Down sendromunda bağımsızlık için erken eğitim şart!

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Üsküdar Üniversitesi ÇEGOMER (Çocuk ve Ergen Gelişimi ve Otizm Uygulama ve Araştırma Merkezi) Ergoterapist Emrullah Harun Kaya, 21 Mart Dünya Down Sendromu Farkındalık Günü kapsamında, erken yaşta başlanan eğitim ve uzman-aile takviyesinin Down sendromlu bireylerin günlük hayat, toplumsal ve motor maharetlerinin gelişmesine tesirinden bahsetti.

Destek programları, her Down sendromlu bireyin muhtaçlığına nazaran planlanmalı!

Down sendromunun, bireylerin toplumsal, fizikî ve bilişsel gelişimini etkileyen genetik bir farklılık olduğunu hatırlatan Ergoterapist Emrullah Harun Kaya, “Bu nedenle birey hayatı boyunca kimi alanlarda dayanağa gereksinim duyabiliyor.” dedi.

Her birey kendine has olduğu için görülen problemlerin da farklılık gösterebildiğine işaret eden Kaya, şöyle devam etti:

“Her Down sendromlu bireyin gelişim süreci farklıdır. Bu nedenle dayanak programları bireyin gereksinimine nazaran planlanır. En sık karşılaşılan zorluklardan biri öz bakım hünerleridir. Giyinme, düğme ilikleme, ayakkabı bağlama, yemek yeme ve ferdî paklık üzere işlerde bazen daha yavaş öğrenebilirler. Bunun nedeni ekseriyetle kas tonusu düşük olması ve motor maharetlerin daha yavaş gelişmesidir. Ayrıyeten bireyler günlük hayatta yapmaları gereken işleri planlarken ve sırayla yapma konusunda da zorlanabilir. Bir işi adım adım tamamlamak yahut günlük rutinlere ahenk sağlamak bazen güç olabilir. Karşı tarafın söylediklerini anlamakta yeterli olsalar bile kendilerini kelamlı olarak tabir etmekte zorlanabilirler. Down sendromlu bireylerde yüksek seslere, kalabalık ortamlara ya da birtakım dokulara karşı daha hassas olabilirler. Kimi Down sendromlu bireyler hareket etmeye, dokunmaya yahut dokunsal uyaranlara daha fazla gereksinim duyar. Her birey farklı olduğu için bu özellikler her Down sendromlu bireylerde birebir formda görülmeyebilir.”

Aile ve uzman dayanağı, Down sendromlu bireylerin gelişimi için çok önemli!

Down sendromlu bireylerin günlük hayat hünerlerinde bağımsızlıklarını sağlayabilmeleri için erken yaşlarda eğitime başlanması gerektiğine dikkat çeken Emrullah Harun Kaya, “Bu eğitimlerde ailenin dayanağı çok değerli olmakla birlikte, alanında uzman şahıslardan alınan dayanak de Down sendromlu bireyin gelişimi açısından büyük katkı sağlar.” dedi. 

Özel eğitim, ergoterapi, spor/hareket eğitimi ve lisan konuşma terapistlerinden alınan eğitimlerin değerli katkılar sağlayacağını kaydeden Kaya, “Bu takviyelerle birlikte bağlantı ve etkileşim maharetleri, oyun marifetleri, öğrenmeye hazırlık maharetleri, ebeveyn bağlantısı, beslenme, uyku, tuvalet üzere günlük ömür maharetleri, kaba motor maharetleri, ince motor maharetleri ve duyusal kazanımın sağlanması amaçlanır.” biçiminde konuştu.

Ergoterapi, bireyin günlük ömür ve toplumsal maharetlerini geliştirir! 

0-3 yaş erken çocukluk periyodu eğitimlerinde temel motor marifetleri üzerinde durulduğunu tabir eden Emrullah Harun Kaya, “Ayrıca günlük rutinlere iştirak teşvik edilir. Oyuncaklarla etkileşim, kendi başına kolay hareketler yapma üzere aktiviteler desteklenir.” dedi. 

Diğer yaş periyotlarındaki eğitim süreçleri hakkında bilgi veren Kaya, şunları söyledi:

“3-6 yaş okul öncesi devirde olan bireylerde ise öz bakım marifetleri üzerine durulması gerekir. Giyinme hüneri, tuvalet alışkanlığı, el yıkama ve kolay konut içi vazifeler ile desteklenmeliler. Desteklenen alanlarda küçük adımlar ve görsel yönergelerle, tekrar ve oyun temelli aktivitelerle öğrenmesi kolaylaştırılabilir.

6-12 yaş okul çağında olan bireyin, günlük ömürde daha faal rol alması hedeflenmeli. Çantasını hazırlama, odasını düzenleme, vakit idaresini daha düzgün kavraması üzere maharetler üzerine çalışılmalı. Bu çalışmalar dışında toplumsal marifetlerin ve bağlantı maharetlerinin geliştirilmesi de bu devirde ehemmiyet taşır.

12 yaş sonrası ergenlik ve genç yetişkin devrinde bağımsız olarak yaşamayı daha kapsamlı hale getirmekte yarar vardır. Para kullanma, alışveriş yapma, toplu taşıma kullanma ve günlük sorumluluklarını yerine getirme hünerleri desteklenebilir. Ayrıyeten mesleksel maharetler ve toplumsal yaşama iştirakin artırılması da hedeflenmeli. Ergoterapi bireyin günlük hayat aktivelerine iştirakini artırmayı hedefleyerek öz bakım marifetleri, oyun, okul ve toplumsal hayat maharetlerinin geliştirilmesine dayanak olur.” 

Doğru takviyeyle Down sendromlu bireyler bağımsızlaşır!

Grup terapileri ve oyun terapilerinin, Down sendromlu çocukların akranlarıyla etkileşim kurmasını sağlayarak toplumsal marifetleri çok değerli derecede geliştirdiğine vurgu yapan Emrullah Harun Kaya, “Bu süreç içerisinde paylaşma, sıra bekleme ve bağlantı kurma üzere hünerleri desteklenir. Ayrıyeten özgüvenlerinin artmasına ve toplumsal ortamlara daha kolay ahenk sağlamalarına yardımcı olur.” dedi.

Ailelerin, terapilerde öğrenilen marifetlerin günlük hayatta uygulanmasını sağlayarak süreci değerli ölçüde destekleyebileceklerini tabir eden Kaya, kelamlarını şöyle tamamladı:

“Giyinme, yemek yeme, tuvalet alışkanlığı yahut kolay konut işleri üzere maharetlerin meskende tekrar edilmesi Down sendromlu bireyin pratiğini artırabilir. Bu sayede öğrenilen bilgiler günlük hayata taşınır ve bağımsızlık gelişir. Ailelerin bu süreçte sabırlı olması gerekir. Ayrıyeten olumlu davranışları teşvik etmeleri çok değerli. Ailelerin uzmanlar ile iş birliği yaparak konutta uygulanabilecek aktiflikleri sürdürmesi, çocuğun öğrenme ve toplumsal hünerlerini günlük hayata daha rahat taşımalarını sağlar. Öğrenilen marifetler sırf terapi seanslarında kalmamış olmakla birlikte erken ve hakikat dayanakla Down sendromlu bireylerin günlük ömür marifetleri, toplumsal ahenkleri ve bağımsızlık seviyeleri değerli ölçüde gelişebilir.”

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı