İzmir Körfezi’nin hem zelzele geçmişi hem de muhtemel zelzelelerin riskleri tahlil edilecek

Ege Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Kısmı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Selim Altun’nun yürütücülüğünü yaptığı, “İzmir Körfezi Kıyılarında Paleosıvılaşma İzlerinin Çok Disiplinli Karakterizasyonu” isimli proje TÜBİTAK-ARDEB 1001 Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projeleri Destekleme Programı kapsamında desteklenmeye hak kazandı. Proje, İzmir Körfezi kıyılarında geçmişte meydana gelen sarsıntıların taban üzerindeki tesirlerini çağdaş teknolojilerle tahlil ederek, gelecekteki mümkün risklere dair kritik datalar sunmayı hedefliyor.

 Ege Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Musa Alcı, yapay zekâdan ileri geoteknik metotlara kadar birçok çağdaş teknolojiyi buluşturan bu öncü projeleriyle TÜBİTAK takviyesi almaya hak kazanan Prof. Dr. Selim Altun ve disiplinlerarası takımını tebrik ederek, çalışmalarında muvaffakiyetler diledi.

“Tarihsel zelzele kataloglarındaki eksikler tamamlanacak”

         Proje hakkında bilgi veren Prof. Dr. Selim Altun, “Sıvılaşma üzere önemli taban sorunlarına yol açabilecek zelzele parametrelerinin ve bunların tekrarlanma dönemlerinin belirlenmesinde, mevcut tarihî ve aletsel devir katalogları kimi vakit yetersiz kalabiliyor. Bu noktada devreye giren proje, ‘paleo-sıvılaşma’ olarak isimlendirilen geçmiş devir sarsıntı izlerini inceleyerek bu eksikliği gidermeyi amaçlıyor. Türkiye’de birinci sefer farklı disiplinlerin bütüncül bir bakış açısıyla paleo-sıvılaşma üzerine bir ortada çalışacağı bu projede; Holosen ve Geç Pleyistosen devirlerine ilişkin izler saha ve yaşlandırma çalışmalarıyla tahlil edilecek” diye konuştu

“Örselenmeyi en aza indiren yollar kullanılacak”

Prof. Dr. Selim Altun, “İzmir Körfezi kıyı şeridinde gerçekleştirilecek çalışmalarda hayli geniş bir teknolojik imkan yelpazesi kullanılacak. Literatürde zelzele kaynaklı sıvılaşmaların yaşandığı bilinen alanlarda; drone imajlarının yapay zeka ile entegrasyonundan elde edilen haritalar, sismik usuller ve sondaj bilgileri birleştirilecek. Araştırma kapsamında açılacak çukurlardan alınacak numuneler, C14 ve optik lüminesas (OSL) sistemleriyle yaşlandırılarak geçmişteki büyük sarsıntıların vakit çizelgesi çıkarılacak. Proje kapsamında taban örneklemesinde hassas yollara başvurulacak. Piezokoni penetrasyon deneyi (CPTu) ile sıvılaşma derinlikleri belirlenirken, numune alımında ise örselenmeyi en aza indirgeyen ‘GEL-PUSH’ ve ‘Shelby tüp(UD)’ usulleri kullanılacak. Elde edilen numuneler üzerinde yapılacak dinamik üç eksenli deneyler ve geriye dönük tahliller sayesinde, bölgeyi geçmişte etkileyen paleo-depremlerin büyüklükleri ve pik yer ivmeleri kestirim edilebilecek” diye konuştu.

Yürütücülüğünü Prof. Dr. Selim Altun’un yaptığı projede; Yaşar Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Kısmından Dr. Öğr. Gör. Ş. Çağlar Tuna, Dokuz Eylül Üniversitesi Jeofizik Mühendisliği Kısmından Öğr. Gör. Zülfikar Erhan ve Özkan C. Özdağ araştırmacı olarak vazife alırken; Dokuz Eylül Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği Kısmından Prof. Dr. Hasan Sözbilir ve Doç. Dr. Mustafa Softa ise danışman olarak katkı sağlıyor.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı