Türk Demir Çelik Dalından CBAM Uyarısı: Varsayılan Emisyon Bedelleri Üretim Gerçekleriyle Uyuşmuyor

Avrupa Birliği’nin Sonda Karbon Düzenleme Sistemi (CBAM) kapsamında açıkladığı varsayılan emisyon kıymetleri, Türkiye’nin düşük karbonlu üretim yapısını gereğince yansıtmıyor.

Türk demir çelik kesimi, mevcut yaklaşımın rekabet gücünü zedelediğine dikkat çekerek, varsayılan kıymetlerin ülkelerin üretim sistemlerini temel alacak halde yine kıymetlendirilmesi davetinde bulundu.

Ege Demir ve Demirdışı Metaller İhracatçıları Birliği Lideri Yalçın Ertan, Avrupa Birliği tarafından hayata geçirilen CBAM’in, global ticaretin karbon temelli tekrar formlandığı yeni periyodun en değerli siyaset araçlarından biri olarak öne çıktığını vurguladı.

“Özellikle ihracat odaklı yapısıyla Avrupa pazarına güçlü entegrasyona sahip olan çelik kesimimiz açısından CBAM, sırf çevresel bir düzenleme değil, birebir vakitte rekabet şartlarını direkt etkileyen stratejik bir öge haline gelmiştir. CBAM’in temel maksadı, karbon kaçağını önlemek ve üretimin daha düşük çevresel standartlara sahip ülkelere kaymasını engelleyerek global ölçekte daha sürdürülebilir bir üretim yapısını teşvik etmek olarak özetlenebilir. Bu yönüyle mekanizma, Avrupa Birliği pazarına ihracat yapan üreticiler ile bu eserleri ithal eden firmaları direkt etkileyen bir çerçeve sunuyor. Bu nedenle, uygulamada kullanılan yolların ve hesaplama yaklaşımlarının, farklı ülkelerin üretim yapısını hakikat formda yansıtması kritik değer taşıdığını söyleyebiliriz.”

Hesaplama üreticilerden alınan ve CBAM metodolojisine uygun formda doğrulanmış gerçek bilgiler üzerinden yapılmalı 

Başkan Ertan, Türkiye çelik kesiminin üretim yapısı prestijiyle dünyada farklı bir pozisyonda yer aldığının altını çizerek kelamlarına şöyle devam etti:

“Sektörümüzde üretimin yaklaşık %70’i elektrik ark ocağı (EAF) prosedürüyle, yani büyük ölçüde hurda bazlı olarak gerçekleştiriliyor. Bu durum, Türkiye’yi daha düşük karbon yoğunluklu üretim yapan ülkeler ortasında öne çıkaran değerli bir avantajdır. Lakin bu avantajın CBAM kapsamında nasıl yansıtıldığı farklı bir husus zira eserin içerdiği karbon emisyonu, direkt mali yükümlülüğü etkilemekte. Bu nedenle emisyonların nasıl hesaplandığı ve kıymetlerin doğrulanması kritik hale gelmektedir. Bu bilgilerin tam ve uygun biçimde temin edilemediği ya da akredite kuruluşlarca doğrulanmadığı durumda ise varsayılan emisyon pahaları (default values) devreye giriyor. Münasebetiyle bu bedellerin nasıl belirlendiği, ne kadar temsil gücüne sahip olduğu ve gerçek üretim yapısını ne ölçüde yansıttığı, ihracatçılar açısından son derece belirleyici bir rol oynuyor.”

Akredite kuruluşların açıklanması ihracatçının önündeki belirsizliğin aşılması ve ihracatın devamlılığı için çok değerli ve ivedi 

“Bilindiği üzere temel olan, emisyon hesaplamasının üretici tesislerden alınan ve CBAM metodolojisine uygun halde doğrulanmış gerçek bilgiler üzerinden yapılması ve akredite kuruluşlarca doğrulanmasıdır. AB tarafından akreditasyon düzenek kapsamında zarurî olarak belirtilse de hangi kuruluşların akredite edilerek doğrulama yetkisi alacağı hala belirlenmemiştir. Doğrulayıcı kuruluşların yetkilendirilmesi ve milletlerarası seviyede kabul görmesine ait bu belirsizlik, firmalarımızın doğrulama hizmetlerine vaktinde erişimini zorlaştırabilecek; uygulamada ek maliyetler ve operasyonel aksaklıklar doğurabilecektir.”

Üretim gerçeklikleriyle örtüşmeyen bu yaklaşımın kabul edilmesi mümkün değil

Yalçın Ertan, “Diğer taraftan; Türkiye’nin EAF yüklü üretim yapısına karşın, varsayılan emisyon kıymetlerinin bu yapıyı gereğince yansıtmadığı ve daha yüksek emisyonlu üretim formüllerinin temel alındığı bir yaklaşımın benimsendiğini ve Türkiye’nin fiili emisyon performansının üzerinde bir karbon yoğunluğu ile temsil edildiğini görüyoruz. Bilhassa birtakım eser kümeleri için Türkiye ismine belirlenen kıymetlerin Çin üzere üretiminin %90’ı yüksek emisyonlu BOF usulüyle gerçekleşen bölgelerin bile üzerinde olması mevcut yaklaşımın üretim gerçeklikleriyle açıkça çeliştiğini göstermekte. Üretim gerçeklikleriyle örtüşmeyen ve bölümümüz açısından önemli bir rekabet dezavantajı yaratan bu yaklaşımın kabul edilmesi bizim açımızdan mümkün değildir.” dedi.

İhracat artışı için Bakanlıklarımızın takviyesini bekliyoruz

Başkan Ertan, “Mevcut yaklaşımın üretim gerçekliklerini tam olarak yansıtmadığı tarafında değerlendirmeler yapıldığını görüyoruz. Türkiye’nin EAF yüklü üretim yapısının dikkate alınması ve varsayılan bedellerin buna nazaran kıymetlendirilmesi, ihracatçılarımızın fiyat rekabetinden olumsuz etkilenmemesi açısından büyük değer taşıyor. Ayrıyeten doğrulayıcı kuruluşların yetkilendirilmesi ve milletlerarası seviyede kabul görmesine ait bu belirsizlik, firmalarımızın doğrulama hizmetlerine vaktinde erişimini zorlaştırabilecek; uygulamada ek maliyetler ve operasyonel aksaklıklar doğurabilecektir. Bu sebeple bu süreçte, ilgili kurum ve kuruluşlarımızın ortak bir yaklaşım ortaya koyması ve gerekli teşebbüslerin hem memleketler arası platformlarda hem de kamuoyu nezdinde daha güçlü formda gündeme getirilmesi ismine Bakanlıklarımızdan dayanak bekliyoruz.” değerlendirmesinde bulundu.

  

 

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı