Diyabetin yol açtığı hayati sorun: Diyabetik Ayak Yaraları!

Tüm dünyada olduğu üzere ülkemizde de süratle artan diyabet, ömrü tehdit edebilen çok önemli bir halk sıhhati sorunu olarak karşımıza çıkıyor. Sırf kan şekerini değil, vakitle hudutları, damarları ve yara uygunlaşmasını de etkileyen; kalpten böbreklere dek birçok organa ziyan verebilen diyabetin yol açtığı en önemli meselelerden biri de ayak yaraları! Acıbadem Ataşehir Hastanesi Kalp ve Damar Cerrahisi (KVC) Uzmanı Doç. Dr. Selim Aydın “Diyabetik ayak yaraları konusunda ülkemizde farkındalık ne yazık ki son derece az hatta yok denecek düzeydedir. Toplumda en sık yapılan yanlışlardan biri; ayakta meydana gelen bir yaranın ‘önemsemeyerek’ geçer diye beklenilmesi ya da bilinçsizce şahsî müdahalede bulunulmasıdır. Meğer diyabetli bireylerde ayakta gelişen küçük bir çatlak, kolay bir su toplaması ya da fark edilmeyen minik bir kesik kısa müddette kronik yaraya dönüşebilmekte, bu yaralar vaktinde ve hakikat tedavi edilmediğinde enfeksiyonlara, uzuv kaybına ve hatta hayat kaybına neden olabilmektedir” diyor. Diyabetik ayak yaralarının önlenebilir bir sorun olduğunu vurgulayan KVC Uzmanı Doç. Dr. Selim Aydın, 7 kritik tedbiri anlattı, kıymetli ihtarlar ve tekliflerde bulundu. 

• Kan şekerinizi kesinlikle tertipli ölçtürün

Diyabet hastalarının diyabetik ayak gelişimini önlemek için alacağı en değerli tedbirlerin başında; kan şekeri seviyelerinin tertipli denetim altında tutulması ve sistemli tabip denetimlerinin aksatılmaması gelmektedir. Bu farkındalığın oluşması ve sistemli denetimlerin yaptırılması diyabetik ayak gelişme riskini büyük ölçüde azaltır. Kan şekeri denetimi uygun olmayan bireylerde yaralar daha geç düzgünleşir ve enfeksiyon riski artar. 

• Ayak bakımınıza ehemmiyet verin

Günlük ayak bakımını yalnızca estetik ya da fuzuli olarak görmeyip, bilhassa diyabet hastalarında zorunlu bir muhtaçlık olduğunu bilmek gerekir. Diyabetik ayak yaralarına karşı günlük ayak bakımı büyük ehemmiyet taşır. Ayaklar ne çok sıcak ne de çok soğuk suyla yıkanmalı, uygunca kurulanmalı ve bilhassa parmak ortaları nemli bırakılmamalıdır. Tırnaklar düz halde kesilmeli, nasır ve sertleşmeler bilinçsizce kesilmemelidir. Gerekirse ayak bakımı için diyabet konusunda bilgili sıhhat profesyonelinden dayanak alınmalıdır.  

• Ayağınızı bakarak denetim edin

Diyabetli bireylerde hudut hasarı nedeniyle his kaybı yaygın olduğundan ayaktaki yaralar geç fark edilebilir. Bu nedenle ayaklar kesinlikle her gün bakılarak incelenmeli, kızarıklık, çatlak, su toplaması, yara, akıntı yahut renk değişikliği fark edildiğinde vakit kaybetmeden doktora başvurulmalıdır. Ayak tabanı görülemiyorsa ayna kullanılmalıdır. Zira diyabet hastalarında ayakta küçük bir su toplaması, nasır ya da renk değişikliği bile önemli bir sorunun habercisi olabilir. 

• ‘Geçer’ diye bekleyerek vakit kaybetmeyin

Diyabetik ayak yaraları kolay kolay enfekte olabilir ve enfeksiyon süratle kemiğe kadar ilerleyebilir.
 Gecikmeden uygun antibiyotik tedavisi, gerekli durumlarda cerrahi paklık (debridman) hayat kurtarıcı olabilir. Meskende bilinçsiz pansuman, alkol, oksijenli su, rastgele antibiyotikli kremler ya da bitkisel eserler ayakta sorunu daha da kötüleştirebilmekte, bu nedenle sorunun tedavisi çok daha karmaşık ve güç hale gelebilmektedir. Her yara tıbbi kıymetlendirme gerektirir. 

• Çıplak ayakla yere basmayın

Evde çok sık yapılan yanlışlardan biri de; meskende çıplak ayakla yere basılmasıdır. Meğer diyabetik ayak yaralarının kıymetli bir kısmı konut içinde oluşur. Diyabet hastalarının yere çıplak ayakla basmaması, ayaklarını kesinlikle muhafazası, hele de kumsal vb yerlerde katiyen terlik olmadan dolaşmaması gerekir. Parmak ortası terlik ya da ucu açık terliklerden uzak durulmalı, terliğin önü kapalı olmalıdır. 

• Damar tıkanıklığı sıkıntınız var mı kesinlikle öğrenin

Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Doç. Dr. Selim Aydın diyabetik ayak yaralarının en değerli nedenlerinden birinin damar tıkanıklıkları olduğunu belirterek “Günlük ömürde yanlış alışkanlıklarımızın da tesiriyle damar tıkanıklıkları süratle yaygınlaşmaktadır. Diyabetik ayakta da; ayaktaki kan sirkülasyonu yetersizse, en düzgün yara bakımı bile güzelleşme sağlamaz. Bu nedenle tedavinin birinci adımlarından biri, ayak damarlarının detaylı olarak kıymetlendirilmesi ve gerekiyorsa damarların açılmasıdır” diyor.

• Ayakkabı seçiminize kıymet verin

Ayakkabı alırken görünüşünden fazla sıhhat açısından gerçek ve rahat olmasına dikkat edilmelidir. Dar, sert, dikişli ya da ayağı sıkan ayakkabılar, fark edilmeden yaraya yol açabilir. Ayağı sıkmayan yumuşak ayakkabılar tercih edilmelidir. Ayakkabı ayağa tam uyumlu ve yumuşak tabanlı olmalı, iç dikişi bulunmamalı, vurma yapmayan özellikte olmalıdır. Yeni ayakkabılar ayakta vurma yapmaması için başlangıçta kısa mühletlerle giyilmelidir. 

xxxxxxxxx Kutu Bilgisi xxxxxxxxx

Erken müdahale ve multidisipliner tedavi kritik kıymet taşıyor!

KVC Uzmanı Doç. Dr. Selim Aydın, diyabetik ayak tedavisinde erken müdahale ve multidisipliner tedavinin kritik değer taşıdığını belirterek şöyle konuşuyor: “Diyabetik ayak yaraları, tek bir tabibin değil; kalp-damar cerrahisi, endokrinoloji, yara bakım, enfeksiyon hastalıkları, ortopedi ve plastik cerrahi üzere uzmanların birlikte çalışmasını gerektirir. Multidisipliner yaklaşımın yanısıra günümüzde gelişen damar açıcı (endovasküler) tedaviler ve çağdaş yara bakım sistemleri sayesinde, diyabetik ayak hastalarının büyük bölümünde uzuv kaybı önlenebilmektedir. Diyabetik ayak baht değildir. Erken teşhis, yanlışsız tedavi ve nizamlı takip ile ayaklar korunabilir, hayatlar kurtarılabilir.”

 

 

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı