Kurban Etini Sağlıklı Pişirmenin 6 Değerli Kuralı
Bayramlar; sevdiklerimizle birebir sofrada buluştuğumuz, birlik ve beraberliğin güçlendiği, paylaşmanın en hoş hislerle yaşandığı özel günler olarak hayatımıza mana katıyor. Bilhassa Kurban Bayramı; ihtimamla hazırlanan sofraları, et yemekleri, tatlıları ve klasik ikramlarıyla kültürümüzün en kıymetli modüllerinden biri olarak öne çıkıyor. Bu nedenle bayramı hem keyifli hem de sağlıklı geçirmek için kurban etini pişirme sistemleri ve beslenme sistemimize ihtimam göstermemiz büyük kıymet taşıyor. Zira bayramın gerçek hoşluğu, sevdiklerimizle birlikte sağlıklı, huzurlu ve keyifli anılar paylaşınca daha da anlam kazanıyor. Memorial Şişli Hastanesi Beslenme ve Diyet Bölümü’nden Uz. Dr. N. Sinem Türkmen, Kurban Bayramı’nda sağlıklı beslenme hususları hakkında bilgi verdi.Güne hafif ancak doyurucu bir kahvaltıyla başlayınBayram sabahlarının vazgeçilmezi olan kahvaltı, gün içerisindeki beslenme sistemini belirleyen en değerli öğündür. Aç karnına ağır et tüketmek sindirim sistemini zorlayabilir ve gün uzunluğu denetimsiz yeme isteğine neden olabilir. Bu nedenle güne; yumurta, zeytin, avokado, çiğ ceviz, kuru kayısı, bol yeşillik ve tam tahıllı ekmek içeren istikrarlı bir kahvaltıyla başlamak hem tokluk müddetini uzatır hem de sonraki öğünlerde porsiyon denetimini kolaylaştırır.Porsiyon denetimini ihmal etmeyinBayram sofralarında et yemeklerinin yanında tatlılar ve hamur işleri de sıkça tüketiliyor. Elbette hazırlanan lezzetlerin tadını çıkarmak bayramın en hoş yanlarından biri. Fakat burada belirleyici olan ölçüdür. Bilhassa kalp-damar hastalığı, yüksek kolesterol, diyabet, karaciğer yağlanması yahut mide-bağırsak rahatsızlığı bulunan şahısların kırmızı et tüketiminde çoka kaçmaması gerekir. Küçük porsiyonlarla, yavaş yiyerek ve öğün saatlerini istikrarlı planlayarak bayramı daha sağlıklı geçirmek mümkündür.Ziyaretlerde ikramlara ölçülü yaklaşınBayramın en hoş geleneklerinden biri de akraba ve dost ziyaretleridir. Fakat gün içerisinde yapılan çok sayıda ziyarette ikram edilen tatlılar, börekler, et yemekleri ve içecekler farkında olmadan çok kalori tüketimine yol açabilir. Her ikramı tam porsiyon tüketmek yerine küçük tadımları tercih etmek daha gerçek olacaktır. Tıpkı gün içinde tüketilen tatlı, çay ve kahve ölçüsüne dikkat edilmeli; bilhassa kafein tüketimi arttığında su tüketimi de artırılmalıdır. Günlük 2 fincan sade kahve ve 2 fincan sade çay kafidir.Bayramda hareket etmeyi unutmayınBayram boyunca artan kalori alımını dengelemenin en tesirli yollarından biri fizikî aktivitedir. Kısa uzaklıklarda araç yerine yürümeyi tercih etmek, asansör yerine merdiven kullanmak ve tertipli antrenman alışkanlığını sürdürmek hem sindirimi dayanaklar hem de alınan gücün dengelenmesine yardımcı olur.Etin yanında yoğurt yerine salata tercih edinKırmızı et tüketiminin arttığı bayram devrinde sofralarda kesinlikle bol yeşillikli salatalara yer verilmelidir. Limonlu salatalar hem sindirimi takviyeler hem de kırmızı ette bulunan demirin emilimini artırır. Ayrıyeten yeşil yapraklı sebzeler, fazla et tüketiminin oluşturduğu asit yükünün azaltılmasına katkı sağlar. Et yemekleriyle birlikte yoğurt, süt ve peynir üzere yüksek kalsiyum içeren besinlerin tüketilmesi ise demir emilimini azaltabileceği için dikkatli olunmalıdır.Kurban etini çabucak tüketmeyinYeni kesilen etlerde “ölüm katılığı” olarak bilinen ve kasların sertleşmesine neden olan doğal bir süreç yaşanır. Bu nedenle kurban etinin çabucak tüketilmesi hazımsızlık ve mide-bağırsak problemlerine yol açabilir. Etin daha yumuşak, lezzetli ve sindirimi kolay hale gelmesi için en az 12-24 saat dinlendirilmesi önerilir.Sağlıklı pişirme formüllerini tercih edinEt yemeklerinde pişirme usulü sıhhat açısından büyük ehemmiyet taşır. Etlerin çok yüksek sıcaklıkta ve uzun müddet pişirilmesi ziyanlı bileşiklerin oluşmasına neden olabilir. Bu nedenle tavada, fırında, buharda yahut denetimli ızgara metodu tercih edilmelidir. Etlerin zerdeçal, zencefil, biberiye, karabiber üzere antioksidan içeriği yüksek baharatlarla; limon suyu yahut sirke üzere asidik sıvılarla marine edilmesi daha sağlıklı bir tüketim sağlar. Yanmış kısımlar kesinlikle tüketilmeden evvel ayıklanmalıdır. Etlerin saklama şartlarına da dikkat edilmelidir. Uygun ambalajla buzdolabında birkaç gün, derin dondurucuda ise birkaç ay itimatla koruma edilebilir. Sağlıklı seçimlerle geçirilen bir bayram, hem sofraların keyfini artırır hem de bayram sonrası oluşabilecek sıhhat sıkıntılarının önüne geçer.Kurban etini buharda pişirinKurban Bayramı’nda et tüketimi ile ilgili dikkat etmeniz gerekenler şöyle sıralanmaktadır :
- Tavada, ızgarada yahut buharda pişirme tercih edilmelidir.
- Kanserojen unsurların oluşumunu azaltmak için etler çok yüksek sıcaklıkta ve uzun süre pişirilmemelidir.
- Mangalda pişirme yapılacak ise; önce mikrodalgada ön pişirme uygulanmalı ve et suyu uzaklaştırıldıktan sonra ızgara işlemine geçilmelidir.
- Etlerin, antioksidan kapasitesi yüksek baharatlar; (zerdeçal, zencefil, biberiye, karabiber vb.) ve sirke, limon suyu üzere C vitamininden varlıklı asidik sıvılar ile marinasyonu yapılarak ısıyla teması kesilmelidir. Marinasyona şeker içeriği yüksek unsurlar ve yağ eklenmemelidir.
- Etin fazla pişmekten yanmış yerleri varsa, tüketilmeden önce kesinlikle yanık kısımlar kesilip atılmalıdır.
- Etler buzdolabında +4 / +7derecede buzdolabında uygun ambalaj yahut yağlı kâğıda sararak 2-3 gün, derin dondurucuda ise (-180C) en fazla 3-4 ay saklanmalıdır.