Kuru incirde büyük buluşma: Aydın’da tüm taraflar bir araya geldi

Cennet meyvesi kuru incirin ihracat seyahatinin rahat ve konforlu geçmesi için kuru incirin başşehri Aydın’da tüm taraflar “İncir Zirvesi”nde güç birliğine gitti. Toplantıda, kuru incirde sürdürülebilir ihracat için eserin üretim kademesinde hakikat seçilip ayıklanması gerektiğinin altı çizildi.

Türkiye’nin üretim ve ihracatında dünya lideri olduğu, ülkemize yıllık 400 milyon dolar döviz kazandıran kuru incirde 2026/27 dönemi öncesi Aydın’da “İncir Zirvesi” gerçekleştirildi.

Aydın Valisi Dr. Osman Varol başkanlığında İncir Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü Sarılop Toplantı Salonu’nda düzenlenen; dorukta yaklaşan kuru incir dönemi öncesinde üretim, ihracat ve pazarda yaşanan meseleler ile tahlil teklifleri ele alındı.

“İncir Zirvesi”nde kamu kurumları, mahallî idareler, üretici temsilcileri, oda ve borsalar, araştırma kuruluşları ve ihracatçılar birinci kere bu ölçekte tıpkı masa etrafında bir araya gelerek kuru incirin geleceği için ortak irade ortaya koydu. Toplantıya Aydın Büyükşehir Belediye Başkanı Özlem Çerçioğlu, milletvekilleri, kamu kurum ve kuruluşlarının temsilcileri, üretici örgütleri, oda ve borsa temsilcileri, ihracatçı firmalar ile Ege Kuru Meyve ve Mamulleri İhracatçıları Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Yusuf Gabay, Birlik Yönetim ve Denetim Kurulu üyeleri ve Birlik üyeleri katıldı.

Toplantıda verilen en güçlü bildiri, kuru incirin sırf bir tarım eseri değil; Aydın’ın binlerce yıllık üretim mirası, üreticinin emeği, ihracatçının dünyaya açılan gücü ve Türkiye’nin ulusal serveti olduğu yönünde oldu.

Kuru incirde ortak bildiri: Kalite bahçede başlar

Toplantıda, kuru incirde sürdürülebilir ihracatın temelinin üretim evresinde atıldığı vurgulandı. Eserin bahçeden itibaren hakikat kurutulması, seçilmesi, ayıklanması, sağlıklı şartlarda depolanması ve riskli eserlerin erken basamakta ayrıştırılması gerektiği lisana getirildi.

Sektör temsilcileri, kalitenin sırf ihracat etabında yapılan denetimlerle sağlanamayacağına dikkat çekti. Üretici, tüccar, işletme ve ihracatçı zincirinin her halkasında tıpkı kalite şuurunun yerleşmesi gerektiği söz edildi.

Gabay: “Dünya liderliğimizi üretimden başlayan kaliteyle koruyabiliriz”

Toplantıda bir sunum yapan Ege İhracatçı Birlikleri Sürdürülebilirlik ve Organik Ürünler Koordinatörü ve Ege Kuru Meyve ve Mamulleri İhracatçıları Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Yusuf Gabay, Türkiye’nin kuru incirde dünya liderliğini korunmasının tüm tarafların ortak sorumluluğu olduğunun altını çizdi.

Gabay, kuru incirin bu topraklarda binlerce yıldır üretilen çok değerli bir eser olduğunu vurgulayarak şu değerlendirmeyi yaptı: “Kuru incirde liderliği müdafaanın yolu kaliteyi bahçeden başlatmaktan geçiyor. Eserin üretici etabında gerçek kurutulması, seçilmesi, ayıklanması ve denetim edilmesi gerekiyor. Sağlıklı eserle riskli eserin erken ayrıştırılması hem üreticimizin emeğini korur hem ihracatımızı güçlendirir hem de ülkemizin marka bedelini yükseltir.”

Toplantıda, aflatoksin denetimlerinin üretici ve birinci alım kademelerinde güçlendirilmesinin kıymeti de öne çıktı. Erken denetim sistemlerinin yaygınlaştırılmasıyla eserin inançlı ve katma değerli şekilde ekonomiye kazandırılabileceği belirtildi.

Ege Kuru Meyve ve Mamulleri İhracatçıları Birliği Başkanı Yusuf Gabay toplantı sonrasında şu bildirisi verdi:

“Önümüzdeki süreçte önceliğimiz, kuru incirde üretimden ihracata uzanan paha zincirini güçlendirmek ve dalımızın alanda yaşadığı mevzuları Sayın Tarım ve Orman Bakanımız İbrahim Yumaklı ve ilgili kurumlarımıza aktarmak olacak. Ülkemizin ve bölgemizin en değerli eserlerinden biri olan kuru incirin üretimine ve ihracatına sürdürülebilir formda devam edebilmek için kamu kurumlarımız, lokal idarelerimiz, araştırma kuruluşlarımız, üretici örgütlerimiz ve ihracatçılarımızla yoğun bir çalışma süreci yürüteceğiz. Aydın’ın binlerce yıllık incir mirasını koruyarak Türkiye’nin dünya liderliğini geleceğe taşımak için kararlıyız.”

Kuru incirde eser kayıplarının önüne geçilmesi için seçme ve ayıklama süreçlerinin daha faal hale getirilmesinin kıymetini vurgulayan Gabay, risk taşıyan eserlerin sağlıklı eserden erken basamakta ayrılmasının eserin pahasında korunmasını sağlayacağına dikkati çekti.

Milli servetin korunması için yeni yaklaşım

EKMİB Başkanı Yusuf Gabay atılması gereken adımları şöyle sıraladı; “Ortalama temelli tahlil usulünün uygulanması, ihracattan geri dönen eserlerin tekrar ihracatına imkân sağlanması, taşınabilir UV lambası dayanağının yaygınlaştırılması ve uygun limitlere sahip ülkelere sevkiyat yapılabilmesinin önünün açılması kesimin öncelikli beklentileri arasında yer alıyor. Kuru incirin ulusal servet olduğu şuuruyla, temel gayenin eseri kaybetmek değil; yanlışsız denetim, hakikat ayıklama ve gerçek pazar idaresiyle üreticinin emeğini, ihracatçının ticari gücünü ve ülkemizin marka pahasını korumak olmalı.”

Toplantıda, kuru incirde karşılaşılan kalite parametrelerinin dışarıdan eklenen bir öge olmadığı; iklim, kurutma, depolama ve doğal ziraî üretim şartlarına bağlı olarak pek çok tarım eserinde görülebilen bir bahis olduğu söz edildi.

Sektör temsilcileri, temel maksadın eseri kaybetmek değil; gerçek denetim, yanlışsız ayrıştırma ve gerçek pazar idaresiyle bu ulusal serveti iktisada kazandırmak olduğunu vurguladı.

Vali Varol: “Alınacak tedbirler mahallî ve Ankara nezdinde süratli uygulanmalı”

Aydın Valisi Dr. Osman Varol, çözümün çok basamaklı bir yaklaşımla ele alınması gerektiğini belirtti. Varol; üretici ve depo şartlarının güzelleştirilmesi üzere yerelde atılabilecek adımların süratle uygulanması, mevzuat gerektiren hususların ilgili bakanlıklar nezdinde takip edilmesi ve memleketler arası platformlarda Türkiye’nin kuru incirdeki üretim gerçeklerinin güçlü biçimde anlatılması gerektiğini vurguladı.

Kuru incirin kıymeti tüketiciye daha güçlü anlatılacak

Toplantının değerli çıktılarından biri de kuru incirin sıhhat açısından yararlarının daha geniş kitlelere anlatılması oldu. Kuru incirin doğal, besleyici, lif açısından varlıklı ve sağlıklı bir Anadolu eseri olduğu belirtilerek, tüketici farkındalığının artırılması gerektiği tabir edildi.

Çerçioğlu: “Kuru incir için hazırlanacak kamu spotuna takviye vereceğiz”

Aydın Büyükşehir Belediye Başkanı Özlem Çerçioğlu, kuru incirin tanıtımı ve tüketici şuurunun artırılması maksadıyla kamu spotu hazırlanmasına dayanak vereceklerini açıkladı. Çerçioğlu, ilgili kurumların sağlayacağı bilgilerle profesyonel bir çalışma yapılabileceğini ve kuru incirin pahasının geniş kitlelere anlatılması için katkı sunacaklarını belirtti.

Aydın’dan güçlü ileti: Kuru incire birlikte sahip çıkacağız

Aydın’da yapılan toplantı, kuru incirde yeni dönem öncesi kesimin geleceği açısından değerli bir dönüm noktası oldu. Birinci sefer bu kadar geniş bir paydaş kümesinin Vali başkanlığında birebir masa etrafında buluşması, esere tüm tarafların sahip çıktığını gösterdi.

Kuru incirde kalitenin artması için neler yapılmalı?

“İncir Zirvesi”nde kuru incirde kalitenin artırılması için yol haritası şu biçimde belirlendi.

Ürünlerin işletmelere gelene kadar kaldığı depo şartların uygunlaştırılması,

Ürünün üretim etabında üreticiler tarafından seçilip ayıklanması,

UV denetiminin yaygınlaştırılması,

Mevzuat kaynaklı başlıkların ilgili kurumlara aktarılması,

Türkiye’nin memleketler arası pazarlardaki pozisyonunun güçlendirilmesi konusunda ortak çalışma iradesi ortaya kondu.

Kuru incir ihracatı 50 bin tonu aştı

Türkiye 15 Ekim 2025 tarihinde başlayan 2025/26 döneminde 50 bin 32 ton kuru incir ihraç ederek 314 milyon dolar döviz getirisi elde etti.

Amerika Birleşik Devletleri 52,5 milyon dolarlık ihracatla birinci sıradaki yerini korurken, Fransa 41,5 milyon dolarlık Türk kuru inciri talebiyle ikinci sırada yer aldı. Almanya’ya 40 milyon dolarlık kuru incir ihraç ettik.

Avrupa Birliği ülkeleri 123,5 milyon dolarlık taleple yüzde 39 hisse alırken, Uzak Doğu ülkelerine kuru incir ihracatı yüzde 29’luk artışla 37,5 milyon dolardan 48,5 milyon dolara yükseldi.

 

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı