Diş Ağrısı Sanılıyor Hudut Hastalığı Çıkabiliyor

Yüzün bir tarafında ansızın başlayan, elektrik çarpması üzere şiddetli ve keskin bir ağrı… Birden fazla kişi bu durumu diş ağrısı ya da sinüzit sanıyor. Meğer bu tablo, önemli bir hudut hastalığı olan trigeminal nevraljinin habercisi olabiliyor. Uzmanlar, bilhassa tek taraflı ve yüz kaslarının kullanıldığı hareketlerle tetiklenebilen yüz ağrılarında vakit kaybetmeden kıymetlendirme yapılması gerektiğini vurguluyor. Memorial Göztepe Hastanesi Beyin ve Hudut Cerrahisi Bölümü’nden Doç. Dr. Mustafa Sakar, halk ortasında “yüzde ağrı sendromu” olarak bilinen trigeminal nevralji hakkında değerli bilgiler verdi.

 Yüzde ağrı ani başlıyor gün içinde tekrarlayabiliyor

Trigeminal nevralji, yüzün duyusunu taşıyan beşinci kranial hududun etkilenmesiyle ortaya çıkan bir ağrı sendromudur. Sonun bir noktada sıkışması ya da tahriş olması, ani ve çok şiddetli ağrı ataklarına yol açabilir. Ağrı birçok vakit yüzün tek tarafında hissedilir. Elektrik çarpması ya da bıçak saplanması halinde tanım edilir. Saniyeler sürer lakin gün içinde tekraren tekrar edebilir. Diş fırçalama, konuşma, yüz yıkama hatta hafif rüzgarla bile tetiklenebilir. En sık neden, sona temas eden bir damar baskısıdır. Daha ender durumlarda yapısal problemler ya da nörolojik hastalıklar da tabloya yol açabilir.

 Yüzünüzde bu meseleleri yaşıyor musunuz?

Genellikle yüzün bir tarafında, saniyeler süren fakat çok keskin bir ağrı biçiminde hissedilir. Elektrik çarpması, bıçak saplanması ya da yanma üzere tanım edilir. Diş fırçalama, yüz yıkama, konuşma, hatta hafif bir esinti bile ağrıyı tetikleyebilir. Ağrılar çoklukla birden başlar ve kısa sürer, fakat gün içinde tekraren tekrar edebilir. Ağrı sırasında istemsiz yüz kasılmaları yahut göz kırpma görülebilir. Ağrının olduğu bölgede dokunmaya karşı çok hassasiyet gelişebilir.

En çok diş ağrısı ve sinüzit ile karıştırılıyor

Yaşam kalitesini önemli halde etkileyebilen bu hastalık hakikat yaklaşımla denetim altına alınabilir. Trigeminal nevralji bir diş ağrısı değildir. Hudut kaynaklı bir ağrı sendromu olduğu için diş ağrısıyla karışabilir lakin düzeneği farklıdır. Ağrı yüzde tek taraflıdır. Zira trigeminal hudut, her iki tarafta birer tanedir. Hangi taraftaki hudut etkilenmişse, ağrı ekseriyetle o yüz yarısında hissedilir.

Bu nedenle bu şekil tek taraflı, ani başlayan ve elektrik çarpması formunda tanım edilen yüz ağrıları sıradan bir diş ağrısı ya da sinüzit olarak değerlendirilmemelidir. Yanlış teşhis sonucu gereksiz diş çekimleri yapılması muhtemeldir ve bu durum teşhis sürecini geciktirebilir. Ağrının tek taraflı, kısa vadeli ve tetiklenebilir olması kıymetli ipuçlarıdır. Gerekli durumlarda beyin MR görüntülemesi yapılarak hudut etrafında damar teması ya da öteki bir neden olup olmadığı kıymetlendirilir. Böylelikle gerçek teşhis konularak uygun tedavi planlanır.

Konuşmayı bile engelleyebiliyor

Hastalık ilerledikçe ataklar sıklaşabilir ve şiddetlenebilir. Birtakım hastalar ağrıyı tetiklediği için konuşmaktan kaçınacak kadar etkilenebilir. Yıllarca etrafları ile yazı tahtası aracılığıyoa bağlantı kurmak zorunda kalan hastaların cerrahi tedavi sonrasında ağrısız konuşmanın rahatlığını yaşadığı görülmektedir. Trigeminal nevralji, gerçek teşhis konulduğunda tesirli biçimde tedavi edilebilen bir hastalıktır. Tedavi planı, ağrıların sıklığına, şiddetine ve hayat kalitesine tesirine nazaran belirlenir. Tedavi bireye özeldir; her hastada farklı bir yol izlenebilir. Kıymetli olan, ağrının denetim altına alınması ve ömür kalitesinin yükseltilmesidir.

 Tedavi mümkün mü?

Tedavinin birinci basamağında hudut üzerindeki hassasiyeti azaltan kimi özel ilaçlar kullanılabilir. Hudut bloğu, radyofrekans ablasyon üzere girişimsel süreçlerle de ağrı denetim altına alınabilir. Son basamakta ise cerrahi müdahale planlanabilir. Mikrocerrahiyle hudut üzerindeki baskının kaldırılması (mikrovaskülerde kompresyon) pek çok hastada yüksek muvaffakiyet oranına sahiptir ve kalıcı tahlil sağlayabilir. Tedavide cerrahi koşul değildir ve çoğunlukla ilaçlarla rahatlama sağlanabilir; fakat cerrahi uygun seçilmiş hadiselerde çok yüksek muvaffakiyet oranına sahiptir. 

Yüzde ağrı sendromundan korunmak için teklifler;

1. Yüzünüzü sert bir biçimde ovmayın.
2. Yüzünüzü ılık suyla yıkayın.
3. Yumuşak diş fırçası kullanın.
4. Rüzgarlı havada atkı ya da şal ile yüzünüzü koruyun.
5. Çok sıcak ya da soğuk içeceklerden kaçının.
6. Stresli ve ağır günlerde kısa molalar verin, nefes antrenmanları yapın.
7. Atakların sıklığını ve tetikleyicilerini not alın ve hekiminizle paylaşın.

 

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı