı? Ürolojik muayenenin 1-2 yılda bir tekrar edilmesi hayat kurtarıyor.

 KEMİK TARAMASI

Kadınlarda menopozla birlikte hormonal eksilmelere bağlı olarak osteoporoz (kemik erimesi) başlıyor. Bunun sonucunda ileri yaşlarda uzunluk kısalması, yaygın kemik ağrısı ve kemik kırıkları riski oluşuyor. 

Hangi sıklıkta yaptırmalı? Kemik yoğunluğu ve D vitamini düzeylerinin ölçümünün yıllık olarak tekrar edilmesi öneriliyor. 

BİLİŞSEL VE RUHSAL DEĞERLENDİRME

İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Hakan Yavuzer, yaşlılıkta unutkanlığın olağan bir durum olarak kabul edilmesinin en büyük yanlışlardan biri olduğuna işaret ediyor. Prof. Dr. Hakan Yavuzer, “Eşyaların yerini karıştırma, para hesabı yapmakta zorlanma ve isimleri unutma üzere günlük hayatı etkileyecek formda unutkanlıkta artış olması uyarıcı olmalıdır” diyor.  

Hangi sıklıkta yaptırmalı? Erken evre demans (bunama) ile olağan yaşlanmaya bağlı bellek değişimlerinin mental durum testleri ile yılda bir sefer kıymetlendirilmesi gerekiyor. Birebir vakitte yaşlılık depresyonu gençlerden farklı olarak hüzünle değil, bedensel ağrılar, isteksizlik yahut unutkanlıkla maskelenmiş olarak görülüyor. Bu nedenle kuşku edilen durumlarda depresyon tarama ölçekleri ile yıllık kıymetlendirme yapılması son derece değer taşıyor. 

İŞİTME VE GÖRME TARAMALARI

Derinlik algısını bozan görme sıkıntıları dengeyi olumsuz etkileyerek düşmelere yol açabiliyor.  Ayrıca yaşa bağlı işitme kayıpları beynin sesleri sürece kapasitesini zorlayarak bilişsel yükü artırabiliyor. Tedavi edilmeyen işitme meseleleri, beyin yapısında değişikliklere ve bilişsel yeteneğin azalmasına yol açarak demans riskini artırabiliyor. Tüm bu görme ve işitme problemleri, toplumsal bağların zayıflaması ve etrafa bağımlılığı artırarak yetersizlik hissi oluşturabiliyor.

Hangi sıklıkta yaptırmalı? İşitme muayenesi, glokom (göz tansiyonu) ve katarakt taramasının yıllık olarak yapılması öneriliyor. Erken teşhis edilebilen durumlarda tedavinin düzenlenmesi, işitme aygıtı yahut gözlük kullanımı üzere destekleyici tahlillerin sağlanması problemlerin ilerlemesinin önüne geçiyor. 

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı