Eklem Yaşlanmasını Durdurmak Mümkün mü?

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Eklem sıhhati birden fazla vakit sadece yaşlanmanın doğal bir sonucu olarak görülse de, şimdiki bilimsel datalar bunun büyük ölçüde hayat stili ve hareket alışkanlıklarıyla bağlı olduğunu ortaya koyuyor. Çağdaş ortopedi yaklaşımında artık yalnızca ağrıyı tedavi etmek değil; eklemin biyomekaniğini anlamak, hareketi tahlil etmek ve süreci erken devirde yönetmek ön plana çıkıyor. Hakikat kıymetlendirme ve şahsa özel planlama ile eklem sorunlarının ilerlemesi yavaşlatılabiliyor hatta birçok durumda cerrahiye gerek kalmadan denetim altına alınabiliyor. Memorial Şişli Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Bölümü’nden Doç. Dr. Mahmud Aydın, eklem yaşlanmasının sebepleri ve tedavi formülleri hakkındaki soruları yanıtladı.

Doğru hareket sağlıklı ve genç eklemler

Eklem dokularının “biyolojik yaşı”; takvim yaşından çok, mekanik yüklenme, inflamasyon seviyesi ve hayat şekli ile şekillenir. Yanlışsız ve sistemli hareket eden eklemler, hareketsiz ya da yanlış yüklenen eklemlere kıyasla işlevlerini çok daha uzun müddet koruyabilir. Bu nedenle hareketin bir yaşı yoktur; bilakis gerçek hareket, eklem sıhhatinin en güçlü belirleyicisidir.

Eklem ağrısı yalnızca bulunduğu yerden kaynaklanmayabilir

Eklem ağrıları birden fazla vakit sırf ağrı hissedilen bölgeden kaynaklanmaz. Çağdaş ortopedi yaklaşımına nazaran bu ağrılar, bedendeki biyomekanik zincirin bozulmasının bir sonucu olabilir. Örneğin diz ağrısı; kalça stabilitesindeki bir zayıflık, ayak basış bozukluğu yahut omurga hizalanmasındaki sorunla alakalı olabilir. Bu nedenle şimdiki yaklaşımda sırf ağrılı bölgeyi değil, tüm kinetik zinciri kıymetlendirmek temeldir. Bu bakış açısı, hem gerçek teşhis koymayı kolaylaştırır hem de gereksiz cerrahi müdahalelerin önüne geçer.

Sadece MR yetmez, hareket tahlili tanıyı değiştiriyor

Geleneksel görüntüleme sistemleri (MR, BT) kıymetli bilgiler sunsa da sırf statik bilgiler sağlar. Halbuki birçok ortopedik sorun, hareket sırasında ortaya çıkar. Bu noktada devreye giren yeni jenerasyon teknolojiler, bilhassa hareket halindeki bedeni tahlil ederek fark yaratmaktadır. Radyasyonsuz yürüme ve postür tahlil sistemleri sayesinde omurga ve alt ekstremite hizalanması dinamik olarak kıymetlendirilebilir. Böylelikle statik görüntülemede fark edilemeyen; yürürken oluşan yük dağılımı bozuklukları, bedenin ağrıyı azaltmak için geliştirdiği kapalı istikrar ve telafi hareketleri ve vakitle öteki bölgelere binen fazla yük net formda ortaya konur.

Hem statik hem de dinamik kıymetlendirme sunar

DİERS (Formetric / 4D Motion Lab), omurga ve postürü radyasyon kullanmadan tahlil eden ileri teknoloji bir sistemdir. Yüzey topografisi ve optik sensörler aracılığıyla çalışan bu sistem, hem statik hem de dinamik kıymetlendirme imkanı sunar. DİERS ile omurga hizalanması, pelvis konumu, yük dağılımı, yürüme paterni (4D tahlil ile) tahlil edilir. 

Skolyoz takibi, postür bozuklukları, bel ve sırt ağrıları, yürüme bozuklukları, alt ekstremite yük dağılım tahlili, sportmen performans değerlendirmesi yapılabilir. En değerli avantajlarından biri, büsbütün radyasyonsuz ve non-invaziv olmasıdır. Bilhassa 4D tahlil sayesinde hastanın yürüyüşü anlık olarak incelenir ve vakit içindeki hareket değişimleri ayrıntılı biçimde ortaya konur.

Kıkırdak hasarı büsbütün güzelleşir mi?

Kıkırdak dokusunun kendini yenileme kapasitesi sonludur; lakin günümüzde gelişen rejeneratif tedavilerle bu süreç desteklenebilmektedir. Eklem içi enjeksiyonlar (PRP, hyaluronik asit), hücresel tedaviler ve biyolojik casuslar; inflamasyonu azaltarak ve doku uygunlaşmasını destekleyerek eklem ömrünü uzatabilir. Birinci gayesi desteklemektir, erken evrede hayli tesirlidir. İkincisi ise onarmaktır (repair/regenerate) ve seçilmiş hasta kümesinde mümkündür. Hakikat hasta ve hakikat vakitte uygulandığında bu tedaviler, cerrahi muhtaçlığını geciktirebilir hatta birtakım durumlarda büsbütün ortadan kaldırabilir.

Yaşam stili değişikliği önemli

Birçok ortopedik sorun aslında önlenebilir niteliktedir. Yanlışsız antrenman ve kas istikrarı, sağlıklı beden yükü, inflamasyonu azaltan beslenme, tertipli ve çeşitli hareket eklem sıhhatini belirleyen temel faktörlerdir. Bilhassa fazla kilo, eklemlere binen yükü katlayarak artırır ve kıkırdak yıpranmasını hızlandırır. Bu nedenle günümüzde “longevity” yaklaşımıyla sadece ömür mühleti değil, hareket kalitesi ve bağımsızlık da korunmaya çalışılmaktadır.

Eklem sıhhatinde hakikat yaklaşım: Erken önlem

Eklem sıhhatine yaklaşım reaktif değil, proaktif olmalıdır. Hülasa ağrı başladıktan sonra değil, sorun oluşmadan evvel tedbir alınmalıdır. Eklem check-up yaklaşımı ile biyomekanik sorunlar erken saptanır, kıkırdak hasarı ilerlemeden önlenir, cerrahi ihtiyacı azaltılır. Ömür uzunluğu ağrısız ve özgür hareket edebilmek, eklemlere gösterilen itinanın direkt bir sonucudur. Hakikat tahlil, hakikat hareket ve yanlışsız tedavi ile eklem yaşlanması kaçınılmaz bir baht olmaktan çıkarılabilir.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı