“Beyin Tümörü Sonrası Kaç Yıl Yaşarım?” Sorusu Artık Değişiyor

Beyin tümörü tanısı alan hastaların en büyük dehşetlerinden biri yıllardır tıpkı soru işaretine dönüşüyor: “Kaç yıl yaşarım?” Beyin cerrahisi alanındaki teknolojik gelişmeler, moleküler teşhis formülleri, akıllı ilaçlar ve ileri görüntüleme sistemleri sayesinde bugün artık bu sorunun yerini; “Nasıl daha kaliteli ve sağlıklı yaşarım?” sorusu almaya başladı. Uzmanlar, yanlışsız vakitte yapılan müdahale ve şahsa özel tedavi yaklaşımları sayesinde beyin tümörüyle gayrette son 20 yılda çok kıymetli bir yol kat edildiğini vurguluyor. Memorial Ataşehir Hastanesi Beyin ve Hudut Cerrahisi Bölümü’nden Prof. Dr. Zafer Orkun Toktaş, beyin tümörlerinin tedavisi hakkında bilgi verdi.

Beyin tümörleri geçmişe nazaran daha erken teşhis edilebiliyor

Beyin tümörleri; beynin kendi hücrelerinden, beyin zarından yahut kafatası kemiği üzere etraf dokulardan gelişebilen olağandışı hücre büyümeleridir. Ayrıyeten bedenin öbür bir bölgesindeki kanserin beyne yayılmasıyla oluşan metastatik tümörler de görülebilmektedir. Âlâ huylu ya da berbat huylu olabilen bu tümörler, bulundukları bölgeye ve büyüme suratına nazaran farklı klinik tablolar oluşturabilir. Günümüzde beyin tümörleri, geçmişe kıyasla çok daha erken teşhis edilebiliyor, çok daha hassas sistemlerle ameliyat edilebiliyor ve hastaların hayat kalitesi korunarak tedavi süreçleri planlanabiliyor.

Bazı tümörler kişilik değişiklikleriyle ortaya çıkabilir

Beyin tümörlerinin belirtileri; tümörün boyutuna, oluşturduğu ödeme ve beynin hangi bölgesini etkilediğine nazaran değişiklik gösterebilir. En sık görülen şikayet baş ağrısı olsa da; bulantı, kusma, görme bozuklukları, işitme kaybı, konuşma bozukluğu, yutma zahmeti, kol ve bacaklarda güç kaybı üzere belirtiler de görülebilir. Birtakım tümörler ise çok daha sinsi ilerleyebilir. Örneğin; frontal bölgedeki tümörler kişilik değişiklikleriyle ortaya çıkabilirken, oksipital bölgedeki tümörler sadece görme sorunlarıyla kendini gösterebilir.

Kötü huylu tümörler erkeklerde daha sık izleniyor

Beyin tümörleri her yaşta görülebilse de bilhassa 40 yaş sonrası risk artmaktadır. Çocukluk çağında ise 14 yaş altı kümede daha sık rastlanır. Bayanlarda uygun huylu tümörler daha fazla görülürken, makus huylu tümörler erkeklerde daha sık izlenmektedir. Bilinen en kıymetli risk faktörü radyasyon maruziyeti olarak kabul edilirken, ailesel kanser hikayesi de riski artırabilir. Cep telefonu kullanımı ve sigara ile ilgili araştırmalar ise hala devam etmektedir.

Her beyin tümörü ameliyat gerektirir mi?

Her beyin tümörü ameliyat edilmek zorunda değildir. Birtakım tümörlerde sadece biyopsi kâfi olabilirken, birtakım olgularda takip tercih edilebilir. Tedavi planı; tümörün tipi, bulunduğu bölge ve hastanın genel durumuna nazaran şahsa özel hazırlanmaktadır. Birçok olguda, beyin cerrahı ve onkoloji doktoru birlikte karar vermelidir. Yalnızca ışın tedavisi yahut kemoterapi ile tedavi edilebilecek tümörler de vardır. Asıl değerli değişken, tümörün biyolojik özellikleri ve yerleştiği bölgedir.

Beyin cerrahisinde teknoloji çağı

Günümüzde beyin ameliyatlarında teknoloji adeta oyunun kurallarını değiştirmiş durumda. Artık ameliyat öncesi yapılan MR ve bilgisayarlı tomografi görüntülemeleriyle tümörün yeri, boyutu ve etraf dokularla bağı milimetrik seviyede tahlil edilebilir. Üstelik ameliyat sırasında kullanılan intraoperatif ultrason (IoUSG) ve intraoperatif MR (IoMR) sistemleri sayesinde cerrahlar operasyon devam ederken gerçek vakitli görüntüleme yapabilmektedir. Bu sayede tümörün ne kadar çıkarıldığı ameliyat sırasında net olarak görülebilir ve cerrahi strateji anlık olarak güncellenebilir.

Kesiler küçülüyor, düzgünleşme süreci kısalıyor

Modern navigasyon sistemleri sayesinde artık tümöre ulaşmak için en kısa ve en inançlı yollar planlanabilmektedir. Bu durum hem kesi boyutlarını küçültür hem de hastanın ameliyat sonrası düzgünleşme sürecini hızlandırmaktadır. Kanama ve enfeksiyon riskleri geçmişe nazaran çok daha düşük düzeylere iner ve birçok hasta ameliyatın ikinci gününde günlük gereksinimlerini karşılayabilecek duruma gelebilir.

“Hasar kalır mı?” kaygısı azalıyor

Beyin ameliyatı geçiren hastaların en çok merak ettiği bahislerin başında fizikî işlevlerini kaybetme korkusu gelir. Lakin gelişmiş cerrahi teknikler sayesinde günümüzde hastaların büyük kısmı ameliyatın sonraki günü yürüyebiliyor, konuşabiliyor ve yemek yiyebiliyor. Hastaların erken mobilizasyonu güzelleşme sürecinde epey kıymetlidir.

Beyin cerrahisinde geçmiş yıllara nazaran en büyük değişimlerden biri de komplikasyon oranlarının önemli formda düşmesi oldu. “Uyanık beyin ameliyatı”, “nöromonitörizasyon” ve ileri görüntüleme teknolojileri sayesinde artık beynin konuşma, hareket ve öteki hayati işlev bölgeleri korunarak ameliyat planlanabilmektedir. Beynin içindeki hudut ağları evvelden görüntülenir ve kritik bölgelere ziyan vermeden operasyon gerçekleştirilir.

“Kaç yıl yaşarım?” yerine “nasıl yaşarım?” dönemi

Beyin tümörlerinde sırf hayat müddeti değil, hayat kalitesi de ön planda. Bilhassa moleküler biyoloji alanındaki gelişmeler sayesinde tümörün genetik özelliklerine nazaran maksada yönelik akıllı ilaçlar kullanılabilmektedir. Bu da tedavi muvaffakiyetini besbelli halde artırmaktadır. Son 20 yılda beyin tümörlerinde hem hayat mühleti hem de tedavi başarısı dikkat cazip biçimde arttı.

Beyin hastalıkları birçok vakit sinsi ilerler ve belirti verdiğinde önemli hasarlar oluşmuş olabilir. Bu nedenle rastgele bir şikayet beklenmeden, rutin sıhhat denetimleri sırasında beyin MR’ı yapılmasını öneriyoruz. MR görüntüleme sisteminin radyasyon içermemesi ve inançla tekrarlanabilmesi erken teşhis açısından kıymetli avantaj sağlar.

 

 

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı