Yeni Yılda Kanserden Korunmak İçin Neler Yapılmalı?

Yeni bir yıla girildiğinde sıhhat başlığı her zamankinden daha fazla ehemmiyet kazanıyor. Bilhassa kanser hem görülme sıklığının artması hem de toplumda yarattığı kaygı nedeniyle gündemdeki yerini koruyor. Kanserle çabada en kritik öge, hastalığı beklemek yerine riskleri erken devirde yönetmekten geçiyor. Araştırmalar 2026’nın birinci günlerinden itibaren kanserle uğraşta en tesirli yaklaşımın erken teşhis, sistemli tarama ve ömür üslubu değişiklikleri olduğunu gösteriyor. Memorial Göztepe Hastanesi Kanser Merkezi Lideri Prof. Dr. Mustafa Özdoğan, yeni yılda kanser hastalığına karşı alınması gereken tedbirler hakkında değerli bilgiler paylaştı.

Uzun ömür, sağlıklı yıllar manasına gelmiyor

Kanser, çağdaş çağda ortaya çıkmış bir hastalık değildir. Tarihi ve arkeolojik bulgular, kanserin binlerce yıldır insanlıkla birlikte var olduğunu göstermektedir. Günümüzde kanser sıklığındaki artışın temel nedeninin, tıptaki ilerlemeler sayesinde insan ömrünün uzaması olduğu bilinmektedir. Beşerler artık daha uzun yaşamakta; bu durum, kanser riskinin daha geniş bir vakit dilimine yayılmasına neden olmaktadır. Son iki yüzyılda ortalama hayat mühleti besbelli biçimde artmıştır. Lakin asıl belirleyici olan, bu müddetin ne kadarının sağlıklı geçirildiğidir. Daha uzun yaşayan toplumlarda kanserin daha sık görülmesi, korunma ve erken teşhis stratejilerinin her zamankinden daha değerli hale gelmesine yol açmıştır.

Erken teşhis mümkün fakat iştirak düşük

Günümüzde göğüs, rahim ağzı, kalın bağırsak ve prostat kanserleri başta olmak üzere birçok kanser cinsinde erken teşhis sayesinde tedavi başarısı kıymetli ölçüde arttı. Buna karşın tarama programlarına iştirak oranları hala düşük düzeylerde seyrediyor. Birçok kişi, kanser olasılığıyla yüzleşmekten kaçınmakta ve tarama testlerini ertelemektedir. Halbuki erken teşhis sayesinde hastalık denetim altına alınabilmekte ve tedavi süreci çok daha tesirli formda yönetilebilmektedir.

2026’da kanser tarama testlerinizi yaptırın!

Kanser birden fazla vakit belirti vermeden ilerler ve erken evrede saptandığında ise tedavi bahtı besbelli formda artar. Ailede kanser hikayesi bulunuyorsa, son periyotta nedeni açıklanamayan kimi şikayetler ortaya çıktıysa ya da yaş prestijiyle risk kümesine girildiyse “bir şeyim yok” denilmemeli ve vakit kaybetmeden tarama testleri için tabibe başvurulmalıdır. Kanser tarama testlerinin, hastalık ortaya çıkmadan evvel riskin belirlenmesinde hayati bir rol üstlendiği unutulmamalıdır.

Kadınlar için kıymetli testler:

Erkekler için kıymetli testler:

Bunların dışında, bayan erkek fark etmeksizin yaşı kaç olursa olsun her bireyin yılda bir sefer temel kan ve biyokimya testlerini yaptırması, genel sıhhat durumunun izlenmesi açısından yararlı olabilir. Aile hikayesi ve kişisel risk durumuna nazaran karaciğer ve tiroit ultrasonu üzere şahsa özel taramalar planlanmalıdır. Bilhassa ailesinde kanser hikayesi bulunan şahıslarda taramaların daha erken yaşta ve daha sık aralıklarla yapılması büyük ehemmiyet taşımaktadır.

“Ben sağlıklıyım” yetmez “Biz sağlıklı mıyız?” demeliyiz!

Bilimsel çalışmalarda, kanser riskinin sadece genetik yatkınlıkla değil; günlük ömürde benimsenen alışkanlıklarla da yakından bağlantılı olduğu ortaya konulmaktadır. Hareketsizlik, sistemsiz ve istikrarsız beslenme, çok kilo alımı ve kronik gerilim üzere faktörlerin tesirinin sadece bireyle hudutlu kalmadığı, tıpkı ömür alanını paylaşan tüm aile bireylerini etkilediği vurgulanmaktadır. Bu nedenle sağlıklı beslenme, nizamlı fizikî aktivite ve gerilim idaresi üzere alışkanlıkların aile içinde birlikte uygulanmasının, uzun vadede kollayıcı bir tesir sağladığı kabul edilmektedir.

Akdeniz diyetini ve faal hayatı benimseyin

Beslenme alışkanlıkları açısından Akdeniz diyetinin, kanser riskini azaltıcı tesirleri bilimsel çalışmalarla da desteklenmektedir. Zerzevat ve meyve tüketiminin artırılması, zeytinyağı ve balık yüklü beslenmenin tercih edilmesi; bunun yanında sistemli fizikî hareketin sağlanması, kâfi ve kaliteli uykunun desteklenmesi ile gerilimin yönetilmesi, korunmada kıymetli bir rol oynamaktadır. Bu yaklaşımın süreksiz bir diyet programı olarak değil, sürdürülebilir bir hayat biçimi olarak benimsendiğinde daha tesirli sonuçlar elde edildiği görülmektedir.

 

 

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı