Menenjitte en riskli küme, bebekler ve genç erişkinler

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Halk ortasında menenjit olarak bilinen meningokok hastalığı, az görülmesine karşın süratli ilerleyebilen ve önemli sonuçlara yol açabilen bir bakteri enfeksiyonu olarak tanımlanıyor. İstanbul Atlas Üniversitesi Tıp Fakültesi Dahili Tıp Bilimleri Kısmı Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Kolu Öğretim Üyesi Prof. Dr. Fatma Bozkurt, son günlerde İngiltere’de ortaya çıkan menenjit hadiselerinin geniş çaplı bir salgın olarak değil, hudutlu bir “küme” olarak değerlendirildiğini söyledi. Meningokok hastalığının muhakkak yaş kümelerinde daha sık ortaya çıktığını söz eden Prof. Dr. Bozkurt, bebekler ve 15–25 yaş ortası genç erişkinlerin en riskli kümeleri oluşturduğunu söyledi. Prof. Dr. Fatma Bozkurt, meningokok hastalığından korunmada en tesirli metodun aşılama olduğunu kaydetti.

İstanbul Atlas Üniversitesi Tıp Fakültesi Dahili Tıp Bilimleri Kısmı Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Kolu Öğretim Üyesi Prof. Dr. Fatma Bozkurt, son günlerde İngiltere’de görülen olaylarla gündeme gelen menenjit hastalığına ait bilgi verdi.

Adölesan ve genç erişkinlerde genel taşıyıcılık oranı yükseliyor

Meningokok hastalığının, Neisseria meningitidis isimli bakterinin neden olduğu, az görülmesine karşın süratli ilerleyebilen ve önemli sonuçlara yol açabilen bir enfeksiyon olduğunu belirten Prof. Dr. Fatma Bozkurt, “Bu bakteri çoklukla nazofarenkste yani boğazın art kısmında bulunur ve birçok vakit rastgele bir belirtiye neden olmadan taşınabilir. Toplumda genel taşıyıcılık oranı yüzde 5–10 civarındayken, bilhassa adölesan ve genç erişkinlerde bu oran yüzde 20–30’a kadar çıkabilmektedir. Buna karşın invaziv hastalık sırf taşıyıcı bireylerin küçük bir kısmında gelişir” diye konuştu.

Kalabalık kapalı alanlarda bulaş riski artıyor

Meningokok bakterisinin temel olarak damlacık yoluyla bulaştığını kaydeden Prof. Dr. Fatma Bozkurt, “Öksürük ve hapşırıkla yayılan teneffüs damlacıkları, öpüşme, ortak eşya kullanımı ve sigara yahut elektronik sigara paylaşımı bulaşta kıymetli rol oynar. Bununla birlikte meningokok, influenza üzere yüksek bulaşıcılığa sahip değildir; bulaş için çoklukla uzun müddetli ve yakın temas gereklidir. Bu nedenle hastalık çoğunlukla birebir meskende yaşayan bireyler, yurt ortamındaki öğrenciler yahut kalabalık kapalı alanlarda uzun mühlet vakit geçiren bireyler ortasında görülür” dedi.

En riskli kümeler; bebekler ve genç erişkinler

Epidemiyolojik açıdan bakıldığında, meningokok hastalığının muhakkak yaş kümelerinde daha sık ortaya çıktığını söz eden Prof. Dr. Fatma Bozkurt, “Bebekler ve 15–25 yaş ortası genç erişkinler en riskli kümeleri oluşturur. Bilhassa üniversite öğrencileri, hem artmış taşıyıcılık oranı hem de ağır toplumsal temas nedeniyle dikkat çekmektedir. Ayrıyeten bağışıklık sistemi zayıf olan bireylerde hastalık gelişme riski besbelli biçimde artar” ihtarında bulundu.

“Menenjit” ve “meningokoksemi” formunda kendini gösteriyor

Klinik olarak meningokok hastalığının “menenjit” ve “meningokoksemi” olarak iki ana tablo ile kendini gösterdiğini söyleyen Prof. Dr. Fatma Bozkurt, “Menenjit durumunda ateş, baş ağrısı, ense sertliği ve ışığa hassasiyet üzere bulgular ön plandadır. Meningokoksemi ise bakterinin kana geçmesiyle oluşur ve daha ağır seyirlidir. Bu tabloda ateş, halsizlik, hipotansiyon ve bilhassa basmakla solmayan mor döküntüler görülür. Hastalık kimi durumlarda saatler içinde ilerleyebilir ve ömrü tehdit eden sonuçlara yol açabilir” biçiminde bilgi verdi.

Türkiye’de bilhassa serogrup W ön planda yer alıyoır

Meningokok bakterisinin kapsül yapısına nazaran farklı serogruplara ayrıldığını kaydeden Prof. Dr. Fatma Bozkurt, şu bilgileri verdi:

“Günümüzde 12’den fazla serogrup tanımlanmış olmakla birlikte, hastalığa en sık neden olanlar A, B, C, W ve Y serogruplarıdır. Bu serogrupların dağılımı coğrafik bölgelere nazaran değişiklik göstermektedir. Avrupa’da serogrup B daha yaygınken, Türkiye’de bilhassa serogrup W ön plandadır. Bu durum, milletlerarası seyahatler, bilhassa hac ve umre üzere toplu tertipler ve aşılama siyasetleri ile alakalıdır.”

İngiltere’deki hadiseler salgın değil, sonlu bir küme

Dünya gündeminde son günlerde yer alan menenjit hadiselerini kıymetlendiren Prof. Dr. Fatma Bozkurt, şunları söyledi:

 “Son yıllarda İngiltere’de, bilhassa Kent ve Canterbury bölgesinde meningokok hadiselerinin kümelendiği bildirilmiştir. Bu durum geniş çaplı bir salgın olarak değil, hudutlu bir “küme” olarak bedellendirilmektedir ve olayların birçoklarının serogrup B ile bağlı olduğu görülmüştür. Bu tıp lokal kümelenmeler, meningokok hastalığının çoklukla geniş çaplı pandemiler yerine belli toplumsal ağlar içinde yayıldığını göstermektedir.

Yayılımlar hudutlu kalır

Bu noktada değerli bir soru ortaya çıkmaktadır: İngiltere’de görülen bu hadiseler Türkiye’ye yayılabilir mi? Teorik olarak, taşıyıcı bireylerin milletlerarası seyahatleri yoluyla bakterinin farklı ülkelere taşınması mümkündür. Lakin meningokokun bulaşması için yakın ve uzun vadeli temas gerektiğinden, bu tıp yayılımlar çoklukla sonlu kalır. Mevcut epidemiyolojik datalar, İngiltere’deki olayların Türkiye’de geniş çaplı bir artışa yol açtığını göstermemektedir. En mümkün senaryo, uygun şartlar oluştuğunda küçük ve lokal kümelenmelerin ortaya çıkmasıdır.”

En tesirli formül aşılama

Prof. Dr. Fatma Bozkurt, meningokok hastalığından korunmada en tesirli sistemin aşılama olduğunu belirterek “Günümüzde iki temel aşı kümesi bulunmaktadır: MenACWY ve MenB aşıları. MenACWY aşısı, A, C, W ve Y serogruplarına karşı kapsül temelli konjuge bir aşı olup hem kişisel müdafaa sağlar hem de bakterinin taşınmasını azaltarak toplum bağışıklığı oluşturur. MenB aşısı ise kapsülün insan dokularına benzerliği nedeniyle protein temelli olarak geliştirilmiştir ve bilhassa kişisel muhafaza sağlar” dedi.

Genç erişkinler ve risk altındaki bireyler için aşılamanın değeri artıyor

Aşılama stratejilerinin ülkeden ülkeye farklılık gösterdiğini söyleyen Prof. Dr. Fatma Bozkurt, “Örneğin İngiltere’de MenB aşısı bebeklik devrinde rutin olarak uygulanırken, MenACWY aşısı ergenlik devrinde uygulanarak taşıyıcılığın azaltılması hedeflenir. Türkiye’de ise meningokok aşıları rutin ulusal aşı programında yer almamakta, daha çok risk kümelerine ve özel durumlara nazaran önerilmektedir. Lakin mevcut epidemiyolojik datalar göz önüne alındığında, bilhassa genç erişkinler ve risk altındaki bireyler için aşılamanın değeri giderek artmaktadır” diye konuştu.

Yerel kümelenmeler dikkatle izlenmeli ve uygun aşılama stratejileri uygulanmalı

Meningokok hastalığının az görülmesine karşın süratli ilerleyen ve önemli sonuçlara yol açabilen bir enfeksiyon olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Fatma Bozkurt, kelamlarını şöyle tamamladı: “Hastalığın denetiminde sırf klinik hadiselerin tedavisi değil, tıpkı vakitte taşıyıcılığın ve bulaş dinamiklerinin anlaşılması da büyük ehemmiyet taşımaktadır. Global hareketliliğin arttığı günümüzde, mahallî kümelenmelerin dikkatle izlenmesi ve uygun aşılama stratejilerinin uygulanması, hastalığın denetiminde temel ögeler ortasında yer almaktadır.”

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı