Osmanlı Bürokrasisine Müzikal Bir Tenkit “Haramiler” Engin Alkan Yorumuyla Seyirciyle Buluşuyor

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kent Tiyatroları Musahipzade Celal’in yazdığı, Engin Alkan’ın uyarlayıp yönettiği “Haramiler” oyununu seyirciyle buluşturuyor.

Tarihin tozlu sayfalarından bugüne uzanan “haramzade” sistemini, renkli bir koreografi ve yapay zekadan yararlanılarak yapılan çarpıcı müziklerle ele alan “Haramiler”, 17 Aralık 2025 Çarşamba günü 20.00’de Harbiye Muhsin Ertuğrul Sahnesi’nde ilk gösterimini yapıyor.

Geleneksel Türk Tiyatrosu’nun hiciv ustası Musahipzade Celal’in Aynaroz Kadısı, Atlı Ases ve Fermanlı Mecnun Hazretleri isimli üç değerli oyunu, Engin Alkan tarafından tek bir kurguda birleştirilerek “Haramiler” ismiyle sahneye uyarlanıyor.

Oyunun Konusu:

Haramiler müzikali akrabası Şeyhülislam Efendisi’nin kayırmasıyla devletin en üst mertebelerine erişebilmiş Kadı Yakup Efendi’nin Saray’a dek uzanan ikbal seyahati ekseninde gelişen olayları anlatıyor.

Halkın başına musallat olan harami yöneticiler, çürümüş bürokrasi, malları gasp edilen yetim bir kız, gözü dönmüş papazlar, büyülerle muskalarla yolunu bulan cinci hocalar ve en kıymetlisi mağdur edilmiş halk bu oyunun en değerli figürleri olarak karşımıza çıkıyor.

Musahipzade Celal’in Fermanlı Meczup Hazretleri, Aynaroz Kadısı ve Atlı Ases oyunundan oluşturulan füzyon bir adaptasyonla kaleme alınan oyun mizahın, hicvin ve müziğin yumuşak kucağında kocaman bir yangını gözler önüne seriyor.

Haramiler Daima Vardılar, Her Yerdeydiler. Dün de Bugün de... Ve Şimdi Sahnede

Oyunun yönetmeni Engin Alkan “Haramiler”i şöyle anlatıyor:

“Ben "rejisörlük yapma"yı" sevmem. Öyküler kurarak onları dizaynlar haline getiririm ve bu dizaynlar sunacağımız kitlenin, ferdî dünyamın, üretimin ve de binlerce yıldır süregelen sanatsal geleneğinin gerçek gereksinimlerinin bileşkesidir.

Çoğunlukla izleyiciyle birlikte odaklanmak istediğim durumlar hem iç dünyamdaki hem dışarıdaki tozu dumana katan rüzgarlar, çürümeler ve ekşimelerdir. Külçe üzere ağır çelişkileri seyir keyfiyle dramatize edebilmek için şahsî labirentimin ve sokakların çığlığını, sancılarını, çelişkilerini duymaya, kuytuda kalanı anlamaya, derinlerimizde direnci kırılan yaşama dileğini desteklemeye odaklı bir okuma pratiğim var.

Bu bağlamda Haramiler müzikalinin Kent Tiyatroları'nda minyatür estetiğinden yola çıkarak daha evvel sahnelediğim, İstanbul Efendisi, Şark Dişçisi ve Şekerpare oyunlarının değişik bir varyantı olduğunu söyleyebilirim.

Geleneğimizi post-nostaljik dokunuşlarla tekrar yorumladığımız fizyon bir kurgu olan oyun metnimiz Musahipzade Celâl'in Aynaroz Kadısı, Fermanlı Meczup Hazretleri ve Atlı Ases oyunundan yola çıkılarak adapte edildi. Lakin yeniden de Haramiler'in bir klasik tiyatro örneği olduğu söylenemez.

Benim sahnelediğim oyunlarda klâsik ve yerelle kurduğum alaka vakit zaman yanlış anlaşılabiliyor. Ben klasik oyunlar sahnelemiyorum aslında. Geleneği post-nostaljik dokunuşlarla yorumlayarak klasiğin tabanında bugünün ve şimdinin manasını eksene alan özgün formlar tasarlıyorum. Bu dizaynlarda aidiyetimin ve kültürümün ayak izlerini takip ederek geçmişin ve bugünün ortak belleğine ulaşmaya çalışıyorum.

Aşk, sevinç, umut, hakimiyet, muvaffakiyet... Ya da kasvetler, hayal kırıklıkları, öfke, pişmanlık, yılgınlık, anlamsızlık... Misal hisler yaşanılan periyoda bağlı kalmaksızın insan olmanın daimî eşlikçileri. Tıpkı palavra, hile, şiddet, zorbalık, kayırmaca, kıskançlık, haksızlık üzere.

Kısaca haramiler daima vardılar, her yerdeydiler. Dün de bugün de... Ve şimdi sahnede.”

Şarkı sözleri ve müziğini Engin Alkan’ın, dekor ve ışık dizaynını Cem Yılmazer’in, kostüm dizaynını His Türkekul’un, efekt dizaynını Metin Küçükyılmaz’ın, koreografisini Senem Oluz’un, müzik düzenlemesini Sinan Can Sarı’nın, korrepetitörlüğünü Murat Bavli’nin yaptığı, fotoğraflarını Ahmet Çelikbaş’ın çektiği oyunda Aslı Nimet Altaylar, Damla Cangül Yiğit, Elçin Atamgüç, Emre Ertunç, Enes Mazak, Eyşan Dönmez, Göksel Arslan, Melih Tuma, Müslüm Tamer, Pelin Budak, Reyhan Karasu, Yusuf Akçay, Zafer Kırşan rol alıyor.

Oyun, 17-20 Aralık, 24-27 Aralık, 2-3 Ocak tarihleri ortasında Harbiye Muhsin Ertuğrul Sahnesi’nde.

 

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı