Gençlerde Artış Gösteren Kolorektal Kanserlerin 5 Nedenine Dikkat!
Kolorektal kanserler ekseriyetle 50 yaş üzeri hastalığı olarak kabul ediliyor ve tarama stratejileri buna nazaran şekillendiriliyor. Lakin günümüzde 50 yaş altı bireylerde de kolorektal kanser görülme sıklığı süratle artıyor. Bu değişen epidemiyoloji doğrultusunda birçok memleketler arası kılavuz, tarama başlangıç yaşını 50’den 45’e çekiyor. Kolorektal kanserlerin genç yaşta görülme riskini artıran sebeplerin başında işlenmiş besin tüketiminin artması, obezite ve kronik gerilim geliyor. Taramalarla önlenebilen kolorektal kanserin tedavisinde erken teşhis büyük avantaj sağlıyor. Memorial Bahçelievler Hastanesi Genel Cerrahi Bölümü’nden Doç. Dr. Ersan Eroğlu, kolorektal kanserinin nedenleri, teşhisi ve tedavi formülleri hakkında bilgi verdi. Kolorektal kanser gençlerde daha ileri evrede kendini muhakkak ediyor Kolorektal kanserler tarama ve erken teşhis ile önlenebilen bir kanser cinsidir. Bu nedenle 45 yaş üstü bireylerin 2 yılda bir gaitada kapalı kan testi ve 10 yılda bir kolonoskopi tetkiki yaptırması kolon kanserinin %90’lık kısmının tedavisinde başarılı sonuç alınmasını sağlayabilmektedir. Aile hikayesinde kanser hastalığı bulunmayan, bilinen genetik sendromu saptanamayan bireylerde de kolorektal kanserin görülmesi bu hastalığın sadece yüksek riskli bireylere mahsus bir hastalık olmadığı gerçeğini de gündeme getirmektedir. Kolorektal kanserler geçmişte 50 yaş üstü bir hastalık olarak biliniyordu. Lakin günümüzde gençlerde de daha yaygın olarak görülmeye başlandı. Kolorektal kanserler gençlerde daha ileri evrede teşhis aldığı için tedavi süreçleri de uzayabilmektedir. Gençlerdeki bu artışın kesin nedeni bilinmese de bu faktörlerin rol oynadığı düşünülmektedir;
- İşlenmiş besin tüketimi
- Obezite, kırmızı et tüketiminin artması
- Hareketsiz ömür, alkol ve sigara tüketimi
- Mikrobiyota değişiklikleri
- Kronik inflamasyon (stres)
- Cerrahi müdahale: Kolon kanseri ameliyatı, hastalığın evresine ve tümörün bağırsaktaki pozisyonuna nazaran kişiselleştirilen bir cerrahi süreçtir. Günümüzde kolon kanseri ameliyatı operasyonları; açık cerrahi, laparoskopik (kapalı) cerrahi yahut robotik cerrahi formülleriyle gerçekleştirilebilmektedir. Kolon kanseri ameliyatı sırasında temel maksat, kanserli dokunun etrafındaki sağlıklı sonlarla ve ilgili lenf nodlarıyla birlikte büsbütün temizlenmesidir ve etraf dokulara ziyan vermemektir.
- Minimal invaziv yaklaşımlar: Laparoskopik teknikle yapılan kolon kanseri ameliyatı, küçük kesiler üzerinden ilerlediği için hastanın operasyon sonrası ağrısını azaltır ve düzgünleşme suratını artırır.
- Anastomoz ve Rekonstrüksiyon: Kanserli kısım çıkarıldıktan sonra bağırsağın sağlıklı uçlarının birbirine dikilmesi sürecidir. Şayet bu birleşme tıbbi olarak riskliyse, kolon kanseri ameliyatı kapsamında süreksiz yahut kalıcı stoma (torba) uygulamasıdır.
- Beslenme disiplini: Operasyonun çabucak akabinde sindirim sistemini yormayan, düşük lifli ve yumuşak besinlerle başlayan beslenme sistemi, vakitle uzman denetiminde olağana döner. Kolon kanseri tedavisi sonrası kâfi sıvı alımı, doku tamiratı için hayati kıymet taşır.
- Düzenli takip ve denetim: İlk iki yıl boyunca 3-6 aylık dönemlerle yapılan CEA (karsinoembriyonik antijen) testleri ve görüntüleme tetkikleri, kolon kanseri tedavisi muvaffakiyetinin sürdürülebilirliği için kuraldır.
- Fiziksel aktivite: Hastanın tolere edebildiği ölçüde yaptığı hafif yürüyüşler, kolon kanseri tedavisi sonrası bağırsak hareketliliğinin tekrar kazanılmasına yardımcı olur.