Ömrü Etkileyen Adet Ağrılarını “Normal” Kabul Etmeyin

Üreme çağındaki bayanların yaklaşık yüzde 10’unu etkileyen bu hastalık, birden fazla vakit yıllarca fark edilmeden ilerleyebiliyor. Şiddetli adet ağrısı, kronik kasık ağrısı ve hatta kısırlık üzere problemlere yol açabilen endometriozis, erken teşhis konulduğunda denetim altına alınabilen bir hastalık olarak öne çıkıyor. Uzmanlar, bilhassa günlük hayatı etkileyen adet ağrılarının “normal” kabul edilmemesi gerektiğini vurguluyor. Memorial Göztepe Hastanesi Bayan Hastalıkları ve Doğum Bölümü’nden Op. Dr. Işıl Işık Okuyan, endometriozis belirtileri ve tedavisi hakkında bilgi verdi.

Her 10 bayandan birini etkileyen hastalık 

Endometriozis, olağanda rahmin iç yüzeyini oluşturan endometrium dokusunun rahim dışında yerleşmesiyle ortaya çıkan kronik inflamatuvar bir hastalıktır. Bu dokular tıpkı rahim iç katmanı üzere hormonlara karşılık verir. Adet döngüsü boyunca büyüyebilir ve kanayabilir. Fakat rahim dışındaki bu dokular bedenden atılamadığı için etrafta iltihap, ödem ve vakitle skar dokusu oluşmasına neden olabilir. Bu durum, organlar ortasında yapışıklıkların (adezyon) gelişmesine ve bilhassa adet devirlerinde şiddetli ağrıların ortaya çıkmasına yol açabilir.

Vücudun farklı bölgelerinde görülebiliyor

Endometriozis odakları bedenin farklı bölgelerinde bulunabilir. En sık görüldüğü alanlar yumurtalıklar, karın zarı, fallop tüpleri, rahmin dış yüzeyi, mesane ve üreterler, bağırsaklar ve rektumun dış yüzeyi, rahmin gerisindeki boşluklardır.

En değerli sinyal şiddetli ve hayatı etkileyen adet ağrısı

Endometriozisin en yaygın belirtisi kronik pelvik ağrıdır. Bu ağrı çoğunlukla adet öncesinde ve adet sırasında besbelli hale gelir. Belirtilerin bilhassa genç bayanlarda sıkça “normal adet sancısı” olarak değerlendirilmesinin tanıyı geciktirebilmektedir. Hastalığın başka belirtileri ortasında şunlar yer alabilir:

 Bazı bayanlarda hiç belirti vermeyebilir

Endometriozis her vakit belirti vermeyebilir. Kimi bayanlar hastalığı lakin gebelikte zorlanma yaşadıklarında yahut öbür bir nedenle yapılan ameliyat sırasında öğrenebilir. Bu nedenle uzmanlar, bilhassa uzun müddettir açıklanamayan pelvik ağrı yaşayan bayanların değerlendirilmesinin değerli olduğunu vurguluyor.

Tanı konulması 7-10 yıl gecikebiliyor

Endometriozis teşhisinin konulması birtakım hastalarda 7-10 yıl kadar gecikebilmektedir. Bunun en kıymetli nedenlerinden biri şiddetli adet ağrısının toplumda birçok vakit olağan kabul edilmesidir. Meğer günlük hayatı etkileyen, iş yahut toplumsal hayatı kısıtlayan adet ağrıları olağan kabul edilmemelidir. Bilhassa uzun müddettir devam eden kasık ağrısı, şiddetli adet sancısı yahut bağ sırasında ağrı üzere belirtiler varlığında bayanların bir bayan hastalıkları ve doğum uzmanı tarafından kıymetlendirilmesi değerlidir. 

Yanlış besin ağrıyı artırır, yanlışsız besin hafifletir!

Endometrioziste beslenme direkt hastalığın seyrini etkileyen bir özelliktedir. Yanlış besinler inflamasyonu artırarak ağrıyı şiddetlendirirken, yanlışsız besinler şikayetleri besbelli halde azaltabilir. Lif açısından güçlü zerzevat, meyve ve tam tahıllar hormon istikrarını dayanaklar. Omega-3 içeren balıklar, ceviz ve keten tohumu inflamasyonu azaltarak ağrıyı hafifletir. Antioksidan istikametinden varlıklı renkli zerzevat ve meyveler de bu süreci takviyeler. Buna karşılık trans yağlar, işlenmiş besinler ve ağır kırmızı et tüketimi şikayetleri artırabilir. Bu nedenle zerzevat ve meyve yüklü, istikrarlı ve doğal beslenme endometriozis idaresinde kritik rol oynar.

Endometrioziste hareketsizlik ağrıyı besler

Endometrioziste hareketsiz kalmak şikayetleri artırabilir. Nizamlı antrenman ise hem ağrıyı azaltır hem de hastalığın denetimine takviye olur. Yürüyüş, yüzme ve bisiklet üzere hafif-orta şiddette idmanlar östrojen istikrarını sağlar ve inflamasyonu azaltır. Yoga bilhassa pelvik ağrının hafiflemesinde tesirlidir. Pilates ve pelvik taban antrenmanları de destekleyici rol oynar. Lakin çok ve zorlayıcı idman zıt tesir yaratabilir. Bu nedenle antrenmana denetimli başlamak ve sürdürülebilir bir program uygulamak gerekir.

Tanı ve tedavide hakikat yaklaşım

Endometriozis tanısı klinik kıymetlendirme, görüntüleme sistemleri ve gerektiğinde cerrahi teknikler ile konulabilir. Birtakım durumlarda hastalığın kesin tanısı cerrahi sırasında yapılan kıymetlendirme ile ortaya konulmaktadır. Tedavi planı ise hastalığın yaygınlığına, belirtilerin şiddetine ve kişinin gebelik isteğine nazaran belirlenir. Endometriozis tedavisinde medikal tedavi, cerrahi tedavi ya da bu iki formülün birlikte uygulanması tercih edilebilir. Tedavinin temel emeli ağrının denetim altına alınması, hastalığın ilerlemesinin önlenmesi ve kişinin ömür kalitesinin artırılmasıdır.

 

 

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı