Forbes’ta Yayınlanan Tahlilde, Türkiye’nin DOA Sistemi ABD ve Batılı Ülkelere Örnek Gösterildi

Dünyanın önde gelen iktisat ve iş dünyası yayınlarından Forbes, Türkiye’nin Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) Sistemi’nin kritik hammadde tedariğinin güçlendirilmesi ve geri dönüşümün ekonomik altyapıya dönüştürülmesi üzere avantajlarını öne çıkararak dünyaya örnek gösterdi.

Wesley Alexander Hill imzasıyla 13 Temmuz 2026 tarihinde yayımlanan “American Defense Should Champion Recycling To Compete With China” başlıklı tahlilde geri dönüşümün sırf çevresel bir sorun olmadığı, sanayi üretimi, ulusal güvenlik ve kritik hammaddelere erişim açısından stratejik değerinin arttığı ele alındı. Tahlilde bilhassa alüminyum, lityum, bakır ve kalay üzere üretim, güç, teknoloji ve savunma sanayi açısından kritik değere sahip materyallerin iktisada yine kazandırılmasının, ülkelerin hammaddede dışa bağımlılığını ve global tedarik zincirlerindeki kırılganlığı azaltabileceği vurgulandı.

Türkiye Modeli “En Uygulanabilir Ulusal Sistem” Olarak Gösterildi

Forbes’un tahlilinde birçok ABD eyaletinde ve Avrupa ülkesinde depozito iade sistemlerinin uygulandığı hatırlatılırken, Türkiye’nin geliştirdiği DOA Sistemi ulusal ölçekte uygulanabilecek en güçlü örneklerden biri olarak değerlendirildi. Haberde Türkiye’de uygulanan modelin en kıymetli avantajlarından birinin kamu finansmanı yerine özel sermayeye ve genişletilmiş üretici sorumluluğuna dayanması olduğuna yer verilirken, bu yaklaşımın DOA Sistemi’ni vergi mükelleflerine ek yük getirmeden hayata geçirilmesini mümkün kıldığı belirtildi.

Analizde, DOA’nın güçlü dijital altyapısını oluşturan barkodlar, uçtan uca takip sistemi, Depozito İade Makineleri ve vatandaşların iadelerini taşınabilir cüzdanlarına alabilmesini sağlayan teknoloji de sistemin öne çıkan ögeleri olarak yer aldı. Kurgulanan altyapının vatandaşların sisteme iştirakini kolaylaştırdığı, toplama verimliliğini artırdığı ve kullanılmış içecek ambalajlarının çöp yahut atık olarak değil, ülke iktisadında tutulması gereken değerli endüstriyel girdiler olarak değerlendirilmesini sağladığı tabir edildi.

ABD’ye “Türkiye Modeli Depozito Sistemi” Önerisi

Analizde Türkiye’de uygulanan sistemin sırf çevresel bir proje değil, yerli tedarik zincirlerini güçlendiren çağdaş bir sanayi altyapısı olarak kıymetlendirilmesi gerektiği tabir edildi. ABD’nin geri dönüşüm ve kritik hammadde siyasetlerini güçlendirmesi için “Türkiye modeli bir depozito iade sistemi” kurabileceği belirtilirken, mevcut perakende noktaları, belediye tesisleri ve farklı kurumların çağdaş dijital takip teknolojileriyle entegre edilebileceği aktarıldı.

Analizin sonuç kısmında Türkiye’nin DOA modeli, Batılı ülkelerin kendi gereksinimlerine nazaran uyarlayabileceği bir yol haritası olarak tanımlandı. Ayrıyeten Türkiye’nin yaptığına benzeri çağdaş bir depozito iade sisteminin kısa müddette kurulabileceği, özel kaynaklarla finanse edilebileceği ve sırf çevresel bir uygulama olarak görülmenin ötesine geçerek sanayi altyapısının bir modülüne dönüştürülebileceği söz edildi.

Türkiye’deki Yerli Teknoloji Üreticileri İçin Önemli Bir Fırsat

Forbes’un haberinde görüşlerine yer verilen Türkiye Çevre Ajansı Başkanı Nurullah Öztürk, DOA Sistemi’nin Türkiye’nin yerli teknoloji dalı açısından da kıymetli bir araç olduğunu belirtti. Türkiye’nin tek bir ekipman tedarikçisine bağımlı bir yapı yerine rekabete açık bir model benimsediğini tabir eden Öztürk, son iki yılda farklı Türk üreticilerin gerekli sertifikasyon süreçlerini tamamlayarak yerli Depozito İade Makineleri üretmeye başladığını aktardı.

Yerli üreticilerin ihracat pazarlarını da hedeflediğini belirten Öztürk, bu gelişmenin geri dönüşüm teknolojileri alanında büsbütün yeni bir sanayi ekosisteminin oluşmasına yol açacağını söz etti. Öztürk, değerli hammaddelerin Türkiye ekonomisi içerisinde tutulması sayesinde DOA Sistemi’nin cari açığın düşürülmesine katkıda bulunacağını, sistemin tam kapasiteyle faaliyete geçmesiyle yılda yaklaşık 1 milyar dolar katkı sağlamasının beklendiğini belirtti.

 

 

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı